Apirilak 2, asteazkena, egun garrantzitsua Trumpen Gobernuak abiatutako gerra komertzialean

Donald Trump AEBko presidentearen Gobernuak hasitako gerra komertzialak egun garrantzitsua izango du apirilaren 2an; izan ere, aurreikusita dago inportatutako produktuei (automobilei eta horien osagaiei, besteak beste) kargak ezartzea.

Orain arte, altzairuaren eta aluminioaren inportazioei muga-zergak indarrean sartu dira, bai eta Mexiko, Txina eta Kanadako produktuei, neurri desberdinean, aplikatutakoak ere. Une honetan, egoera honako hau da:

Apirilaren 2an indarrean jarri beharko liratekeen muga-zergak:

- Indarrean sartzen da % 25eko zerga AEBra inportatutako auto guztientzat, baita AEBn fabrikatzen ez diren osagaientzat ere; bai eta Mexikon eta Kanadan ere ez, karga horietatik salbuetsita baitaude.

- Aurreikuspenen arabera, T-MECek babestutako Mexikoko eta Kanadako produktuei muga-zergak indarrean sartuko dira.

- Nekazaritzako produktu, botika, mikrotxip eta erdieroaleen inportazioei muga-zergak indarrean sartzea espero da. Kargak % 25 ingurukoak izan daitezke.

- Venezuelari petrolioa, zuzenean edo hirugarren baten bidez, erosten dioten estatuei % 25eko muga-zergak ezartzen zaizkie. Martxoaren 30ean, AEBko presidenteak PDVSA petrolio enpresaren bazkideei, besteak beste Repsoli, jakinarazi zien Venezuelatik petrolio gordina esportatzeko baimenak bertan behera geratu direla.

Iragarritako muga-zergak, baina zehaztu gabe eta/edo mehatxuak:

- AEBko produktuei zergak ezartzen dizkieten estatuei "elkarrenganako" muga-zergak ezarriko zizkiela iragarri zuen otsailaren 13an. Trumpek "aste" edo "hilabeteko" epea eman zion bere buruari. Ondoren, apirilaren 2tik aurrera aplikatuko direla zehaztu zen. Egun bat lehenago Trumpek txosten bat jasoko du neurrien xehetasunekin.

Muga-zerga horiek ez daude zehaztuta, eta zaila da zehaztea, Etxe Zuriaren arabera, desberdinak izango baitira AEBko bazkide komertzial bakoitzarentzat.

Ustez Trumpen helburua beste estatu batzuek AEBko produktuei eta zerbitzuei ezarritako zergak (adibidez, BEZa) muga-zergen bidez orekatzea da. Baita Estatuen dirulaguntzen kasuan ere, Washingtonen arabera, AEBko fabrikatzaileei kalte egiten dieten araudien kasuan.

- Otsailaren 21ean, Trumpek agindu bat sinatu zuen, enpresa estatubatuarrei tasa digitalak aplikatzen dizkieten estatuei muga-zergak ezartzeko mehatxua egines.

- Martxoaren 13an, AEBko presidenteak esan zuen % 200eko zerga ezarriko diela ardoari eta Europar Batasunetik (EB) datozen gainerako edari alkoholdunei, Bruselak whisky estatubatuarraren inportazioak zergapetzeko dituen egitasmoak direla-eta.

- Martxoaren 27an ziurtatu zuen prest dagoela muga-zerga "handiak" ezartzeko EBri eta Kanadari, baldin eta biek ekonomikoki elkarri laguntzen badiote AEBei kalte egiteko.

Dagoeneko indarrean dauden muga-zergak:

- Martxoaren 4tik aurrera:

% 25eko muga-zergak Mexikotik eta Kanadatik etorritako inportazioei ( % 10ekoa Kanadako produktu energetikoen kasuan). Karga horietatik salbuetsita daude, oraingoz, automobilgintza sektorea eta merkataritza askeko itunak (T-MEC) babesten dituen ondasunak.

% 10eko muga-zergak Txinako produktuei. Karga horri % 10eko aurreko beste karga bat gehitu behar zaio, otsailetik indarrean dagoena.

- Martxoaren 12tik aurrera:

Munduko herrialde guztietako altzairu eta aluminioaren inportazioei % 25eko muga-zergak, baina Trumpek tasa hori % 50eraino igo zuen Kanadaren kasuan.

Beste estatu eta bloke komertzial batzuen erantzuna:

- Europar Batasuna: Europako Batzordeak (EB) 26.000 milioi euroko balioa duten produktu estatubatuarren inportazioei muga-zergak modu mailakatuan aplikatuko dizkie, AEBek ezarritako kargei erantzuteko.

Hasieran erantzuna bi fasetan antolatu bazuen ere, joan den martxoaren 20an Bruselak iragarri zuen neurri guztiak apirilaren erdialdetik aurrera aplikatuko zituela.

Zigortutako produktuak industrialak (altzairua, aluminioa, ehungintza, etxetresna elektrikoak...) eta nekazal produktuak (eskortako hegaztiak, behi-haragia, arrautzak, barazkiak eta itsasoko elikagaiak) dira.

- Txina: Txinako Gobernuak bi neurri sorta ezarri dizkie AEBko produktuei, bat otsailaren 10ean eta bestea martxoaren 10ean. Karga horiek % 10 eta % 15 artekoak dira, eta petrolioari, gasari, ikatzari, kotoiari eta nekazaritza eta abeltzaintza produktuei eragiten diete.

- Kanada: Kanadako Gobernua martxoaren 13tik aurrera 20.700 milioi dolarreko balioa duten produktu estatubatuar batzuk zergapetzen ari da, besteak beste, ordenagailuak, erremintak eta altzairua.

Kanadak altzairuaren eta aluminioaren muga-zerga estatubatuarrei erantzuteko erabiltzen dituen neurri horiek martxoaren hasieratik 19.170 milioi eurotan baloratutako produktuetan aplikatzen zituenei gehitzen zaizkie.

- Mexiko: Mexikok berretsi du negoziatzen ari dela tasak indarrean sar ez daitezen, eta Trumpen muga-zergak nola gauzatzen diren ikusi arte itxarongo du erantzuteko.