Ishiba lehen ministroarentzat erabakigarriak diren Goi Ganberarako hauteskundeak dituzte gaur Japonian

Japoniarrek hauteskunde partzialak egingo dituzte igande honetan parlamentu nazionaleko Goi Ganberako, Dietako ordezkariak aukeratzeko. Hauteskundeen gako nagusia da agintean dagoen koalizioa, Shigeru Ishiba lehen ministroaren Alderdi Liberal Demokratikoa buru dela, gai izango ote den gehiengoari eusteko.

Hautetsontziak Japonian 07:00ak zirenean ireki dituzte (Euskal Herrian larunbateko 23:00ak zirenean).  44.700 hauteslekutan bozkatzeko aukera izango dute japoniarrek 20:00ak arte (igande eguerdia Euskal Herrian). 522 hautagairen artean ganbera osatzen duten 125 eserleku nork beteko dituzten aukeratu beharko dute, ganbera osatzen duten 248 eserlekuen erdia eta hutsik dagoen eserleku bat. 

Japoniako parlamentu-ganbera honen agintaldia sei urtekoa izaten da, eta hirurteko bakoitzean hauteskunde horien erdiak aldatzen dira.

Gutxi gorabehera 21,45 milioi pertsonak, hautesle guztien % 20 pasatxok, aurrez eman dute botoa, 5,32 milioiko igoera 2022ko hauteskunde partzialekin alderatuta, NHK kate publiko japoniarrak argitaratutako datuen arabera.

Hauteskunde kanpainako gaien artean inflazio iraunkorrak eragindako bizi kostu gero eta handiagoak izan dira erdigunean, horri aurre egiteko neurri ezberdinen alde egiten baitu alderdi bakoitzak, hala nola diru pizgarriak, kontsumorako zerga murriztea edo indargabetzea edo arrozaren prezio altuen aurkako neurriak.

Gainera, gizarte-segurantzari buruz ere asko eztabaidatu da kanpaina honetan, eta primak murriztea eskatzen duten ahotsak ozen entzun dira. Era berean, jaiotza tasa baxuei buelta emateko neurriak, kanpo politika eta segurtasun politika lehengoratzeko neurriak,  AEBren muga-zergei eman beharreko erantzuna ere agenda politikoan jarri da dira, baita Japonian bizi diren atzerritarrei dagozkien politikak gogortzearen inguruko eztabaida ere, sare sozialek bultzatuta, indarra hartzen ari diren alderdi minoritario erabat xenofoboak panorama nazionalean sartu ondoren.

Hauteskunde hauek erabakigarriak dira Ishibaren Exekutiboarentzat, gutxiengoan gobernatzen baitu joan den urriko hauteskunde orokorretan Behe Ganberaren kontrola galdu zuenetik.

Ishibaren Alderdi Liberal Demokratikoak eta bere koalizio-kide Komeito budistak gutxienez 125 eserlekuetatik 50 irabazi behar dituzte gehiengo sinpleari eusteko eta Gobernuaren bideragarritasuna bermatzeko; izan ere, hori galtzeak kontrol legegilea galtzea ekarriko luke, eta alderdi txikiekiko mendekotasun handiagoa.

Gobernuan dagoen koalizioak 140 eserleku zituen hauteskunde hauen aurretik. Inkesta berrienek iradokitzen dute zaila izango dela gehiengoari eustea, herritarrak haserre baitaude prezioen igoerarekin eta Ishibaren Administraziok ez du lorpen nabarmenik izan azkenaldian. 

Goi Ganberaren kontrola galtzea zaplaztekoa litzateke lehen ministroarentzat, "porrota" litzateke bere hitzetan, eta bere alderdikideek dimisioa eskatzeko puntuan jar lezakete, kontuan hartuta Behe Ganbera galdu zuela aurrena, eta ekainean Tokioko Biltzarreko hauteskundeetan alderdiak inoiz izandako emaitzarik txarrenak izan zituela, eskualde mailako garrantzitsuenak eta hauteskunde hauei begira aurrerakintzat jotzen direnak.