NBEk Gazako gosetea izendatu izanaren gakoak

Hainbat astetan ohartarazi duena ofizialki berretsi du gaur lehen aldiz Nazio Batuen Erakundeak: Gazako Zerrendan gosetea dagoela eta ia 2 milioi gazatarretatik 1,6 milioi goseak daudela.

"Denok jazarriko gaituen gosete baten aurrean gaude, izan ere, gosete hori aurreikusteko eta saihesteko modukoa da, krudelkeriak eragindako gosetea, mendekuak justifikatua, axolagabekeriak bultzatua eta konplizitateak sostengatua", adierazi du Tom Fletcher NBEko idazkari nagusiaren ondokoak.

Elikagai faltak eragindako berrehun heriotza baino gehiago erregistratu dira azken asteetan Gazan, Israelgo Gobernuak martxo hasieratik, bi hilabete inguru iraun zuen su-etenari amaiera eman zionetik, elikadura-laguntza eta oinarrizko beste hornidura ia guztiak blokeatu dituen erakusle. 

Gazatik iristen diren irudiek ez ezik, GKE salaketek eta txostenek begi-bistakoa eta ukaezina den errealitatea erakusten dute. Hala ere, NBEk gosete egoera modu ofizialean izendatzeko, hiru baldintza bete behar dira.

Alde batetik, gosete bat halakotzat hartzeko, beharrezkoa da gutxienez bost etxetatik batean elikagaiak falta izatea; horrek esan nahi du Gazan gaur egun familien % 20k elikagai eskasia izugarria dutela edo ia gosez hiltzen ari direla.

Bestalde, gosetea izendatzeko, objektibatu egin behar da 6 hilabetetik 5 urtera bitarteko haurren % 30ek gutxienez desnutrizio akutua dutela, pisu eta neurri neurketa baten arabera, edo adin-talde horren % 15ek desnutrizio akutua dutela besoaren zirkunferentziaren arabera. Lara Contreras Unicef Españako Influentzia eta Programen zuzendariak azaldu duenez, haur batentzat gosetea da "hain ahultasun maila altuetan egotea da, non ez duen negar egiteko edo jan edo edateko indarrik ere". 

Azkenik, hilkortasunari begiratzen zaio, eta gosetetzat hartzen da egunean, 10.000 biztanleko, gutxienez bi pertsona heldu edo 5 urtetik beherako lau haur hiltzen direnean, desnutrizioaren edo gosearen eta gaixotasunen arteko elkarreraginaren ondorioz. 

Elikadura arloko Segurtasunaren Sailkapen Integratuak (IFK) argitaratu duen txostenaren arabera, "sinesgarria" da gosete egoerara iritsi izana (5. fasea) Gazako Hiria eta inguruan (biztanle gehien dituen eremua); hegoaldean, Khan Yunisen eta Deir el Balahn, larrialdi egoeran leudeke (4. fasea).

Horrek esan nahi du 1,6 milioi gazatarrek gosea dutela, eta horien herenak (milioi erdi baino gehiago) modu kritikoan pairatzen duela, elikagairik ez duelako; gainerako herritarrak, berriz, "elikagaien krisian" daude.

Datuen arabera, herritarren % 39 hainbat egunez egoten da jan gabe, eta guraso asko jateari uzten ari dira haurrak elikatu ahal izateko. Eta ez da gosea bakarrik, izan ere, elikagaien gabezia horrek bestelako osasun arazoak ekartzen ditu berarekin, hala nola,  beherakoak, sukarrak edo beste gaixotasun batzuei aurre egitea eragozten duen muturreko ahultasunak. Haurren kasuan, gainera, garapen fisiko, zerebral eta kognitiboari kalte larriak eragin dakieke elikagai faltak, bizitza osorako ondorioekin. 

Horrez guztiaz gainera, laborantzako lurren % 98 suntsituta daude, ezin dute itsasora sartu arrantza egitera, eta ebakuazio medikoak eta osasun sistema kolapsatuta daude, erakundeek gogorarazi dutenez.

Zerbaitetan lagun dezake adierazpenak?

"Israelgo agintariek eragindako gosete egoera bat da, elikagai falta gerra arma gisa erabiltzen ari baitira, Gazan gosete orokorra eraginez", ohartarazi du Mugarik Gabeko Medikuek (MSF), zeinak, NBEko agentziek bezala, hilabeteak daramatzate egoeraren larritasunaz ohartarazten.

Unicefek espero du "zerbaitetan laguntzea", baina "oso kezkatuta" agertu dira Israelek Gaza hartzeko iragarri duen erasoaldiarekin, "horrek egoera zailduko du" horien ustez.

Goseteak 271 hildako utzi ditu dagoeneko (horietatik 112 haurrak), Gazako Osasun Ministerioaren arabera. Erakundeek premiazko ekintzak eskatu dituzte: "Funtsezkoa da berehalako su-etena eta gatazkari amaiera ematea, eskala handiko eta oztoporik gabeko erantzun humanitarioa ahalbidetzeko, bizitzak salbatzeko helburuarekin", adierazi dute FAOk, PMAk, OMEk eta Unicefek.

"Erakundeak prest gaude lanerako. Oraintxe bertan lau hilabetez milioi bat pertsona artatzeko baliabideak ditugu; materialak, elikagaiak, botikak ditugu", argudiatu du Unicefeko bozeramaileak, erakundeak Gazako zerrendara oztoporik gabe sartzen uzteko premiazko eskaera azpimarratzearekin batera.