Europako Parlamentuak justiziara eraman du EB-Mercosur akordioa: orain zer?
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak 18 eta 24 hilabete bitartean eman ditzake erabakia hartzeko.
Ituna Europar Batasuneko Justizia Auzitegira bidaltzeko bozketa erakusten duen pantaila. Argazkia: EFE
Europako Parlamentuak asteazken honetan erabaki du Europar Batasunaren eta Mercosurren arteko merkataritza-akordioa Europako justiziara eramatea, haren legezkotasunari buruzko iritzia eman dezan. Erabaki horrek ituna aplikatzea geldiarazi du, nahiz eta bi aldeek joan den larunbatean Paraguain sinatu zuten.
Negoziazioak hasi eta 25 urtera, akordioaren bidea argitzen ari zela zirudien, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak hitzarmena sinatu zuenetik aurrera. Hala ere, Euroganberak errezeloak agertu ditu, eta 10 botoko aldea izan duen erabakiak berriro zaildu du ituna aplikatzea.
Hasi al daiteke akordioa aplikatzen?
Europako Parlamentuak ezin du ituna berretsi EBko Justizia Auzitegiak erabakia hartu arte, baina legez, Europako Batzordeak ez du Euroganberaren zain egoteko betebeharrik, eta behin-behinean aplikatzen has daiteke, ituna sinatuta.
Inplementatzeko baldintza bakarra da Mercosurreko herrialderen batek hori berrestea, eta, oraingoz, ez da horrelakorik gertatu. Brasilek, Argentinak, Uruguaik edo Paraguaik hori egin bezain laster, akordioa zabaltzen has liteke EBren eta hori onartu duten Latinoamerikako herrialdeen artean.
Hala ere, akordioak EBko herrialdeen artean sortzen dituen desadostasun politikoak direla eta, Batzordeak nahiago izan du itxaron eta jakin ea Europako liderren oniritzia duen ituna ezartzeko, Europako Parlamentuaren ezezkoaren ondoren.
Bruselak espero du buruzagiek bihar eztabaidatzea gaia, Groenlandiako gatazkaren ondoren Estatu Batuekiko harremanak aztertzeko egingo duten ezohiko goi-bileran.
Zergatik jo du Europako Parlamentuak justiziara?
Erabaki politikoa da, eta Berdeen, Europako Ezkerraren eta eskuin muturreko taldeen babesa izan du, baita Europako Alderdi Popularreko eurodiputatu batzuena (batez ere poloniarrena) eta talde guztietako Frantziako ordezkariena ere. Guztiek zalantzan jarri dute akordioaren legezkotasuna.
Zehazki, berrorekatzeko mekanismoak EBri eta Mercosurreko herrialdeei beste aldeari konpentsazioak eskatzeko aukera ematen die, etorkizunean onartuko duten legeren bat akordioan hitzartutakoaren aurkakoa dela uste badu. Klausula horrek Europaren subiranotasuna mugatuko duen beldur dira eurodiputatuak. Lege-oinarria ere zalantzan jarri dute, akordioaren alde komertziala EBko herrialdeetako parlamentuen baimenik gabe berrestea ahalbidetzen baitu.
Bruselak errefusatu egin ditu argudioak
Batzordeak ziurtatu du berrorekatzeko mekanismoak ez duela EBren arautzeko gaitasuna murrizten, arbitraje-auzitegiek ezin dutelako alderdietako bat behartu bere legeak aldatzera.
Bruselak ziurtatu du EBk eta Mercosurrek hitzartu duten arbitraje-auzitegia Munduko Merkataritza Erakundeko arauei jarraitzen diela, eta gogorarazi du Batzordeak Txilerekin 2025eko otsailaren 1etik indarrean duen akordioan ere jasota dagoela.
Hala ere, "Batzordea eurodiputatuekin eta EBko Kontseiluarekin harremanetan jarriko da hurrengo pausoei buruz erabaki aurretik", esan du Olof Gill Merkataritza bozeramaileak.
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak 18 eta 24 hilabete artean eman ditzake zer erabaki duen plazaratzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Tentsioa Bruselan, Von der Leyenek “jada existitzen ez den” mundu-ordenaz esandakoengatik
Erkidegoko iturriek zehaztu dutenez, bere diskurtsoaren helburua ez zen arauetan oinarritutako sistemarekiko errespetua lurperatzea, baizik eta azpimarratzea, gero eta gatazkatsuagoa den mundu honetan, EBk ezin dituela babes horiek baliatu bere interesak defendatzeko bide bakartzat.
Mundua Ormuzera begira dagoen bitartean, gatazkaren egunik "bortitzena" bizi izan dute Iranen eta Libanon
Bonbardaketak areagotu egin dira Iranen eta Libano hegoaldean, eta, dagoeneko, 1.250 hildako zenbatu dira, gehienak zibilak. Oraingoz, aldeek ez dute negoziatzeko asmorik agertu, nahiz eta Txinak eta Errusiak gatazka baretzea eskatu duten. Bien bitartean, Trumpek adierazi du Iranek minak jarri dituela Ormuzeko itsasartean eta, ez kentzekotan, "inoiz ikusi gabeko ondorioak" egongo direla mehatxu egin du.
Iranek heriotza-zigorra ezarriko dio etsaiari laguntzen dion orori
Iranek hedabideei eta herritarrei ohartarazi die etsaiarekin lankidetzan ibiltzeak heriotza eta ondasunak konfiskatzea dakartzala, Ameriketako Estatu Batuen eta Israelen erasoaldiaren ondoren; dagoeneko 1.200 hildako baino gehiago utzi ditu.
Trump, Kubari buruz: "Herrialdearen gaineko kontrola modu adiskidetsuan har genezake, ala ez"
AEBko presidenteak adierazi duenez, uhartean ez dute energiarik, erregairik ezta dirurik ere, eta arazo humanitario "sakonak" dituzte.
G7ko Energia ministroak gaur bilduko dira Ekialde Hurbileko gatazkak eragindako krisia aztertzeko
AEBko, Kanadako, Japoniako, Frantziako, Italiako, Alemaniako eta Erresuma Batuko Energia ministroak modu birtualean bilduko dira astearte honetan, Irango gerrak eragindako hornidura-etenari buruz hitz egiteko eta petrolio erreserbak merkaturatuko dituzten eztabaidatzeko.
Honela zabaldu da Iranen aurkako gerra: zein herrialdetan du eragina?
Israelek eta AEBk otsailaren 28an Irani egindako erasoaldi militarrak eta ondoren errepublika islamiarrak Ekialde Hurbileko 15 herrialderi eman zien erantzuna. Iranek 1.200 hildako eta 12.000 zauritu zenbatu ditu dagoeneko, eta Libanon 400 hildako baino gehiago izan dira. Persiako golkoko 12 herrialdek Khameneiren erregimenaren erasoak salatu dituzte.
Trumpek dio Irango gerra "ia amaituta" dagoela
Halaber, buruzagi errepublikanoak ziurtatu du Ormuzeko itsasartea zabalik dagoela, eta ontziak hasi direla bertatik igarotzen. Pasabide horren kontrola hartzea aztertzen ari dela gaineratu du.
Persiar golkoa, erabat paralizatuta
Ekialde Hurbileko gerrak aurrera jarraitzen du, eta Iranek, oraingoz, ez du neke zantzurik ematen. Golkoko herrialdeak Israelen eta AEBren aliatu diren inguruko herrialdeen aurkako erasoekin jarraitzen du, krisi ekonomiko globala sortzeko helburuarekin.
Martin Izagirre, Ormuzen blokeatutako gas-ontzi bateko ofiziala: "Tentsioa oso handia da, eztandak entzuten ditugu"
Martin Izagirrek 26 urte ditu, gas-ontzi bateko bigarren ofiziala da egun eta, dagoeneko, 50 aldiz zeharkatu du Ormuzeko itsasartea. Otsailaren 26tik, bere ontzia Persiar golkoan dago ainguratuta, Iraken parean. Iranen erasoengatik Ormuz itxi zenetik, itsasartea blokeatuta dago, eta milaka ontzi daude harrapatuta alde bietan. Izagirrek egoera nola bizitzen ari diren azaldu dio ETBri.
Macron: "Ormuzko itsasartea pixkanaka irekitzeko defentsa-misio bat martxan dago"
Misio hori "herrialde europar eta ez europarrekin" egin beharko litzateke, "behin gatazkaren faserik kritikoena amaitutakoan". Estatuburuak zehaztu duenez, planak "laguntza helburu baketsua" izango luke, eta hainbat ontzi mota "eskoltatzea" izango litzateke bidea, "gasa eta petrolioa" berriro Ormuzetik igaro ahal izateko. Bestetik, G7 herrialdeek ez dute momentuz erreserban daukaten petrolioa askatuko, nahiz eta ez duten baztertzen etorkizunean erabaki hori hartzea.