Gatazkaren egunik "bortitzena" bizi izan dute Iranen eta Libanon

Hamaika egun igaro dira Ameriketako Estatu Batuek eta Israelek Irani eraso egin ziotenetik. Gatazka gogor bat abiarazi zuen horrek. Astearte honetan, martxoak 10, bonbardaketak areagotu egin dira Teheranen eta Libano hegoaldean. Hain zuzen ere, gaurkoa egunik "bortitzena" izango dela aurreratu du Pete Hegseth AEBko Gerrako idazkariak. Bitartean, Errusiak eta Txinak egoera baretzea eskatu dute, baina Iranek ukatu egin du AEBrekin negoziatzeko asmorik duela. 

Gatazkak munduan dituen ondorio ekonomikoei dagokionez, gaur gasaren eta petrolioaren prezioak jaitsi egin dira, eta guztiak Iranen kontrolpean dagoen Ormuzko itsasarteari begira daude.

Bonbardaketa gogorrak, Iranen

Israelgo Armadak Irango "erregimenaren helburuen" aurkako bonbardaketak egin ditu astearte goizean, Teheranen. Gauean ere hiriburuko hainbat puntutara bonbak igortzen aritu dira.

Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) ohartarazi duenez, Irango petrolio-instalazioen kontra egindako bonbardaketa horiek arriskuan jartzen dute herritarren osasuna, arnasbideetan eta azalean sortzen dituzten kalteengatik.

Halaber, Karoline Leavitt Etxe Zuriaren bozeramaileak esan duenaren arabera, Donald Trump presidenteak "ez du aukerarik baztertzen", eta mahai gainean dauka Iranen tropak hedatzeko aukera.

Libanoren aurkako erasoek jarraitzen dute

Teheranen aurka egiteaz gainera, Hezbollahren "azpiegiturak" bondardatzen ari da Israelgo armada Beirut hegoaldean, Libanoko hiriburuan.

Eraso horietan 570 pertsona hil  eta 1.400 zauritu dira gatazka hasi zenetik, Libanoko Hondamendietako Arriskuak Kudeatzeko Unitateak jakinarazitako datuek diotenez.

Gainera, Errefuxatuentzako Nazio Batuen Goi Komisarioaren (ACNUR) arabera, 667.000 pertsonak beren etxeetatik alde egin behar izan dute.

Ormuz: "Bakea edo sufrimendua"

Mundu osoko begiak Ormuz itsasartera begira daude egunotan, gatazka honek planeta osoan sortzen dituen ondorio ekonomikak direla eta, bertatik igarotzen baita erregaien itsas merkataritza osoaren % 20-25 inguru.

Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkariak adierazi duenez, Ormuzko igarobide estrategikoa "guztiontzako bake eta oparotasuna izan daiteke, edo gerran tematzen diren horientzako porrota eta sufrimendua izango da", AEBri erreferentzia eginez.

Pentagonoak, bere aldetik, baieztatu du "hainbat aukera" aztertzen ari dela itsasarte horretan dabiltzan ontziak babesteko, baina ez du zehaztu noiz hasiko liratekeen defentsa-operazio horiek. 

Astearte arratsaldean, berriz, Trump presidenteak iragarri du Iranek minak jarri dituela itsasartean, eta mehatxu egin du: "Minak kentzen ez baditu, inoiz ikusi gabeko ondorio militarrak" pairatuko ditu.

Negoziatzeko asmorik ez

Gideon Sa'ar Israelgo Atzerri ministroak adierazi duenez, bere herrialdeak ez du "amaigabeko gerra" bat nahi. Haren hitzetan, "dagokionean" AEBrekin hitz egingo du gatazkari amaiera emateko.

Telebista kate batean eman duen elkarrizketa batean, Donald Trumpek adierazi du Irango buruzagiek "hitz egiteko gogo handia" dutela aditu duela. Negoziazioei buruz galdetu diotenean, ordea, ez du erantzun argirik eman: "edukiaren arabera", esan du, eta gaineratu du ez dagoela "gehiago hitz egin beharrik, baina "posible" dela.

Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du AEBrekin ezer negoziatzeko asmorik duela eta, Guardia Iraultzaileak zabaldutako ohar baten arabera, Iranek erabakiko du gerra noiz amaituko den.

Errusia eta Txinaren papera

Munduko potentzia handiek gatazka baretzea eskatu dute. Kremlinek ukatu egin du Vladimir Putinek bitartekari lana egingo duela, nahiz eta Errusiako buruzagiak bi aldeekin hitz egin duen: astelehenean Trumpekin eta asteartean Masud Pezexkian Irango presidentearekin.

Aitzitik, Txinako Atzerri Ministerioak onartu egin du "bitartekaritza aktiboa" egiten ari dela. Inplikatutako alderdiekin harremanetan jarraituko duela esan du, deseskalatzea eta negoziazio-mahaira itzultzea sustatzeko.

Irakeko Kurdistanen aurkako erasoak

Irango Guardia Iraultzaileak iragarri duenez, AEBko Armadak Irakeko Kurdistanen duen base baten aurka bost misilekin eraso egin du.

Bestalde, Abdul Latif Rashid Irakeko presidenteak eta Mohamed Shia Al Sudani lehen ministroak Iran babesten jarraitzen dute, eta Ali Khameneiren semea, Mojtaba, zoriondu dute Irango lider izendatu berritan.

Horrez gainera, Al Sudanik Marco Rubio AEBko Estatu idazkariari eskatu dio ez ditzala Irakeko lurrak erabili "inguruko estatuen edo eskualdearen aurkako ekintzak" egiteko, eta Iraken aire-espazioan sartu izana gaitzetsi du.

Iranek ukatu egin du Turkiari eraso diola

Recep Tayyip Erdoganekin izandako elkarrizketa batean, Pezexkianek ukatu egin du azken egunotan atzemandako bi misil balistikoak Iranek jaurti dituela.

Hala ere, Turkiak, NATOko gainerako kideekin lankidetzan, Patriot misilen aurkako defentsa-bateria bat eraman du Malatya probintziara, AEBk kudeatzen duen Aliantza Atlantikoko radar militar garrantzitsuenetako bat defendatu ahal izateko.