Honelakoa da Mojtaba Khamenei Irango lider goren berria: erlijiosoa, luxuaren zalea eta krudela disidentziarekin

Mojtaba Khameneik, Ali Khamenei zenaren semeak, hartu du Irango agintea, urte luzez bere aitaren inguruan eragin handia modu diskretuan izan ondoren eta Irango Guardia Iraultzailearekin harreman estuak landuta. Agintera une kritikoan iritsi da: Estatu Batuak eta Israel herrialdea bonbardatzen ari diren bitartean. Eraso horien helburua Gobernua aldaraztea da, eta Irango lider goren berria hori ekiditera etorri da.

Irango goi agintari berriak 56 urte ditu eta Ali Khameneiren bigarren semea da. Apirilaren 28ko bere familiaren aurkako bonbardaketaren ondoren izendatu dute. Eraso horretan hil ziren Ali Khamenei bera, haren emaztea —Mojtabaren ama— eta Mojtabaren ahizpetako bat.

Irango buruzagi goren berria ez da inoiz hauteskundeetara aurkeztu. Estamentu klerikalaren barruan hojatoleslama da —maila ertaineko erlijiosoa—, eta ez aiatola. Hala ere, bere aita ere ez zen aiatola 1989an herrialdeko buruzagi nagusi bihurtu zenean; legea aldatu zuten bera izendatzea ahalbidetzeko.

Azken urteetan, sarri aipatu dute Mojtaba Khameneiren izena Ali Khameneiren ondorengo posible gisa. Khamenei aita Irango presidente izan zen zortzi urtez Errepublika Islamikoaren sortzailearen, Ruhollah Khomeini aiatolaren agindupean, herrialdeko kargu gorena hartu aurretik; kargu hori 36 urtez izan du.

Mojtaba Khameneik berak ez du inoiz publikoki hitz egin aita ordezkatzeko aukeraz. Haren izendapenak, gainera, mesfidantza piztu dezake, dinastia baten itxura hartu lezakeelako; horrek 1979ko Iraultza Islamikoak eraitsitako Pahlavi dinastia ekarriko luke gogora. Orain arte profil diskretua izan du: ez du hitzaldi publikorik eman, ezta sermoirik ere. Irandar askok ez dute bere ahotsa inoiz entzun ere egin.

Analisten arabera, Mojtaba Khameneiren izendapenak atea ixten dio edozein irekitze politikori, eta nekez aurkituko da Estatu Batuekin negoziazio bidezko irtenbide bat, epe laburrean behintzat.

Gaztetatik izan du harremana Guardia Iraultzailearekin. Adar militar horretako Habib batailoian aritu zen, eta 1980ko hamarkadan Iraken aurkako gerran parte hartu zuen. Garai hartako hainbat kidek gaur egun kargu garrantzitsuak dituzte segurtasun eta inteligentzia aparatuan.

Mendebaldeko hedabideen arabera, Mojtaba Khameneik milaka milioi dolar eta luxuzko ondasunak ditu hainbat herrialdetan. Atzerritik eta Irango oposizio erreformistak behin baino gehiagotan salatu du disidentziaren aurkako errepresio bortitzean parte hartu izana, hauteskundeak manipulatzea eta Basij indar paramilitarra erabiltzea 2009ko protestetan manifestari baketsuen aurka.