Marteko hodei arraro bati buruzko lehen hipotesiak eman ditu EHUk
2012ko otsailean, mundu osoko astronomoek irudi harrigarri bat ikusi zuten: Marteko atmosferan, hodei erraldoi bat zegoen, 250 kilometroko altueran. Fenomeno hori handik eta hilabetera errepikatu zen, eta gaur, hiru urteren ostean, lehen hipotesiak kaleratu dituzte dagoeneko. Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) zientzialariek eman dituzte, gainera.
Astronomo ez profesionalek grabatutako irudiak oinarri, zientzialariek Marteko atmosfera eta espazioko misio batzuen orbitan dauden lekuak ikertu ahal izan dituzte.
EHUrekin batera, Espainiako Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenak (CSIC) ere hartu du parte ikerketan, eta emaitza Nature aldizkari ospetsuan publikatu dute.
Hodeia 500-1.000 kilometro zabal zen, "Iberiar penintsula bezala", eta bi egunez "200-250 kilometroko altuera" izan zuen. "Aurrekaririk gabeko fenomenoa izan da", Agustin Sanchez-Lavega EHUko ikerlariak EFE agentziari azaldu dionez.
Hainbat espazio-ontzik eta Hubble teleskopioak antzeko hodeiak grabatu izan dituzte, baina ez horren altuera handian.
Irudiak aztertu eta gero, ikerlariek bi hipotesi proposatu dituzte: hodeia izotz edo karbono dioxido partikulaz osatuta egotea edo aurora borealaren antzeko fenomeno bat izatea.
"Bi aukera horietako edozein izan daiteke, baina oso baldintza arraroak gertatu behar dira Marteko atmosferan horietako bat jazotzeko", aitortu du Sanchez-Lavegak.
Hodeia urez osatuta balego, Marteko tenperatura "50 ºC inguru" jaitsi dela esan nahi luke. Eta karboko dioxidoa balitz, baliteke jaitsiera hori "100 ºC-koa" izatea. "Horregatik, uraren teoriaren alde egiten dugu gehienbat", gaineratu du ikerlariak.
Bigarren hipotesiaren arabera, hodeia fenomeno argidun bat izan liteke, Lurreko poloetako aurora borealen antzekoa. Dena dela, aukera hori ia erabat baztertu dute, Marteko atmosferaren dentsitatea oso txikia baita.
"Bi hipotesiak oso arraroak dira, baina ez ezinezkoak", ohartarazi du EHUko ikerlariak.
Nolanahi ere, inportanteena fenomeno horren kausa jakitea baino gehiago, maiz errepikatzen ote den egiaztatzea dela nabarmendu du Miguel Angel Lopez Valverde Andaluziako Astrofisika Institutuko kideak. Izan ere, fenomeno horiek eragina izan lezakete espazio-misioetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Adimen artifizialarekin egindako kartel gehienek antzeko itxura dute
Kartelgintza sektorean ere gero eta ohikoagoa da tresna hori erabiltzea, merkea eta erraza baita. Publizitate adituen arabera, ordea, adimen artifiziala erabiltzea kaltegarria izan daiteke markentzat.
Sonyk 2028a baino lehenagoko diskoen ekoizpena mantenduko du, baina fabrikazio-mugekin
Konpainiaren azalpenen arabera, garatzaileek lehendik editatutako bideojokoen disko fisikoak eskatzen jarraitu ahalko dute, lantegiek euren fabrikazio-gaitasuna asko murriztuko duten arren.
Eusko Jaurlaritzak ordenagailu kuantikoa enpresen eskura jarri du: "Ilara luzea daukagu"
Basque Quantum (BasQ) aliantzak gidatuta, sarbide protokolo bat zehaztu dute enpresa eta erakunde publikoen sarbidea errazteko.
Europako Justiziak Googleri ezarritako 4.125 milioi euroko isuna berretsi du
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak ezetsi egin du Googlek jarritako errekurtsoa, eta zigortu egin du konpainia Android sistema eragilearen bidez nagusitasunezko posizioaz abusatzeagatik.
PlayStationek bideojoko berrien disko fisikoak ekoizteari utziko dio 2028an
Enpresak kontsumo-joera berrietara egokitu nahi du, eta "baliabide digitalen aldeko joera disko fisikoena baino askoz handiagoa" dela adierazi du.
Gaspi argentinar youtuber ezaguna hil da, helikoptero istripu batean
Ibai Llanos bilbotarrak iaz antolatutako boxeo-ikuskizunaren izarretako bat izan zen Gaspi. Sei pertsona hil dira ezbeharrean.
Instagram eta Facebook mundu osoan erori dira
Akatsak 15:00ak aldera hasi dira plataforma horietan, eta erabiltzaileek ezin izan dute saioa hasi, mezuak bidali edota argitalpenak partekatu zein ikusi. Oraingoz ez dute argitu zerk eragin duen arazoa.
Adimen Artifiziala euskara indartzeko aukera ona da, baina nahitaezkoa da denon parte-hartzea
Adituen ustez, nahitaezkoa da denon parte-hartzea eta Adimen Artifiziala euskaraz erabiltzea, gero eta datu gehiago izan ditzan bere lana euskaraz ere ondo egiteko.
Neskek "bazterketa" jasaten dute bideojokoetan eta askok "nortasuna ezkutatzen dute", Deustuko Unibertsitatearen ikerketa baten arabera
Ikerketaren arabera, mutilek borroka eta kirol arloko bideojokoak nahiago dituzte, eta neskek irudiari eta dantzari lotutako edukiak kontsumitzen dituzte gehiago.
Metak harpidetza-planak martxan jarri ditu Whatsapp, Instagram eta Facebook aplikazioetarako
Instagram Plus eta Facebook Plus bertsioek 3,5 euro inguruko kostua izango dute hilean, eta Whatsapp Plusek, 2,5 eurokoa.