Pirritx, Porrotx eta Marimotots, 30 urte euskal kulturaren plazetan
Haurrez lepo bete da Durangoko Azokako Areto Nagusia, Pirritx, Porrotx eta Marimotots ikusteko irrikaz. Argiak piztutakoan, baina, Aiora, Joxe Mari eta Mertxe agertu dira oholtzan, 30 urteko ibilbide ederrak emandakoaren inguruan hausnarketa egiteko gogoz.
Lasarte-Orian eman zituzten pailazoen oin handiek lehen urratsak. Joxe Mari Agirretxeren esanetan, "Euskara taldearen barruan, euskara kalera ateratzeko helburua genuen. Esketx tradizionala egiten hasi ginen, Manolo Urbietaren kantuak eta kantu herrikoiak abestuz, beste hizkuntza batzuetakoak itzuliz’. Esketx horiek aise asetzen zituzten orduko helburuak. "Abentura luzatu ahala, pailazoak eredu zirela konturatu ginen. 'Katxiporreta!' eta 'Kutxi Kutxi Marilutxi' esan eta haurrek errepikatu egiten zuten. Orduan konturatu ginen: sudur gorriaren atzetik hainbat balore landu daitezke".
Pailazoek transmititzen zituzten ideiek haurrengan eta familiengan zuten eragina kontuan izanda, munduan isilarazten ziren gaien inguruan lau haizetara kantatzen hasi ziren Pirritx, Porrotx eta Marimotots.
Hasteko, baserriaren mundua ezagutzera eman zuten Euskal Herriko hiri eta herri handietan barrena, Amona Josefinaren pertsonaiarekin. Urte batzuk geroago, Afrikako haur langileen egoera salatu zuten, Tider pertsonaiaz baliatuz, ‘Patata, patata!’ ikuskizunean. ‘Maite Zaitut’ekin, ijitoen eta euskaldunen kulturen artean zubi lanak egin zituzten. 2017an, ostera, Mari Mototsi mototsak erori zitzaizkion, haurrei minbiziaren gaia erakusteko.
Ordura arte umeentzako arrotzak ziren gai horiek guztiak Mertxe Rodriguezek gorpuztu zituen. Izan ere, Mertxe da Amona Josefina, Teresa Markesa, Poxpolin Marisorgin, Tider, Marimotots… Pertsonaien atzean Mertxe Rodriguez Serrano dago, Cacerestik Lasarte-Oriara etorritako familia batetako alaba. Honela azaltzen du Mertxek umetan gertatutakoa: "Euskararekin izan nuen lehen harremana 6. mailan izan zen, 12 urterekin. Inbidiaz begiratzen nituen euskaldunak ziren gelakideak". Institutua bukatuta, euskaltegian izena eman zuen Mertxek, parrandetan lagunak egiteko. Urte gutxiren bueltan Pirritxekin eta Porrotxekin egin zuen topo, eta beraiekin lan egiteko gonbidapena egin zioten. Baiezkoa emanda, buruko mina zen Mertxerentzat euskara. "Gau batean, euskaraz amestu nuen. Gertatutako hark nire bizitza erabat aldatu zuen".
Umorea eta euskara, pailazoen bizipoza
30 urtean, umorearen indarraz hausnartzeko parada izan dute Pirritxek, Porrotxek eta Marimototsek. "Guretzat, hasieran, umorea txistea zen, esketxa, barre algara. Egun, umorea egunerokotasunean, bizitzan, esnatzen garenetik lokartzen garenera arte daukagun mundua ikusteko modua da. Begirada positiboa eta eraikitzailea". adierazi du Agirretxek.
Umore ona familiei transmititzeko, baina, pailazoentzat beharrezkoa izan da euskara. Agirretxeren esanetan, "euskaraz jaio ginen eta hor sentitzen gara eroso, baina guretzat euskara ez da hizkuntza bat bakarrik, balioreak transmititzeko bitarteko ederra da. Txikiak garelako, gure hizkuntza eta gure herria txikiak direlako, errazago enpatizatzen dugulako, gu bezala, txikiak direnekin. Baita, izokinak bezala, korrontearen kontra saltoka gorantz egin behar dutenekin ere. Guzti hau laburbiltzeko, zoriontsuak garela esan nahi dut, Euskal Herrian bizi garelako eta gure herri honek ekarpen handia egiten diolako mundu konplikatu honi".
Euskaldunon historia, hirukotearen erronka berria
‘Lur eta Amets, Euskal Herriaren Historia’ ekimenaren baitan, proiektu handi batean murgilduko dira Pirritx, Porrotx eta Marimotots. "Gezurra badirudi ere, oztopo asko ditugu historia geuretik kontatzeko", esan du Aiora Zulaikak. Gaiaren inguruko liburuxkak eta mahai-jolasak badauden arren, ur handiagoetan murgilduko dira pailazoak eta, Zulaikak aurreratu duenez, bi urte barru argia ikusiko duen film luze bat egitera ausartu dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.
Atletico San Sebastian danborradak Jose Ramon Soroiz omendu du
Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.
Labayruk bizkaieraren gramatika sareratu du
Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.
Otsailaren 7an hasiko da Arabako Bertsolari Txapelketa, 18 bertsolarirekin
Martxoaren 28an jokatuko den finalerako sei txartelak eskuratzeko, bi fasetan lehiatuko dira bertsolari arabarrak, eta guztira bost saio eta finala izango dira.
Igandean hasiko dira aurtengo maskaradak, Irurin eta Ozazen
Urtarrilaren 18tik apirilaren 26ra, 15 saio egingo dituzte Zalgize, Mendikota, Ozaze eta Iruriko gazteek.
Indarkeria matxista "normalizatuta" dago ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen euskal sektoreetan
(H)emen Elkarteak eta EAB Euskal Aktoreen Batasunak bultzatutako ikerketa batek agerian uzten du ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen sektoreetan "indarkeria matxista ez dela kasu isolatuen emaitza, baizik eta sektorearen egiturarekin lotutako errealitate sistemikoa".