Julen Gabiriak euskarara ekarri du "Maus", "irakurleak interpelatzeko gaitasun eternoa duen klasikoa"
Menostu ohikoari gauza arrunten aurrean darion harrotasun hunkigarriz, euskaraz irakur dezakegu dagoeneko Maus Art Spiegelmanen komikia (Astiberri, 2022) Julen Gabiria (Galdakao, 1973) idazle eta itzultzailearen lan eskergari esker. Itzultzailea segur da duela 15 bat urte berak gaztelaniaz lehen aldiz irakurri zueneko zirrara berdina sentituko duela gaur euskal irakurleak, Landakon, Durangoko Azokako erakusmahai, sortzaile eta erosle artean, esan digunez.
"Literatura unibertsaleko klasiko bat da, eta horiek dituzten ezaugarri guztiak ditu honek ere: denboran irauteko ahalmena, eta mota, adin eta garai guztietako irakurleak interpelatzeko gaitasun eternoa. Berdin ukituko ditu gaur egungo irakurleak, duela hogeita hamar urtekoak eta -ez dut zalantzarik- hogeita hamar urte barrukoak: galdera berdinak egingo dizkie", diosku Gabiriak.
'Maus'
Julen Gabiriaren hitzetan, irakurle moduan "kolokan" jartzen zaitu Mausek, nazien sarraski esparruetatik bizirik irten zen Vladek Spiegelman izeneko judu poloniarraren biografia indartsuak, zuri-beltzezko ia hirurehun orritan.
Gabiriak aitortu du buruhauste batzuk eragin dizkiola lantegiak, Vladek protagonistak ez baitu ingelesa (jatorrizko lana ingelesez idatzia da) ondo hitz egiten. Hartara, itzultzaile gisa ikasitakoa desikasi egin behar izan du, "dena ahalik eta zuzenen irakurri eta idaztera ohituta baikaude, baina oraingoan, horri buelta eman behar izan diot protagonistaren ahoan okertasun koherente bat eraikitzeko".
Arnasa luzeko lana izanagatik, Gabiria "haluzinatzen" ari da eleberri grafikoak Durangoko Azokaren lehen orduetan izan duen harrerarekin, eta lan honek eta berorren gisa bereko beste batzuek (oparo dator Azoka aurten komikigintzari dagokionez) komikiarekiko zenbaiten aurrejuzgua eraisteko balioko ote duen esperantza agertu du. "Literaturaren beste formatu bat da, grafikoa, kasu honetan, eta ezinezkoa da liburua irakurri ostean ez sentitzea hau literatura dela, non eta ez zauden guztiz sorgor".
Liburuak aurrean duen bideari lasai begiratzen dio Julen Gabiriak: "Hizkuntza guztietan funtzionatu duen liburua da, eta euskaraz oso hasiera ona izaten ari da. Hor egoteko liburua da, edozein literaturzaleri heldu egingo zaiona".
Zure interesekoa izan daiteke
Musika proiektuei bideratuko diete Durangoko Azokaren Sormen Beka aurten
Euskarri fisiko zein digitalean bi lan baino gutxiago argitaratu dituztenek hartu ahalko dute parte deialdian, irailaren 21a baino lehen. 15.000 euroz lagundutako lana euskarazkoa izango da, hitzik badauka, eta 2027ko Durangoko Azokan aurkeztuko da emaitza.
"Fantasia eta arrazoia": Goyaren artelan handiak biltzen dituen erakusketa, Arte Ederren Gasteizko Museoan
Gerraren hondamenak, Tauromakia, Burugabekeriak eta Kapritxoak dira, besteak beste, Francisco de Goyaren lau sail nagusietakoak. Erakusketa 2027ko otsailera bitarte egongo da Arte Ederren Gasteizko Museoan. Bestetik, Donostiako San Telmo museoan Goya protagonista duen erakusketa bat dago.
Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azokak “arnas-unea eta sorkuntzaren plaza” irekiko ditu
Ekainaren 6an, Euskal Liburu eta Disko Azoka egingo da Lapurdiko udalerrian, zazpigarrenez, Baltsan elkartearen eta Argia komunikabidearen ekimenez. Beñat Oihartzabal hizkuntzalaria omenduko dute.
Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Humanitateak, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
Donostiar artistaren “nazioarteko proiekzioa eta arte garaikidearen berrikuntzan egindako ekarpen erabakigarriak” aitortu ditu sariaren epaimahaiak. Uztailean emango diote golardoa, Maddi Alberdi San Martin Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Gazte Sariaren irabazleari bezala.
Alejandro Gonzalez Iñarrituren hitzaldia astelehenean BBK Aretoan, 'Carne y Arena' erakusketaren inguruko jardueren barruan
Hitzaldia 19:00etan izango da, eta sarrerak eskuragarri daude jada, doan. Mexiko eta AEB arteko mugako migratzaileen eta errefuxiatuen esperientzia eta testigantzetan oinarritutako 'Carne y Arena' murgiltze esperientzia EITBko 5. platoan dago ikusgai martxoaren 16tik ekainaren 20ra arte.
2028rako Veneziako Biurtekoan espazio propioa izateko lanean ari da Euskadi
Hala iragarri du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariordeak eta Kultura sailburuak Venezian egindako ekitaldi instituzionalean. "Aurrera egin nahi dugu, eta gure helburua da euskal sorkuntza artistikoa nazioarteko erakusleiho horretan etengabe proiektatzea", gaineratu du.
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko du Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.