Indarkeria matxista "normalizatuta" dago ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen euskal sektoreetan
(H)emen Elkarteak eta EAB Euskal Aktoreen Batasunak bultzatutako ikerketa batek agerian uzten du ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen sektoreetan "indarkeria matxista ez dela kasu isolatuen emaitza, baizik eta sektorearen egiturarekin lotutako errealitate sistemikoa".
Ikus-entzunezko eta arte eszenikoetako sektoreetan indarkeria matxistak prebenitzeko eta horiei aurre egiteko protokoloari azken ukituak ematen ari dira (H)emen Elkartea eta EAB Euskal Aktoreen Batasuna, eta aurreikuspenen arabera, apirilerako prest egongo da. Sektore horietako eragile ezberdinekin elkarlanean ezarri nahi da.
EHUren eta EITBren Multimedia Komunikazioko Masterraren amaierako lanerako, Garazi Arregik egindako "ikerketa eta diagnosi lan sakona" hartu da aintzat protokoloan. Tania Arriaga eta Itxaso del Castillo irakasleek gidatu dute ikerlana.
Diagnostikorako, Euskal Herriko ikus-entzunezko eta arte eszenikoetako 90 profesionalen lekukotzak jaso ditu Arregik, inkesta bidez, eta bost elkarrizketa sakon eta talde dinamikak ere baliatu ditu, profil ezberdinetako profesionalen ekarpenak biltzeko.
"Errealitate sistemikoa"
Azterketak agerian uzten du indarkeria matxista ez dela "kasu isolatuen emaitza", baizik eta "sektorearen egitura, hierarkiak eta botere harremanekin lotutako errealitate sistemikoa".
Jasotako lekukotzek erakusten dute profesional askok ez dutela beren lantokia espazio segurutzat, eta "indarkeria psikologikoa, sexuala edo lan-esplotazioa modu zabal eta normalizatuan" gertatzen dela, askotan "isiltasunak eta zigorgabetasunak babestuta".
Egoera horren aurrean, sektoreko profesionalek aho batez adierazi dute "tresna eraginkor, espezifiko eta lotesle baten beharra" dutela, "prebentzioa, arreta eta erreparazioa uztartuko dituena".
Agertoki horrekin, protokoloaren helburua da "ikus-entzunezko eta arte eszenikoetako lan-eremuak seguruagoak eta bidezkoagoak bihurtzea, indarkeria matxistari aurre egiteko mekanismo argiak ezarriz eta sektore osoaren erantzukizun kolektiboa sustatuz".
Halaber, asmoa da protokoloa "nahitaez bete beharreko tresna bihurtzea Euskadiko ekoizpen eta erakunde guztientzat".
Ikerketa EHUko ADI Ikerketa Taldearen, (H)emen Elkartearen eta EAB Euskal Aktoreen Batasunaren arteko lankidetzari esker gauzatu da, KSIgune klusterraren Konexioak programaren laguntzarekin. Proiektu osoa Emakunderen laguntzarekin ari da garatzen.
Zure interesekoa izan daiteke
"Linguae Vasconum Primitiae" euskaraz inprimatu zen lehen liburuak azken eguna du Euskal Herrian
Bernat Etxeparek 1545ean idatzitako lana, euskaraz argitaratu zen lehen liburua, Bordelen izan da ikusgai. Frantziako Liburutegi Nazionalak du liburuaren kopia bakarra, eta azken hiru hilabeteetan Baionako Euskal Museoan izan da ikusgai. Hainbat erakundek eta hautetsik bertan uzteko eskatu badute ere, Parisko liburutegira itzuliko da, hiru urtez ilunpean gordeta edukitzeko.
Errobik azken kontzertua eman du Donostiako Victoria Eugenia Antzokian
Anje Duhalde eta Mixel Ducau buru dituen talde lapurtar historikoak bere azken zuzenekoa eskaini du Donostiako Victoria Eugenia Antzokian. Errobi taldea euskal rock progresiboaren aitzindari bihurtu zen 70eko hamarkadan. Iaz hasi zuten Errobiren 50. urteurrena ospatzeko agur-bira, eta arrakasta handia izan dute Euskal Herriko hainbat herritan. Astearte honetan, abenduaren 30ean, amaituko dute ibilbide oparo hori, sarrera guztiak agortu dituen kontzertu batekin.
Hauek izan dira kultura arloko urteko albiste nagusiak
2025. urteak sekula ikusi gabeko bideak ireki ditu euskal musika industrian. Bukatzera doan urte hau sold outen eta kontzertu handien urtea izan zela gogoratuko dugu ezinbestean.
“Itzalaldia”, “soldadutza”, “flotilla” eta 2025ean “desiraungi” diren beste hitz batzuk
UZEI terminologia eta lexikografia zentroak bukatzear den urtean ahoz aho ibili diren 25 hitz aukeratu ditu. Joan den astean, “muga-zerga” aukeratu zuten urteko hitz bezala UZEIk berak eta Euskaltzaindiak.
Aitor Etxebarriazarragak jantzi du txapela
Onintza Enbeita izan du lehiakide buruz burukoan, eta puntu erdiko aldea izan da bien artean: 1.163 puntu jaso ditu lehen sailkatuak eta 1.162,5 bigarrenak. Bizkaiko laugarren finala zuen gaurkoa bertsolari gernikarrak.
Pantxoa eta Peioren bigarren agur-kontzertua: 2027ko urtarrilaren 9an BECen!
Bikoteak bere ibilbideari amaiera emango dio bi kontzerturekin BEC!en: urtarrilaren 10ekorako sarrerak ordu gutxitan agortu ziren eta bigarrena iragarri dute orain: 2027ko urtarrilaren 9an.
“Muga-zerga” izan da aurtengo hitza Euskaltzaindiarentzat eta UZEIrentzat
“Atzerriko produktuei aduanan ezartzen zaien zerga” adiera duen izena aukeratu dute Akademiak eta UZEI terminologia eta lexikografia zentroak urteko hitz gisara. “Aduana-zerga” Euskaltziandiaren Hiztegiak jasotzen duen forma baliokidea “askoz gutxiagotan” erabili da.
!["Dan Flavin
b erdeak berdeetan zehar (Piet Mondrian berdegabeari) [greens crossing
greens (to Piet Mondrian who lacked g reen)], 1966" Guggenheimen](https://eitb.scene7.com/is/image/eitb/danflavin?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Goya, Jasper Johns, Steve McQueen, Dan Flavin, Ruth Asawa eta Rosalind Nashashibi, euskal museoetan 2026an
San Telmo Museoak, Artiumek eta Guggenheim Bilbao Museoak datorren urteko programazioa aletu dute.
Gatiburen azken agurra, audientzian lider ETB1en
Musikarik, dantzarik eta festa girorik ez zen falta izan atzo bi ordu eta erdiz BECen. Talde bizkaitarra arrakastara eraman zuen 'Musturrek sartunde' kantuarekin amaitu zen askoren oroimenean iltzatuta geratu den kontzertua.