Indarkeria matxista "normalizatuta" dago ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen euskal sektoreetan
(H)emen Elkarteak eta EAB Euskal Aktoreen Batasunak bultzatutako ikerketa batek agerian uzten du ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen sektoreetan "indarkeria matxista ez dela kasu isolatuen emaitza, baizik eta sektorearen egiturarekin lotutako errealitate sistemikoa".
Ikus-entzunezko eta arte eszenikoetako sektoreetan indarkeria matxistak prebenitzeko eta horiei aurre egiteko protokoloari azken ukituak ematen ari dira (H)emen Elkartea eta EAB Euskal Aktoreen Batasuna, eta aurreikuspenen arabera, apirilerako prest egongo da. Sektore horietako eragile ezberdinekin elkarlanean ezarri nahi da.
EHUren eta EITBren Multimedia Komunikazioko Masterraren amaierako lanerako, Garazi Arregik egindako "ikerketa eta diagnosi lan sakona" hartu da aintzat protokoloan. Tania Arriaga eta Itxaso del Castillo irakasleek gidatu dute ikerlana.
Diagnostikorako, Euskal Herriko ikus-entzunezko eta arte eszenikoetako 90 profesionalen lekukotzak jaso ditu Arregik, inkesta bidez, eta bost elkarrizketa sakon eta talde dinamikak ere baliatu ditu, profil ezberdinetako profesionalen ekarpenak biltzeko.
"Errealitate sistemikoa"
Azterketak agerian uzten du indarkeria matxista ez dela "kasu isolatuen emaitza", baizik eta "sektorearen egitura, hierarkiak eta botere harremanekin lotutako errealitate sistemikoa".
Jasotako lekukotzek erakusten dute profesional askok ez dutela beren lantokia espazio segurutzat, eta "indarkeria psikologikoa, sexuala edo lan-esplotazioa modu zabal eta normalizatuan" gertatzen dela, askotan "isiltasunak eta zigorgabetasunak babestuta".
Egoera horren aurrean, sektoreko profesionalek aho batez adierazi dute "tresna eraginkor, espezifiko eta lotesle baten beharra" dutela, "prebentzioa, arreta eta erreparazioa uztartuko dituena".
Agertoki horrekin, protokoloaren helburua da "ikus-entzunezko eta arte eszenikoetako lan-eremuak seguruagoak eta bidezkoagoak bihurtzea, indarkeria matxistari aurre egiteko mekanismo argiak ezarriz eta sektore osoaren erantzukizun kolektiboa sustatuz".
Halaber, asmoa da protokoloa "nahitaez bete beharreko tresna bihurtzea Euskadiko ekoizpen eta erakunde guztientzat".
Ikerketa EHUko ADI Ikerketa Taldearen, (H)emen Elkartearen eta EAB Euskal Aktoreen Batasunaren arteko lankidetzari esker gauzatu da, KSIgune klusterraren Konexioak programaren laguntzarekin. Proiektu osoa Emakunderen laguntzarekin ari da garatzen.
Zure interesekoa izan daiteke
“Los domingos”ek goya jo du
Alauda Ruiz de Azuaren pelikulak film onenaren, zuzendari onenaren, gidoi onenaren, emakumezko aktore protagonista onenaren eta antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren sariak irabazi ditu Goya sarien 40. edizioan. Jose Ramon Soroizek gizonezko aktore protagonista onenaren saria jaso du, Maspalomasen egindako lanagatik, eta euskal zinemak zortzi sari bereganatu ditu guztira.
'Yellow Letters' filmak lortu du Berlinaleko pelikula onenaren Urrezko Hartza
Turkiako agintariek artista bikote baten aurka duten zentsurari buruzkoa da Ique lker Çatak zinemagile turkiar-alemaniarraren filma.
“Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarrituren instalazioa, EITBren Bilboko egoitzan bisitagai
Bisitaria migratzaile eta errefuxiatuen bidaiaren zati baten erdian kokatzen duen “murgiltze esperientzia” martxoaren 11tik ekainaren 20ra paratuko dute EITBren egoitzaren 5. platoan. Sarrerak otsailaren 17tik aurrera egongo dira salgai, 11,21 euroan.
Amikuzeko libertimenduarekin, inauteri giroan murgildu da Nafarroa Beherea
Libertimenduek Donapauleko plaza hartu dute musika, dantza, bertsoa eta antzerkien eskutik. Martxoaren 14ra bitartean, beste hainbat emanaldiz gozatzeko aukera egongo da herriko sorkuntzekin.
Jone San Martinek "sORDA" ikuskizuna sortu du, gortasunaren inguruan
Dantza garaikidearen eta soinuaren zein isiltasunaren arteko elkarrizketa eskaintzen du dantzari donostiarrak ikuskizun berrian.
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.