Imre Kertesz hungariar idazlea, Nobel sariduna, hil da
Imre Kertesz 2002an Literaturaren Nobel saria jaso zuen idazle hungariarra gaur hil da Budapesten, 86 urte zituela.
Euskaraz, "Zoririk ez" haren lana irakur daiteke, 2003an Urtzi Urrutikoetxeak euskarara ekarri eta Elkar argitaletxeak argitaratua.
2002an golardoa jasota, inoiz Literaturaren Nobel saria jaso zuen lehen hungariarra bilakatu zen Kertesz, Holokaustoa eta nazien kontzentrazio esparruetako bizimodua kontatu zuen idazlea.
1929an Budapesten jaioa, Kertesz Hungarian eta Alemanian bizi izan zen. Nobel sariaren epaimahaiak esan zuzenez, haren lanek "historiaren bidegabekeriaren aurka gizakiek erakutsitako esperientzia hauskorra" gordetzen dute.
Alemanerazko hainbat lan hungarierara eraman zituen, gainera, idazleak: Elias Canetti, Sigmund Freud, Hugo von Hoffmannstahl, Friedrich Nietzsche, Joseph Roth, Arthur Schnitzler...
Kertesz, euskaraz
Urtzi Urrutikoetxea “Zoririk ez” Kerteszen lanaren itzultzaileak azaldu digunez, hungariarraren lanetan oso nabarmena da idazleak gaztetan Auswitchzeko kontzentrazio esparruetan bizi izandakoaren itzala. Gainera, Urrutikoetxeak itzulitako eleberrian, ume baten ikuspegitik kontatzen ditu basakeriok Kerteszek, eta adingabearen inozentziak "pisu are lazgarriagoa" ematen dio lanari.
Bestalde, garaiko lekukotasun gisa ere, oso baliagarri deritzo Urrutikoetxeak “Zoririk ez” liburuari, “gizarteak etorri ahala onartutako urratsen bidez Holokaustoa apurka zelan garatu zen erakusten baitu, garaiko gizon-emakumeak zelan egokitu ziren agintariek eginiko pauso bakoitzera”.
Hizkuntzaren aldetik, laneko hizkuntza aniztasuna azpimarratu du. Urrutikoetxearen hitzetan, euskal tradizioan ez bezala, hungarieraz idatziriko lana hamaika hizkuntzatako hitzez zipriztinduta ageri da: yiddisha, poloniera, aleman estandarra, hungariera…
Alemanerako bertsiotik itzuli zuen Urrutikoetxeak “Zoririk ez”, gero beste hizkuntza batzuetako bertsioekin erkatuta eta euskaraz bazekien aditu hungariar batek euskarazko itzulpena atalez atal gainbegiratuta.
Zure interesekoa izan daiteke
Egileekin topaketak, azokak eta ibilbide literarioak protagonista, Liburuaren Egunean
Liburuaren Egunaren ospakizuna Hego Euskal Herriko plaza, liburutegi eta kultur etxeetan zentralizatuko da, publiko guztientzat pentsatutako ekimenekin.
Espainiako Kritikarien Elkarteak Eider Rodriguez eta Ane Zubeldia sarituko ditu
Gipuzkoar idazleek lortu dituzte euskarazko sariak: Rodriguezek, narratiba atalean, Dena zulo bera zen lanagatik, eta Zubeldiak, poesian, Kontra liburuari esker.
Profesionalen eguna, Sarako Idazleen Biltzarra bukatzeko
Apirilaren 5ean abiatutako topagune literarioa gaur bukatuko da, profesionalei eskainitako jardunaldi batean. Aurten, Marikita Tambourin Baigorrin sortutako idazle, irakasle, ikertzaile eta militantea eta Anne-Marie Lagarde zuberotar idazle, ikertzaile eta antropologoa omendu dituzte.
Jabier Muguruza musikari eta idazleak bere lehen eleberria argitaratu du: "Café Mokka"
Eleberria “lehen pertsonako kontakizun intimo eta ironikoa eskaintzen du, kafetegi baten egunerokotasunetik abiatuta. Café Mokka kafetegia behatoki soziokultural bilakatzen da, non bezeroen elkarrizketek eta eguneroko egoerek gizartearen kontraesanak, joerak eta aldaketak islatzen dituzten”.
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.