12 urte elkar ulertzen: EAJ-PSE koalizio formulari errepaso historikoa
EAJk ta PSE-EEk adostu duten gobernu akordioa ez da formula berria bi alderdiontzat: 1987 eta 1998 artean, hamabi urtez, erabilitako formula bera da, foru aldundietara eta udaletxeetara ere zabaldua.
Lehenengo bi legegintzaldiak eta azkena izan dira koalizio gobernu bat ikusi ez duten bakarrak.
Hasiera
1986ko azaroan, EAJren barne zatiketa eta EAren sorreraren ostean, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak egon ziren. PSEk lehenengo aldiz izan zituen jeltzaleek baino eserleku gehiago.
Sozialistak EA eta EErekin gobernua osatzen saiatu ziren, baina ez zuten akordiorik lortu. Txiki Benegasen PSEk EAJrekin ituna egin zuen gero, Jose Antonio Ardanzari lehendakaritza utziz, Ramon Jauregi lehendakariordea izendatzen zuten bitartean.
Jeltzaleek eta sozialistek seina sailburu zituzten. 1990ean etorri zen etena, EAJk autodeterminazio eskubidearen aldeko ebazpen baten alde bozkatu zuenean Eusko Legebiltzarrean.
EAJ, EA eta EEren arteko akordio laburra
1990eko urtarrilean, EAJk irabazi zituen berriz hauteskundeak, eta EA eta EErekin osatu zuen gobernua. EAk zenbait udaletan independentziaren aldeko mozioak onartu ostean, hitzarmena apurtu egin zen.
Sozialistak, berriz Jaurlaritzan
EAJk gobernagarritasun hitzarmenak negoziatu zituen sozialistekin foru aldundietan eta udal nagusietan. 1991eko ekainean itxi zuten akordioa. EA Jaurlaritzatik bota ostean, elkar ulertze horrek PSEren itzulera erraztu zuen.
Fernando Buesa izan zen lehendakariordea. PSEk bost sailburu zituen; EAJk, zortzi.
EA Jaurlaritzara batu zen 1994ko hauteskundeen ostean, bi sailbururekin. PSEk hiru zituen, eta EAJk, lau.
Haustura
1998an, legebiltzarkideek Konstituzioari men egiteko proposamena egin zuten sozialistek, eta EAJk ez zuen onartu. Gertakari horrek hitzarmena apurtzea lagundu zuen.
Geroago, alderdi nazionalistek eta Ezker Batuak Lizarrako Akordioa sinatu zuten. Jeltzaleak eta sozialistak elkarrengandik urrun ibili ziren hurrengo urteetan.
Ibarretxeren hiruko gobernua eta PSE-PP akordioa
EAJk EA eta EBrekin gobernatu zuen hiru legegintzalditan. 2009an, ezker abertzaleak ezin izan zuen parte hartu hauteskundeetan, eta sozialistak gobernura itzuli ziren, PPren laguntzari esker.
Akordioa berriz
2012an, EAJk Eusko Jaurlaritza berreskuratu zuen, oraingoan bakarrik. PSE-EErekin egonkortasun politikorako eta aurrekontuetarako akordioa sinatu zuen, 2013ko irailean.
Bi alderdiak harreman onak izatera itzuli ziren. 2015eko ekainaren udal eta foru hauteskundeen ostean, instituzio horietan elkarrekin gobernatzeko hitzarmena sinatu zuten. Momentu horretan, hurrengo Eusko Jaurlaritzaren osaketaren lehen pausutzat hartu zuten askok.
tu zuten askok.Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.