155.aren aplikazioaren aurkako Generalitatearen helegitea atzera bota dute
Auzitegi Konstituzionalaren Osoko Bilkurak Kataluniako independentziarekin erlazionatutako hainbat ebazpen eman ditu gaur. Besteak beste, horietako batean, aho batez arbuiatu du Generalitateak 155. artikuluaren aplikazioaren aurka aurkeztutako helegitea; Senatuak onartu zuen aplikazio hori, independentzia-aldarrikapena gauzatuta.
Senatuak Gobernuak adostutako neurriak bozkatu baino lehen aurkeztu zuen helegitea Generalitateak; horregatik ez dute onartu. Gainera, goi-auzitegiak zuzenketa egin dio Generalitatearen helegiteari; izan ere, idazkian agertzen da Senatuan urriaren 20an bozkatu zutela 155.aren aplikazioa, baina Konstituzionalak gogorarazten dio Generalitateari urriaren 27an bozkatu zutela, alegia, aurreko ostiralean.
Bestalde, berme-auzitegiak argitaratu du Konstituzioaren aurkakoak direla Kataluniako independentziaren prozesuaren gaineko beste hiru pauso. Hain zuzen ere, ondorengoak baliogabetu ditu: hauteskundeetarako justizia bermatzeko izendatu zuten lagun-taldearen gaineko Kataluniako Parlamentuaren ebazpena, autodeterminazioaren erreferenduma egiteko arau osagarrien Generalitatearen dekretua, eta Kataluniako autodeterminazioaren erreferendumaren deialdiaren dekretua.
Hiru epaiek urriaren 17an emandako epaia aipatzen dute; autodeterminazio-erreferendumaren Legea Konstituzioaren aurkakoa zela zehaztu zuen epai horrek, haren argudio juridikoek azaltzen dutenez.
Autodeterminazio-eskubidearen mugak
Urratuta izan diren hastapen konstituzionalen artean, hauek daude: Konstituzioaren nagusitasuna, nazio-subiranotasuna eta espainiar Nazioaren batasun bereizezina. Hala diote epaiek; Encarnacion Roca Auzitegiaren Presidenteordea eta Fernando Valdes Dal-Re eta Santiago Martinez-Vares epaileak izan dira txostengileak.
Erreferendumaren Legearen gaineko epaian, Auzitegiak gogorarazten zuen, eta orain epaileek berriro egin dute, autodeterminazio askearen herrien eskubideak mugak dituela; Nazio Batuek emandako hainbat ebazpenek islatzen dute hori, alegia, "atzerritik etorritako menderatze-egoera bat" egon beharko litzateke. Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Hitzarmenak eta Eskubide Ekonomi eta Sozialen Hitzarmenak bermatzen dute eskubide hori (Espainiak ere ditu sinatuta hitzarmenok).
Baldintza horiek ez badira ematen, aldiz, ez lukete bat egingo Nazio Batuen Gutunarekin nazio-batasuna urratzea edo herrialde baten lurralde-osotasuna guztiz edo partzialki urratzea xede duen edozein ahaleginek; hala esan du Konstituzionalak.
Bestalde, Konstituzionalaren iritziz, erreferendumaren gaineko neurri guztiek urratzen dituzte Konstituzioaren nagusitasuna, nazio-subiranotasuna eta espainiar Nazioaren batasun bereizezina.
Epaiak berretsi du aukera dagoela Konstituzioa guztiz berrikusteko, "baina hori bakarrik egin daiteke erreforma-prozeduren testuinguruan", Konstituzioak berak aurreikusten duenez. "Beste gauza bat izango litzateke –dio epaiak- botere publikoari Zuzenbidearekiko lotura osoa kentzea; horrek min ikaragarria egingo lioke herritarren askatasunari".
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.