20.000 euskal herritar hil zituzten Gerra Zibilean eta frankismoaren lehen urteetan
Eusko Jaurlaritzak Gerra Zibilean eta frankismoaren lehen urteetan izandako biktimen behin-behineko txostena aurkeztu du gaur. Horren arabera, guztira 19.998 euskal herritar hil zituzten 1936-1945 urteen artean. Horietatik 5.887 gizateriaren kontrako hilketak izan ziren. Hildako gehienak errepublikanoak izan ziren.
Jonan Fernandez Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubide, Bizikidetza eta Lankidetzaren idazkari nagusiak eta Aintzane Ezenarro Gogora Institutuko zuzendariak aurkeztu dute txostena. Jaurlaritzak EHUren Giza eskubideen Unesco Katedrarekin eta Aranzadirekin batera osatu du "Gerra Zibilean eta lehen frankismoan izandako hildakoak (1936-1945)" izena duen ikerketa.
Fernandezek eta Ezenarrok azaldu dutenez, 19.998 biktimen inguruko informazio guztia datu-base batera irauli dute, Gogora Institutuaren egoitzan, Bilbon, nahi duen orok eskura izan dezan.
Bi aldeetako hildakoak
20.000 biktima horietatik 698 identifikatu gabe daude. Gehienak gizonezkoak dira (18.958), eta 998, emakumezkoak. Gainerako 42 kasutan ezin izan dute generoa zehaztu.
Hildakoak heriotza motaren arabera sailkatu dituzte. Borrokan hildakoei dagokienez, 6.767 gudari eta miliziano eta 5.479 matxinatu zenbatu dituzte. Kartzelan 2.252 pertsona hil ziren (denak errepublikanoak), eta bonbardaketetan, 1.363 (tartean zibilak). Beste 1.130 lagun judizioz kanpoko exekuzioetan hil zituzten (denak errepublikanoak), eta 955 errepublikanoek borrokatik kanpoko ekintzetan eragindako hildakoak izan ziren. 895 errepublikano kondenatu zituzten heriotza zigorrera, eta 247 borrokatik kanpoko bestelako zergati batzugatik hil zituzten. 910 heriotza sailkatu gabe utzi dituzte.
Nazioarteko Zigor Zuzenbidearen arabera gizateriaren kontrako krimentzat jo daitezkeen hilketak zehaztu dituzte txostenean, hauexek: bonbardaketetan, judizioz kanpoko exekuzioetan, borrokatik kanpoko bestelako zergati batzuengatik, heriotza zigorrengatik edo kartzelan hildakoak. Gainerakoak, egileen arabera, ezin dira hala hartu.
Fernandez eta Ezenarro, txostenaren aurkezpenean. Argazkia: Irekia
"Dokumentazio hutsunea"
Fernandezek azaldu duenez, ikerketa "sakon eta zorrotza" egin dute Euskadiko erregistro zibilak, parrokiako heriotza-liburuak eta hilerrietako liburuak arakatuta. Datu horiek beste artxibo-iturri batzuekin alderatu dituzte, gainera.
Dena den, ohartarazi duenez, 70-80 hamarkaden artean erregistro zibiletan erantsi ziren datuak falta dira, ezin izan baitituzte oraindik konprobatu. Horrez gain, Gerra Zibileko biktima asko, gehienak errepublikanoak, ez zituzten inongo erroldatan sartu, eta beraz, ezin izan dituzte jaso.
Ingurumaria horretan, Fernandezek adierazi du tokiko ikerketekin eta familiaren lekukotasunekin 470 kasu erregistratu ahal izan dituztela. Hori horrela, deia egin die Gerra Zibileko biktimen familiei eskura dituzten datuak emateko.
Dokumentazio hutsune hori egon badagoela aitortuta, ikerketa "zabalik" dagoela erantsi du Jaurlaritzako Giza Eskubide, Bizikidetza eta Lankidetzaren idazkari nagusiak. Euskaditik kanpo hildako euskal herritar askoren berri, adibidez, ez dute.
Azkenik, Fernandezek esan du txosten hori "lehen pausoa" dela Memoria Historikoaren egiaren aintzatespen instituzionala lortzen laguntzeko. Horren hitzetan, horretarako "babes zabalena eta plurala" behar da. Hain justu, hori lehenbailehen eskuratzeko lan egingo du Jaurlaritzak, "legegintzaldi honen amaieran edo hurrengoaren hasieran".
Zure interesekoa izan daiteke
EAJk Sanchezen gaineko presioa areagotu du, eta PPk "Parlamentua isilaraztea" leporatu dio
Kongresuan egin duten Gobernuaren kontrol saiak bi gai nagusi izan ditu. Batetik, EAJk Sanchezi aurrekontu batzuk aurkezteko edo hauteskundeak deitzeko eskaria egin dio. Bestetik, PPk kritika ugari egin dizkio hauteskundeak aurreratzeko bere bozketa proposamena atzera bota ondoren.
Aske utzi dute Enrique Maya Iruñeko alkate ohiari egindako erasoarekin lotuta atxilotu duten gizona
Joan den ekainaren 9an, Iruñeko alkate ohia iraindu eta bularrean kolpatu zuten Estafeta kalean, inolako kalterik jasan gabe. Egun batzuetako ikerketaren ostean, atzo, asteartea, gizon bat atxilotu zuten autoritatearen aurkako atentatu delitu bat egotzita.
Epaileak ez dio kautelazko neurririk ezarri Zapaterori, ez baitu ihes egiteko eta frogak suntsitzeko arriskurik ikusi
Epailearen esanetan, “ez ditu ezeztatu inputazio autoan jasotako delitu zantzu arrazoizkoak”.
Pradalesek elikagaien eta energiaren BEZa jaistea eskatu dio Sanchezi, eta oposizioak erantzun falta kritikatu du
Eusko Legebiltzarrak bizimodu duina bermatzeko osoko bilkura monografikoa egin du gaur, EH Bilduk bultzatuta. Otxandianok ohartarazi du ongizaterako arrisku nagusia ez dela balizko "inbasio militar bat", etxebizitzen garestitzea eta soldata txikiak baizik, eta sektorea "desmerkantilizatzea" eskatu du.
Zapaterok deliturik egin izana ukatu du epailearen aurrean: "Egia nagusituko da, eta zalantzan daudenei konfiantza itzuliko diet"
Espainiako Gobernuko presidente ohia eraikinaren atari nagusitik sartu da, eta hiru orduz deklaratu du. Ondoren zabaldu duen oharrean, errugabea dela berretsi du: "Mingarriena da jakitea jende asko etsita senti daitekeela, nitaz esaten direnak sinesten baditu".
Albiste izango dira: Zapateroren deklarazioa Auzitegi Nazionalean, lehendakariari elkarrizketa eta Azkena Rock jaialdiaren aurkezpena
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Pradales: “Neurri nagusia etxebizitza gizarte funtsa da, eta 2027ko aurrekontura begira neurri berriak sartuko ditugu”
Imanol Pradales lehendakariak azpimarratu du etxebizitzaren arazoa ezin dela "egun batetik bestera" konpondu, eta uste du legealdiaren bigarren erdian ereindakoaren lehendabiziko fruituak jasoko direla.
Lehendakaria: "Sanchezek orain arte eman ez dituen azalpenak eman beharko ditu, gardentasunez"
Euskal Telebistan elkarrizketa egin du Imanol Pradales lehendariak, agintaldiaren erdira iritsi denean. Espainiako gobernuburuak "zentzua eman" behar dio legealdiaren azken txanpari, adibidez, transferentzien negoziazioan. Horri dagokionez, aurreratu du Transferentzien Batzorde Mistoa datorren astelehenean, ekainaren 22an, bilduko dela.
Lehendakaria: "Aukera eman behar zaie Enplegu Legearen inguruan zabalik dauden negoziazioei"
Imanol Pradales lehendakariak "itxasopentsu" ikusten du enplegu publikoan euskara eskakizunak arautuko dituen legea adosteko EAJren eta EH Bilduren arteko negoziazioa. Ekainaren 25ean egingo da gaiaren inguruko bozketa Eusko Legebiltzarrean.
Kongresuko Mahaiak ez ditu onartu hauteskundeak aurreratzea eskatzen zuten Juntsen eta PPren zuzenketak
Bilera telematiko batean, Mahaiaren gehiengoa (PSOE eta Sumar) osatzen duten alderdiek argudiatu dute eskumen hori Gobernuko buruarena dela esklusiboki, eta ez botere legegilearena.