Beste olatu bat izan daitekeela ohartarazita, Eusko Jaurlaritzak zuhurtzia eskatu du

Eusko Jaurlaritzak arduraz jokatzeko deia egin du, olatu berri bat izan daitekeela ohartarazita eta covid-19aren aldaera berrien eraginagatik kezkatuta. Ildo berean, zuhurtzia eskatu du txertaketa prozesuari dagokionez, baina erantsi du 70 urtetik gorako pertsonak, osasun arloko langileak, pertsona zaurgarrienak eta funtsezko kolektiboetako beharginak txertoa jarrita izango dutela ekainerako.

'Pandemiaren urtebeteko memoria' aurkeztu du ostiral honetan Eusko Jaurlaritzak, larunbat honetan urtebete izango baita Iñigo Urkullu lehendakariak Larrialdi Egoera ezarri zuela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.  

Pandemia bukatzen denean dokumentu zorrotzago bat egingo dute, koronabirusaren krisiaren eraginari, ondorioei eta kudeaketaren harira.  Eta gaurko txostena dokumentu horren hasieratzat jo dute.  

Eusko Jaurlaritzak dio azken urtean "espero ezin zitekeen eta inoiz ezagutu gabeko egoera" bizi izan dela eta koronabirusaren eraginez 3.912 pertsona hil direla Euskal Autonomia Erkidegoan.

Egun, "krisi sanitarioa indarrean dago eta horren ondorioak bizitzaren esparru guztietan igartzen dira", azpimarratzen du. Gainera, 2021eko martxoan, "epidemiak berriro goia jotzeko beldurra dago eta birusaren aldaera ezberdinen agerpenak ez dute erlaxatzeko aukerarik ematen".

Gauzak horrela, osasun publikoa bermatzeko asmoz ezarritako neurri murriztaileak zorrotz betetzeko deia luzatzen die Jaurlaritzak herritarrei.

Txertaketa kanpaina

Txertaketa 2020ko abenduaren 27an abiatu zen eta itxaropen handia piztu zuen, baina prozesua astiroegi joan da, "aurreikusitakoa baino dosi gutxiago jaso ditugulako".

Egutegiari eta datozen hilabeteetan eskuragarri izango diren dosi kopuruari buruz zalantzak sortu dira. "Ziurgabetasun horrekin ezinezkoa da berme guztiak izango dituen planifikazioa egitea", deitoratu du Jaurlaritzak.

Testuinguru "kritiko" horretan, "ezinbestekoa da Europar Batasunaren eta enpresa-farmazeutikoek har ditzaketen erabakiek eragindako arazo edo ezustekoen aurrean erantzuteko txertaketa plan bat egitea eta plan horrek agertoki ezberdina aurreikusi behar ditu", azaldu du.

Edonola ere, Jaurlaritzak uste du "enpresa-farmazeutikoek eragindako arazoak" gaindituko dituela eta azkenerako EAEko "herritar guztiek" txertoa jasoko dutela.

Horrez gain, egoerak hobera egin badu ere, 2021eko bigarren hiruhilekoan nola egongo garen aurreikustea zaila dela adierazi du. Hala, martxoko bigarren hamabostaldia eta apirila erabakigarriak izango direla uste du.

Deseskalatzea arinegi egiteko arriskua

Dokumentuak adierazten duenez, lau dira testuinguru hori elikatzen duten faktore nagusiak: birusaren aldaera berriak hedatzeak dakarren arriskua, martxoaren hasieratik ikusten den beheranzko joeraren "moteltzea", inguruko herrialde batzuk islatzen ari diren gorako joera eta "gizartea lasaitzeko prozesuek izan dezaketen eragin negatiboa".

Alderdi positiboari dagokionez, hurrengo hilabeteetako txertaketa-ikuspegia aipatzen du, eta EAEko udalerri asko 100.000 biztanleko 60 kasutik beherako intzidentzia-tasari eusten ari direla azpimarratzen du.

Bestalde, Jaurlaritzak dio bigarren olatuko hirugarren gailur epidemikoak, orain arte, bigarren olatuaren antzeko kurba bat marraztu duela, baina eragin "txikiagoarekin”. Hala ere, hirugarren igoera horretan, osasun-sistema bigarrenean baino "tenkatuagoa" izan da, nahiz eta "lehen olatuaren mailetara iritsi gabe".

Alde horretatik, ZIUen okupazioa "lehentasunezko arreta-faktorea" dela aipatzen du, eta, gailur edo uhin epidemiko berri bati aurre egin behar izanez gero, "aurreko gailurrean baino tentsio-maila handiagoko abiapuntua" izango dela ohartarazten du.

Dokumentuan zehazten da martxotik ekainera bitarteko epealdia bi aldagaik baldintzatuko dutela: birusaren aldaera ezberdinen eraginak eta txertaketa prozesuak.

Alderdi negatiboari dagokionez, ziurgabetasuna aipatzen da, SARS-CoV-2 saihesbide britainiarrak edo beste batzuek Euskadin izan dezaketen eraginagatik. Ildo horretan, birusaren aldaera britainiarra jada nagusitu dela aitortzen du, martxoaren 1etik 7rako astean aztertutako laginetan %65 baino gehiago baita.

Gauzak horrela, Gobernuak adierazi du aurreikuspenak ezin direla oraindik behin betikoak izan, kutsagarritasun-egoera "aste gutxiren buruan metatutako intzidentzia-tasa biderkatu baino nabarmen handiagoa" izan daitekeelako, edo, alderantziz, “prebentzio-neurrien eraginkortasungatik” igoera gelditu egin daitekeelako.

Bestalde, txertatze-prozesuari dagokionez, esparru soziosanitarioko pertsonen txertaketa ia amaituta dagoela azpimarratu du, eta Osasun Publikoko osasun-profesionalen txertaketa %43,50era iritsi dela zehaztu du.

Jaurlaritzak, zuhurtziarako deia egin badu ere, 70 urtetik gorako pertsona guztiak, osasun-langileak, talde ahulenak eta funtsezko taldeak, gutxienez, ekainerako txertatuta egon daitezkeela esan du.

Pandemiari aurre egiteko lege bat

Bestalde, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak Eusko Jaurlaritzak ezarritako zenbait agindu baliorik gabe utzi dituela eta, Iñigo Urkulluren Gobernuak alarma-egoeraren Errege Dekretuan aldaketak egitea proposatzen du dokumentuan, bere neurriei "segurtasun juridiko handiagoa emateko" asmoz.

Hala, pandemiari aurre egiteko euskal lege bat landu beharko litzatekeela azpimarratzen du, Gernikako Estatutuaren eta egungo legediaren baitan.