Espainiako Estatua EAEko eskumen gaitasuna "etengabe inausten" ari dela salatu du Jaurlaritzak
Espainiako Estatua Euskal Autonomia Erkidegoaren (EAE) eskumen gaitasuna "etengabe inausten eta mugatzen" ari da, Olatz Garamendi Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuak salatu duenez. Injerentzia juridiko eta politiko horiek biltzen dituen "Higadura isila" liburuaren aurkezpenean egin ditu adierazpenak Garamendik. Liburuak Eusko Jaurlaritzako Zerbitzu Juridikoko abokatuek egindako txostenak ditu oinarri, eta agerian uzten du Estatua "ingeniaritza juridiko eta politikoa zabala eta etengabea" erabilita Autonomia Estatutua nola ahultzen ari den.
Injerentzia hori iraganeko kontua bakarrik ez, gaur egun puri-purian daudela kritikatu du sailburuak. "Sanchez presidenteak autonomien gaitasunei buruzko auziak ez epaitzeko konpromisoarekin hartu zuen Presidentetza, baina bide horretatik jotzen jarraitzen du", deitoratu du. Hala, gogorarazi du abuztu hasieran eskumen gatazka aurkeztu zutela Estatuak administrazio digitalari buruz egindako araudiaren kontra. Horrez gain, desadostasunak daude diru-sarrerak bermatzeko errentaren harira ere.
Horren ildoan, Garamendik azpimarratu du "elkarrizketa, negoziazioa eta kontzertazioa" bihurtu nahi dituela bere jardunaren ardatz nagusi, eta lankidetza bideak aktibatzearen alde agertu da, baina ohartarazpena ere egin du: "Irmo defendatuko dugu gure jarrera eta gurea dena, egoera bakoitzean, eta dagokion instantzien aurrean".
Sailburuaren ustez, euskal autogobernuak pairatzen duen eskumen higadura "oso kaltegarria da" erakundeentzat eta gizartearentzat, eta "estatutu ituna ahultzen du", Euskadin zenbait politika publiko "zapuztu" egin baitira.
700 orrialdedun liburuak "Higadura isila" du izenburutzat, eta Garamendik azaldu duenez, adjektiboa ez dago ausaz jarrita. Izan ere, esku sartzeak "Konstituzionalaren jurisprudentziak aldarrikatzen duen legezkotasunaren" estalkia dute, eta jendarteari oharkabean igarotzen zaizkio.
"Ezin da onartu Estatuan nagusi den botere politikoari komeni zaion guztietan eskumenen eta ahalmenen banaketaren legezkotasuna beti zentralismoaren alde interpretatzea", aldarrikatu du.
Segidan, Estatuak urteotan erabilitako teknika juridiko eta politikoak zerrendatu ditu sailburuak. Horietako bat da Estatuaren zeharkako eskumen-tituluak eskatzea eta aplikatzea, autonomia erkidegoen eskumen esklusiboko gaiei buruzko legeak egiteko. Beste bide bat da salbuespenezko arrazoietara jotzea Konstituzioak Estatuari gordetzen ez dizkion funtzio betearazleak esleitzeko.
Txostenaren arabera, Estatuak beste teknika zentralizatzaile bat ere erabiltzen du, Estatuaren gastu boterea eskumen autonomikoko politika publikoetan eragiteko erabiltzean oinarritzen dena. Praktikan, finantza-injekzio horiek baliatzen ditu bere eskumen eremutik kanpo dauden sektoreen jarduera zuzentzeko.
Estatutu berria
Kazetarien galderei erantzuna, Garamendik aitortu du estatutu berri bat lagungarria izan daitekeela higadura horrekin amaitzeko: "Estatutu berri batek jaso ahal ditu berme berriak edo berritu jasota daudenak hau saihesteko baina hau ez da aldebakarreko kontua". Hori horrela, alde biko harremana berrartzearen eta estatutu-itunaren espiritua berreskuratzearen alde egin du.
Data itxita ez dagoen arren, sailburuak aurreratu du Transferentzien bitariko Batzordea "laster" dela biltzekoa.
Zure interesekoa izan daiteke
Ordezkaritza politiko zabal batek eta gertukoek Garaikoetxea agurtu dute Iruñeko hiletan
Nafarroako eta EAEko ordezkaritza politiko eta instituzional zabala izan da Carlos Garaikoetxea lehendakariaren hiletan, besteak beste, Maria Chivite eta Imanol Pradales. Garaikoetxea joan den astelehenean 87 urte zituela hil zen Iruñean, eta hileta-elizkizuna Xabierko San Frantzisko parrokian izan da.
Erakunde eta ordezkari politikoek, euskal gizartearekin batera, agur esan diote Carlos Garaikoetxeari Ajuria Enean
Carlos Garaikoetxea lehendakariaren hil-kapera 10:00etan zabaldu dute Ajuria Enea jauregian, eta lau orduz egon da irekita. Juan Jose Ibarretxe, Iñigo Urkullu eta Patxi Lopez lehendakariak bezala, Euskal erakunde eta talde politiko guzti-guztietako ordezkariak gerturatu dira Ajuria Enera, Garaikoetxeak egindako ekarpena aitortzera, baita Euskal Herriko hamaika lekutatik iritsitako herritarrak ere.
Lehendakariak eta politikaren ordezkari nagusiak, banan-banan, Garaikoetxearen familiari doluminak ematera sartu dira
Urkulluk, Ibarretxek, Patxi Lopezek, Otegik, Ortuzarrek, Garridok, Anduezak eta Turullek Garaikoetxearen familiari doluminak eman dizkiote, Ajuria Enean.
Carlos Garaikoetxearen hilkutxa Ajuria Enera iritsi da
Lehendakariaren hilotza Gasteizen dago jada. Asteazken goizetik zabalik dago hil-kapera Ajuria Enean.
Garaikoetxearen pasadizo ezezagunenak: 28 egunez Gasteizko kale batek haren izena izan zuen eta telefonoa ziztatu zioten
Artxiboko hainbat datu eta erreportajek agerian uzten dituzte lehendakariaren ibilbidean oso ezagunak ez diren gertaerak. Adibidez, Gasteizko kale batek haren izena izan zuen 28 egunez eta telefono linea ziztatu egin zioten.
Garaikoetxeak jasotako Euskadi eta gaurkoa: langabeziak behera egin du, eta hezkuntzak zein euskarak, hobera; baina gizartea zahartu egin da
Diktaduraren osteko lehen Eusko Jaurlaritzak oso bestelako gizartea kudeatu behar izan zuen. 1981ean, herritarren heren bat Euskaditik kanpo jaioa zen; 18 urtetik gorakoen erdiak ziren. Ume ugari zeuden: 14 urtetik beherakoak biztanleriaren % 24 ziren. Baina langabezia etengabe ari zen hazten.
Zuzenean: Carlos Garaikoetxeari agurra, Ajuria Enean
Euskal gizartearen ordezkaritza zabala bertaratuko da Gasteizera, Ajuria Enea jauregira, Carlos Garaikoetxea lehendakariari azken agurra emateko. Besteak beste, honakoak joango dira: Imanol Pradales lehendakaria, bere aurreko hiru agintariak, Eusko Legebiltzarraren presidentea eta Mahaiko kideak. Politikari eta herritar ugari ere bertaratuko dira.
Albiste izango dira: Carlos Garaikoetxeari agurra Ajuria Enean, hantabirus agerraldia eta Tubos Reunidosko langile eta zuzendarien arteko bilera
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Ajuria Eneak ateak zabalduko ditu Carlos Garaikoetxeari agurra egiteko
Ondoren, hilkutxa Iruñeko hilerrira eramango dute, bere jaioterrira, eta bertan egingo dute hileta-elizkizuna. Horrela emango diote azken agurra demokraziako lehen lehendakariari. Ajuria Eneko hil-kapera zuzenean jarraitu ahalko da Orain-en eta ETB1en.
Dozenaka lagun, senide eta ordezkari politiko hurbildu dira Garaikoetxearen hil-kaperara, azken agurra ematera
Ajuria Enean jarriko dute hil-kapera, 1980tik 1985era Carlos Garaikoetxea lehendakariaren egoitza ofiziala izan zen jauregian, 10:00etatik aurrera. Arratsaldean, Iruñeko San Frantzisko parrokian egingo da hileta-elizkizuna.