Noiz jakingo dut uztailaren 23ko hauteskunde-mahaian egotea egokitu zaidan?

Uztailaren 23ko hauteskunde-mahaietan nork egon behar duen jakiteko zozketa ekainaren 24a eta 28a bitartean egingo da. Milioi erdi pertsona baino gehiago hautatuko dituzte, titularrak eta ordezkoak zenbatuta.

Hautatuek gutun bat jasoko dute etxean, zozketa egin eta hiru egunera, horren berri emanez. Hauteskunde-mahaiko kide izatea egokitu zaizun jakiteko modu bakarra gutun hori jasotzea da.

Postariak emango du jakinarazpena, edo polizia-agente batek ere eman dezake. Etxean ez bazaude, abisu bat jasoko duzu Correosera gutuna jasotzera joateko.

Gutunean, hauteskunde-mahaian bete beharko duzun lanpostuari buruzko informazioa eta zer egin behar duzun jakiteko jarraibideak zehazten dira. 

Alegazioak aurkezteko epea

Eskualdeko Hauteskunde Batzordeari eragozpenak alegatzeko aukera ematen die legeak herritarrei. Horretarako, hautesleek zazpi eguneko epea dute jakinarazpena jasotzen dutenetik.

Pertsona askori egutegiak uztailaren lehen hamabostaldira egingo dio salto, bai erreklamatzeko, bai alegazioa aurkeztu eta bost egunera argitaratuko den ebazpena jasotzeko.

Hauteskunde-mahai batean daudenek 70 euro jasoko dituzte gutxienez, hau da, aurreko udal-hauteskundeetan eta hauteskunde autonomikoetan ordaindutako kopuru bera; 2019ko hauteskundeetan baino 5 euro gehiago.

Arrazoi legitimo edo justifikaturik gabe mahaira joaten ez denak hiru hilabete eta urtebete arteko espetxe-zigorra edo sei eta hogeita lau hilabete arteko isuna jaso dezake.

Zozketan parte hartzeko baldintzak

Zozketa honetan sartzen dira 70 urtetik beherako eta 18 urtetik gorako pertsona guztiak, irakurtzen eta idazten dakitenak. 65 urte baino gehiago dituztenek zazpi eguneko epean egin ahal diote uko deialdi horri.

Gainera, ez dira onartuko hautesle-erroldak osatzen direnetik botoa eman arte adin nagusitasuna lortzen dutenak.

Bestalde, prestakuntza arautua kontuan hartzen da. Mahaiko presidenteak batxilergoko titulua, lanbide-heziketako bigarren mailako titulua edo eskola-graduatuko titulua edo baliokidea izan beharko du.

Hauteskunde-mahaira ez joatea justifikatzen duten arrazoiak

Legeak arrazoi justifikatu batzuk jasotzen ditu, hauteskunde-mahai bateko presidente edo bokal gisa ez joatea justifikatzeko, nahiz eta deialdia egin zaion.

Hauteskunde-mahaira ez joateko arrazoi horiek Eskualdeko Hauteskunde Batzordeari justifikatu behar zaizkio aurretik; beraz, ez du balio egun horretan ez aurkeztea aldez aurretik Eskualdeko Batzordearen baimena jaso gabe.

Halaber, posta bidezko botoak ez ditu herritarrak hauteskunde-mahai batean parte hartzera deituak izatetik salbuesten, nahiz eta askok hori uste duten.

Erregulatuta dauden arrazoiak honako hauek dira:

Arrazoi pertsonalak. 65 urte baino gehiago izatea, desgaitasunen bat izatea, gaixorik edo laneko bajan egotea, sei hilabete baino gehiago haurdun egotea, arriskuko haurdunaldia izatea edo interbentzio kirurgiko bat izatea bozketatik gertu dauden egunetan.

Familia-kausak. 9 hilabete baino gutxiagoko haurtxo baten ama izatea; 14 urtetik beherako seme edo alaba bat izatea, beste gurasoak zaindu ezin badu; atzeraezina den garrantzi bereziko familia-ekitaldi bat aurreikusita izatea; edo 8 urtetik beherako adingabeak, desgaitasuna duten pertsonak edo adineko senideak eta/edo gaixoak zuzenean eta etengabe zaintzea.

Kausa profesionalak. Hauteskunde-batzordeetan lan egiten duten langileak, epaitegietako langileak, osasun-langileak, suhiltzaileak edo jardunaldiaren berri eman behar duten informazio-zerbitzuetako zuzendariak eta buruak.

5 orduko lanaldi murrizketa

Inoren konturako langileek eta funtzionarioek, mahaiko presidente edo kide diren kasuetan, ordaindutako egun osoko baimena dute lanean, laneguna denean. Halaber, lan jarduna bost orduz murrizteko eskubidea dute bozken hurrengo egunean. Ordaindutako baimena da hori ere.