Zer aldatzen da EBren komunikabideen askatasunari buruzko lege berriarekin?

Komunikabideen Askatasunari buruzko Europako Erregelamendu berriak, gaurtik aurrera nahitaez bete beharrekoak, lege bat ekarri du Europar Batasunera lehen aldiz kazetariak eta komunikabideak presioetatik babesteko, hedabide publikoak babesteko eta enpresa mediatikoen gardentasuna indartzeko.

Erregelamendu bat denez, haren artikuluak lotesleak dira EBko estatu guztientzat, transposiziorik egin behar izan gabe, baina aldaketa batzuek estatuko legediak eguneratzea eskatzen dute, eta guztiak, Espainia barne, ez dira garaiz iritsi.

Hauek dira EMFA (ingelesezko siglak) izenez ezagutzen den legeari esker abian jarriko diren funtsezko puntuetako batzuk:

Hedabideen jabetza eta publizitate instituzionala

Estatuek hedabideen erregistroak sortu beharko dituzte komunkabideen jabetzaren titulartasunari buruzko informazioarekin (erabaki editorialetan eragina izateko moduko akzio kopurua duen oro barne), zenbat publizitate inbertsio jasotzen duten eta atzerriko finantziazio publikotik zenbat diru-sarrera jasotzen dituzten zehaztuz.

Espainiako Estatuan, Merkatu eta Lehia Batzordeak kudeatuko du, eta erkidegoek ere erregistroak izan beharko dituzte.

Hala ere, hedabide bat erregistratzea ez da nahitaezko baldintza izango irekitzeko; erregistrorik egin ezean, baina, Merkatu eta Lehia Batzordeak isunak ezarriko ditu. Gainera, osagai objektiboa izango da publizitate instituzionala jasotzeko.

Maila desberdinetako erakundeek komunikabideetara bideratzen duten publizitate instituzionalari buruzko gardentasuna ere areagotuko da: enpresa mediatikoek eta erakunde publikoek (erkidego eta udalak barne), hurrenez hurren, jasotzen edo bideratzen duten aurrekontuaren berri eman beharko dute.

Komunikabide publikoentzako bermeak

Legeak komunikabide publikoen independentzia defendatzeko babes neurriak ere jasotzen ditu. Hemendik aurrera, EBko estatu bakoitzean legez finkatu beharko dira goi-kargudunak izendatzeko eta kargutik kentzeko irizpideak, horien agintaldien iraupena eta horien helburuak betetzeko finantziazio nahikoa.

Hasiera batean, Bruselaren asmoa zen hedabide publikoen aurrekontuak hainbat urtetarako finkatzea, horien proiektuen egonkortasuna bermatzeko eta estatu bakoitzeko aurrekontu orokorrak onartzeko negoziazioetan trukerako tresna gisa erabil ez zitezen.

Hala ere, negoziazioetan ekarpen publikoa "aurreikusteko modukoa eta jasangarria" izatea erabaki dute. Hori da Espainian oraindik garatu ez den gaietako bat.

Kazetariak espioitzaren aurrean babestea

"Segurtasun nazionaleko" arrazoiak argudiatuta kazetariak edo kazetarien iturriak zelatatzeko aukera ematen zuen klausula bat sartzeko saiakera izan da  oztopo handienetako bat negoziazioan.

Azkenik, legeak aipamen orokor bat egiten du, esparru horretan "estatu kideen erantzukizunak errespetatzeko". Horrela, zelata salbuespen horren eraginpean dauden kazetariei erabat jakinarazi beharko zaizkiela horien aurka hartutako neurriak, eta helegite judiziala aurkezteko aukera izango dutela.

Arau berriak, gainera, debekatu egiten du kazetariak edo komunikabideak presionatzea horien iturriak ezagutzera ematea behartzeko.