Martxoak 3 elkarteko biktimek Memoriala utziko dute "parte hartzea bermatzen ez bada"

Martxoak 3 elkarteko biktimek Memoriala utziko dute "adostutakoa errespetatzen ez bada eta martxoaren 3ko oroimena hamarkadetan bizirik mantendu dutenen parte-hartzea bermatzen ez bada". Ohar batean azpimarratu dutenez, haien parte-hartzerik gabe, Gasteizko Zaramaga elizan memoria-espazioa sortzeko proiektu honek "ez du inolako izateko arrazoirik".

Martxoak 3k eta Gogora Institutuak lankidetza- eta aholkularitza-hitzarmen bat sinatu zuten, Martxoak 3 Memoriaren Fundazioaren estatutuak onartzeko eta biktimen elkarteetako ordezkariek Patronatuan parte hartzeko baldintzetako bat.

"Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak, Gasteizko Udalak eta Elizbarrutiak hiruna kide dituzte; biktimen elkarteak eta Memoria Garak, berriz, bi baino ez", azpimarratu du elkarteak organo horri dagokionez. Hala, deitoratu du biktimek % 25 besterik ez dutela ordezkaritzan (16tik 4 eserleku). 

Martxoak 3 eta Memoria Gara elkarteek Patronatuan sartzea erabaki zuten, eta haien parte hartzea martxoaren 3ko Memoriala sortzeko lankidetza- eta aholkularitza-hitzarmen hori abian jartzearekin lotu zuten. Hitzarmen horren arabera, "tresna eraginkorra eta lan-esparru egonkorra da, biktimei beraiei zuzendutako proiektu baten diseinuan parte hartzeko eta eragiteko gutxieneko gaitasuna ematen diena".

Horren harira, elkarteak azpimarratu du Julen Diaz de Argote historialariak koordinatutako lan- eta ikerketa-ildo batzuk garatzea ahalbidetu duela urteotan. Guztira, 187 elkarrizketa egin zaizkie biktimei.

Halaber, sarraskiari lotuta Martxoak 3 elkarteari dohaintzan emandako 50 objektu baino gehiago biltzea ahalbidetu du, baita artxibo historikoetan kontsultatzea ere. Elkarteak azaldu duenez, hitzarmenak 35.000 euroko aurrekontu-partida izan du 2024an eta 2025ean, eta, gainera, laugarren klausulak jasotzen du indarraldia lau urte gehiagora arte luza daitekeela, hau da, 2028ko abenduaren 31ra arte. "Irekitako lan- eta ikerketa-ildoak ez dira amaitu, eta are gutxiago, Eusko Jaurlaritzak alde bakarretik ezabatu du 2026rako aurrekontu-partida", salatu du.

Ildo horretatik, biktimen elkarteak deitoratu du ez duela inolako bermerik jaso sinatutako akordioari eusteko moduari buruz, eta ez dela deitu hitzarmena luzatu behar duen jarraipen-batzorderik. "Memorialak adostutakoa betetzen ez bada, ez du inolako arrazoirik biktimentzat, eta, ondorioz, elkarteak Martxoak 3 Memoriaren Fundazioaren Patronatua utziko du", ohartarazi du.