Euskal Gardentasun Legeak aurrera egin du, oposizioaren babesik gabe

Eusko Legebiltzarrak baiezkoa eman dio Euskadiko lehenengo Gardentasun Legeari. Arauak arautuko du administrazioek publiko egin behar duten informazioa, herritarren parte-hartzea eta presio-taldeen jarduera euskal erakundeetan.

Eusko Jaurlaritzak bultzatutako legea EAJren eta PSEren aldeko botoekin onartu da. EH Bilduk, PPk, Sumarrek eta Voxek testuaren artikulu gehienen aurka bozkatu dute.

Onarpen horrekin, Euskadik gardentasunaren arloko legedi propiorik ez duen autonomia-erkidego bakarra izateari utzi dio, aurreko hiru legegintzaldietan hainbat saiakerak porrot egin ondoren.

Maria Ubarretxena Gobernantza eta Autogobernuko sailburuak defendatu duenez, arauak "kalitate demokratikoa indartuko du", herritarrek erakundeengan duten konfiantza indartuko du eta administrazio publikoen kontu-ematean sakontzen du.

Azaldu duenez, legeak informazio publikoa eskuratzeko eskubidea zabaltzen du, arau-hauste administratiboak salatzen dituztenak babesten ditu eta kontrol handiagoak ezartzen ditu funts publikoak jasotzen edo zerbitzu publikoak ematen dituzten erakunde pribatuen gainean.

Gainera, Gardentasunaren Euskal Agintaritza sortu du, Gardena izenekoa, informaziorako eskubidea babesteaz eta erreklamazioak ebazteaz arduratuko dena. Arauak herritarrek politika publikoak diseinatu eta ebaluatzen parte har dezaten ahalbidetzeko mekanismoak ere jasotzen ditu.

Oposizioaren kritikak

EH Bildutik, Lamia Arcasek kritikatu egin du EAJk eta PSEk zuzenketen negoziazioan izan duten jarrera "irmoa", eta salatu du legeak "botere egiturak" dituela kontuak ematea mugatzen dutenak.

PPk ere ez du testua onartu. Ainhoa Domaica legebiltzarkideak esan du gardentasun agintaritza berria "herren" jaio dela, ez delako behar beste bermatzen zigortzeko gaitasuna. Halaber, kritikatu du goi-kargudun publikoentzat aurreikusitako zigorrak "barregarriak" direla, erakunde pribatuei ezarritakoekin alderatuta.

Sumarren aldetik, Jon Hernandezek uste du araua ez dela "anbizio handikoa" eta ez duela administrazioaren kontrolerako mekanismo nahikorik ezartzen, ezta irregulartasunak salatzen dituztenentzako babesik ere. Hala ere, Gardenako lehendakaritza Eusko Legebiltzarraren gehiengo zabalak aukeratzeko lortutako akordioa baloratu du, eta ez zuzenean Eusko Jaurlaritzak.

Voxeko Amaia Martinez legebiltzarkideak Eusko Jaurlaritza "opaku" baten "paripe" gisa definitu du legea.

EAJ eta PSEren defentsa

Xabier Barandiaran EAJko legebiltzarkideak esan du legeak "aukera leihoa" irekitzen duela politika publikoak hobeto ebaluatzeko, herritarren arteko lankidetza indartzeko eta erakundeen eta gizartearen arteko konfiantza handitzeko.

PSEtik, Pau Blasik azpimarratu du arauaren helburua herritarren konfiantza berreskuratzea dela erakundeengan, erabaki publikoen hartzea hobetzea eta gardentasunean eta parte-hartzean oinarritutako kultura politiko berri baterantz aurrera egitea.