36,5 milioi herritar baino gehiago daude boza ematera deituta
36,5 milioi herritar baino gehiago daude boza ematera deituta igande honetan, xede izanik Senatuaren 208 senatariak eta Kongresuaren 350 diputatuak aukeratzea, horiek izango baitira, hain justu, Gobernuko presidente berria hautatuko dutenak. Hauteskunde orokorretan estreinatuko diren milioi eta erdi hautesle berri izango dira biharko hauteskunde-hitzorduan.
Estatistikarako Institutu Nazionalaren datuen arabera, Estatuan bizi eta bozkatzeko eskubidea duten herritarrak 34.635.680 dira. Gainera, beste 1.875.272 espainiar herritar atzerrian bizi dira. Guztira, erroldatuta dauden herritar kopurua 36.510.952 lagunekoa da.
Horren harian, 700.000 herritar inguruk (699.028 herritar, zehazki) posta bidez eman dute botoa ostegunera bitartean. Horrek esan nahi du posta bidezko bozketa gutxienez % 12,7 hazi dela oraingoan. Dena dela, posta bidez boza emateko epea ostiral honetako 14:00ak arte luzatu zuen Hauteskunde-Batzordeak. Hori dela eta, litekeena da kopuruak gora egitea.
% 4,3k hauteskunde orokorretan bozkatuko du lehen aldiz
Espainian bizi diren 1.583.560 gaztek hauteskunde orokorretan bozkatu ahalko dute lehen aldiz (herritarren % 4,3k). Bestalde, biharko hauteskunde-hitzorduan 1,1 milioi emakumezko gehiago daude gizonezko baino.
Kongresuko diputatuek Gobernuko presidente berria aukeratuko dute. Argazkia: EiTB
Hiru gurutze Senatuaren txartelean
Kongresuan ez beste, zerrenda irekien sistemaren bidez aukeratuko dira senatariak. Alderdi bakoitzak proposatzen dituen hautagaiak izango dira txartel berean, hiru gehienez jota. Hautesleek hiru izen hautatu beharko dituzte, baina alderdi berekoak ala alderdi desberdinetakoak izan daitezke.
Boza kopuru gehien lortzen dituzten lau hautagaiak senatari izendatuko dituzte. Eskarmentuak dioenez, hautesleek ez dituzte zerrenda irekiak erabiltzen, izan ere, alderdi bereko hiru hautagaiak aukeratzera jotzen dute. Ondorioz, eserlekuen banaketa oso txikia izaten da: alderdi bereko hiru senatari, eta laugarrena beste alderdi batekoa.
Hauteskunde-prozesua
Hauteskunde-egunaren amaieran bozak birritan zenbatuko dituzte: lehen aldiz, hauteslekuak itxi bezain laster, 20:00etan. Geroago, asteazkenetik aurrera, berriro ere zenbaketa orokorra egingo da probintzietako hauteskunde-batzordeetan.
Posta bidez bozkatu duten hautesleen bozak bihar 20:00etan sartuko dituzte hautetsontzietan, eta jarraian hauteskunde-mahaiko kideek bozkatuko dute. Ondoren, hauteskunde-mahaia itxitzat emango da eta botoen zenbaketari ekingo diote.
Txartelak guztien aurrean txikituko dituzte, ontzat eman ez direnak edo erreklamazioren batekin lotuta daudenak izan ezik (horiek artxibatuko baitira). Ondoren, zenbaketaren bilera-agiria prestatuko dute eta emaitzak publikoki jakinaraziko dituzte. Hauteskunde-mahaiaren kide guztiek akta hori sinatuko dute.
Esan bezala, asteazkenetik aurrera eta datorren larunbata baino lehen, bigarren zenbaketari ekingo diote, oraingoan probintzietako hauteskunde-batzordeetan (atzerrian bizi diren espainiar herritarren boza barne).
Igande honetako botoak birritan zenbatuko dituzte. Argazkia: EFE
Parlamentu-taldea sortzeko bideak
Datorren urtarrilaren 13an Gorteak osatuko dira eta, orduz geroztik, alderdiek bost egun izango dituzte Kongresuan eta Senatuan euren parlamentu-taldeak sortu ahal izateko. Izapide horiek konplikatuak izan daitezke legegintzaldi berrian, lurralde-hautagaitza anitza daudelako eta Kongresuan boza izateko borondatea baitute. Dena dela, Ganberako Mahaiaren esku egongo da azken erabakia.
Kongresuko Araudiaren arabera, bi bide daude parlamentu-talde sortu ahal izateko: batetik, hauteskundeetan gutxienez 15 eserleku lortzea; bestetik, gutxienez bost eserleku lortzea eta Estatu mailan botoen % 5 lortzea (edo hautagaitza aurkeztu zuen lurraldeetan gutxienez botoen % 15 eskuratzea).
Gauzak horrela, EAJk aise beteko ditu baldintza horiek, euskal hauteskunde-barruti guztietan botoen % 15 baino gehiago lortzen baitu. Amaiurrek, ordea, aurreko hauteskunde orokorretan ez zuen gutxienezko % 15 hori lortu eta, Kongresuko Mahaiak aginduta, Talde Mistoak hartu zituen Amaiurreko kideak.
Zure interesekoa izan daiteke
Gaupasa eginda ere, bozkatzeko eskubidea erabili dute mutrikuarrek
Mutriku jaietan da. Behin bozkatuta, bi aukera izan dituzte mutrikuarrek: jaiez gozatzen jarraitu edo atzokotik errekuperatu.
Ikusmin handia Katalunian, Kongresuko 48 eserleku dagozkiolako
Inkestek diotenez, sozialistek gora egingo dute, eta ERC, ordea, behera. Kongresuan 48 diputatu izango ditu Kataluniak, ondorioz, garrantzia berebizikoa izango da.
Correoseko langileak buru-belarri ibili dira goiz osoan, posta bidezko milaka bozak banatzen
Bilboko Indautxu Ikastetxean grabatutako irudiak dira, baina EAEko eta Nafarroako hautesleku guztietan izan dira lanean Correoseko furgonetak.
Paseoan, familiarekin edo festetan pasa dute hausnarketa eguna hautagaiek
Alderdiek hauteskunde osteko balizko agertoki estuaren aurrean boto erabilgarria eskatuz itxi zuten atzo kanpaina.
PSCk irabazi lezake Katalunian; independentismoak, berriz, babesa galduko luke
Azken lau urteetan Pedro Sanchezek Esquerraren sostengua izan du baina, inkestek diotenez, sostengu horrek botoak galaraziko dizkie bihar errepublikanoei.
Dena prest IFEMA datuen zentroan ere biharko hauteskundeen jarraipena egiteko
Biharko 14:30ean eta 18:30ean parte-hartze datuak jakinaraziko dituzte, eta 22:30ak aldera Fernando Grande-Marlaska Barne ministroak agerraldia egingo du behin-behineko emaitzak iragartzera.
Erosteko, familiarekin solasean nahiz hondartzatik ibiltzeko eguna EAEko hautagaientzat
Azken 15 egunetan EAEko txoko guztietan buru-belarri ibili ostean, erlaxatzeko eguna izan da gaurkoa EAEko zerrendaburuentzat. Sukaldatzeko, hondartzatik paseatzeko eta Madalenetako festetaz gozatzeko, besteak beste, aprobetxatu dute.
Alderdiek hauteskunde osteko agertoki estuaren aurrean boto erabilgarria eskatuz itxi dute kanpaina
EAJk Bilbon itxi du kanpaina, PSE-EEk Portugaleten, EH Bilduk Donostian eta PPk Gasteizen, eta Sumarreko hautagaiak Madrilen izan dira.
Iturgaizek aldarrikatu du bi aukera baino ez daudela: ''Sanchez eta horren aldekoak edo PP''
PPk Gasteizen itxi du hauteskunde kanpaina, "Sanchismoa" kentzeko deia eginez.
Nafarroako alderdiek boto eske agortuko dute kanpaina, bost eserleku jokoan dituztela
Navarra Suma deseginda, PP atera daitekeela onuradun diote inkestek, baina baita PSN ere. EH Bilduk duen ordezkariari eustea du helburu, eta inkestek Sumarri ematen diotena eskuratzeko ahalegietan dabil.