Zein eskumen hartu ditu bere gain Euskadik trafikoaren eta nekazaritzako aseguruen arloan?

Euskadik eskumen gehiago hartu ditu Trafikoaren eta ibilgailuen zirkulazioaren arloan, 1982ko Errege Dekretuan jasotako eskualdaketa zabaldu ondoren. Espainiako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak gaur sinatutako akordioak gidarien azterketa-zentroekin eta bideko sentsibilizazio- eta berreziketa-zentroekin lotutako eskumenak jasotzen ditu.

Zehazki, Eusko Jaurlaritza Gidariak Aztertzeko Zentroen ardura hartuko du. Instalazio pribatu horiek baimena lortzeko edo berritzeko beharrezkoak diren proba mediko eta psikologikoak egiteko baimena dute. Zentro horiek gidarien gaitasun fisikoak, psikofisikoak eta psikologikoak egiaztatzen dituzte, azterketa medikoen, ikusmen-proben, entzumen-proben eta ebaluazio psikologikoen bidez.

Euskal Autonomia Erkidegoak bere gain hartuko ditu zentro horiek baimentzea, ikuskatzea, aldatzea eta, hala badagokio, zehatzea. Orain arte hainbat administraziok betetzen zituzten eginkizun horiek. Helburua da herritarrentzako izapideak sinplifikatzea eta hainbat erakundetara jo beharrik ez izatea.

Gaur egun, Euskadin gidariei azterketak egiteko 150 zentro inguru daude, eta horiek ere telematikoki izapidetu ditzakete baimenak Trafikoko Zuzendaritza Nagusian (DGT).

Erakundeek nabarmendu dutenez, zentro horiek zeregin garrantzitsua dute bide-segurtasunean, ikusmen-arazoak, narriadura kognitiboa, gaixotasunak eta neke-egoerak detektatzeko aukera ematen baitute, istripu-arriskua areagotu dezakete eta.

Transferentziak barne hartzen ditu, halaber, bide-sentsibilizazioko eta -heziketako zentroak, zeintzutan puntuak berreskuratzeko zein gidabaimena galdu ondoren gidabaimena berreskuratzeko ikastaroak ematen diren. Euskadik, 5/2023 Errege Lege Dekretua onartu zenetik, esparru horretan eginkizun jakin batzuk betetzen bazituen ere, akordio berriak behin betiko sendotzen du egoera hori.

Hemendik aurrera, Eusko Jaurlaritzak eskumena izango du zentro horiek irekitzeko baimena emateko eta bere jarduerarekin lotutako prozedura guztiak kudeatzeko.

Euskal Autonomia Erkidegoan gainezka daude gidatze-azterketak, eta, beraz, Eusko Jaurlaritzak gidabaimena lortzeko trabak kentzeko aukera gisa hartu du eskualdatze hori. Euskal Autonomia Erkidegoan, guztira, 25.000 gidatze-azterketa baino gehiago egiten dira urtean.

Nekazaritzako aseguruak

Nekazaritzako aseguruei dagokienez, nekazaritzako aseguru konbinatuen kudeaketa Estatuaren mendeko ENESA Nekazaritza Aseguruen Estatuko Erakundean zentralizatuta dago. EAEk ENESAren funtzioak bere gain hartzea proposatu du.

Horrela, primak ordaintzeko laguntzak euskal administrazioak zuzenean kudeatuko lituzke, nekazaritzako aseguruen estatuko sistema aldatu gabe, eta, beraz, kalte-ordainen zenbatekoak ez lirateke aldatuko, Estatu osorako izango bailirateke.

Bi transferentzia horiez gain, bi exekutiboak akordio batean ari dira lanean egiteke dauden beste eskumen batzuk eskualdatzeko, eta horietatik garrantzitsuenak Gizarte Segurantzaren erregimenaren kudeaketa ekonomikoa eta interes orokorreko portuen kudeaketa dira (Bilbo eta Pasaia).