Bizkaiko emaginek lehen greba eguna egin dute 200 profesional gehiago behar direla ohartarazteko

Osakidetzako Bizkaiko emaginak lehen greba eguna dute gaur, batez ere oporraldietan jasaten duten "langile falta larria salatzeko". Emaginak "oso kezkatuta" daude lanbidearen etorkizunarekin eta, ondorioz, emakumeen eta haien familien osasun arretarekin.

Lehen greba egunak % 80tik gorako jarraipena izan du, SATSE Euskadi erizaintza sindikatuak jakitera eman duenez. Halaber, gaurko ezarri dituzten gutxieneko zerbitzuei esker, erditze unitateetan "ohi baino emagin gehiago" daudela deitoratu du. Osasun Sailaren eta Osakidetzaren arabera, aldiz, grebaren jarraipena % 26,75ekoa izan da, eta ziurtatu dute emakumeen arreta bermatuta dagoela. Bestalde, Osasun Sailak "elkarrizketarako borondatea" erakutsi dio kolektiboari.

"Emaginen falta handia dugu, eta Osakidetzak ez du ezer egiten arazo hori konpontzeko. Emakumeok osasun eskubidea galtzen dugu. Uda guztietan emagin kopurua murrizten denez, ez da zerbitzu bera bermatzen urte osoan", salatu du Amaia Mayor SATSE sindikatuko idazkari nagusiak.

Mayorrek iragarri du protestekin jarraituko dutela emakumeen arreta eta lan-baldintzak hobetu arte. Halaber, hobekuntzak eskatu ditu, "Euskadin ditugun emaginak lurralde honetan lanean jarraitzea bermatzeko".

Gainera, ohartarazi du Bizkaian 200 profesional gehiago behar direla Europako ratioak bermatzeko, egungo langileekin (215) "dagozkienak baino askoz emakume gehiago" artatzen dituztelako. SATSEk emaginen arazoa konpontzeko eskatu dio Osakidetzari, egoera horri erantzuteko mahai sektoriala deituta, baina orain arte ez du erantzunik jaso.

Emaginen arabera, "emakumeen arreta mespretxatzen da, urte osoan eskaintzen diren zerbitzuak ukatzen zaizkie eta epe laburrera arreta eragozten zaie. Horrek atzerapena, ondoeza eta segurtasunik eza sortzen ditu emakumeen bizitzako une erabakigarrietan, sexu eta ugalketa osasunerako oinarrizko eskubidea mugatuta ikusten baitute".

Hori guztia dela eta, SATSEk "berdintasunaren alde lan egiteko" eta "emakumeen osasunean eragin negatiboa duten neurriak ez hartzeko" eskatu dio Osakidetzari. Belaunaldi erreleborik ezak eta prestakuntza espezializatuko plaza kopuru eskasak emagin-erabiltzaile ratio desegokia kronifikatzen dutela salatu dute, eta oporraldian egoera hori areagotu egiten dela, lan absentziak betetzea eragotziz, familia eta lana bateragarri egiteko baimenak barne.

SATSEk jakinarazi duenez, Osasunaren Mundu Erakundeak argia da emaginen eskasiari aurre egiteko gomendioei dagokienez, hau da, azpiegiturak hobetzea, bideratzeko bide zehatzak ezartzea eta kalitatezko zerbitzuak indartzeko baliabideak eta aurrekontu esleipen nahikoa sortuko dituen epe luzeko plangintza.

"Helburu horiek lehentasun handieneko helburuak izan beharko lukete Osakidetzarentzat, baina plangintza estrategikorik gabe eta konponbiderik gabe jarraitzen dugu", salatu dute erizantza sindikatutik.

SATSEk gogorarazi duenez, "emaginen lana ez da erditzea zaintzera mugatzen. Bizitza osoan emakumearen arreta bere gain hartzeko prestatutako profesionalak dira: nerabeentzako sexu heziketa, nahi gabeko haurdunaldiak eta sexu transmisiozko gaixotasunak saihesteko, kontrazepzioaren gaineko arreta, haurdunaldiko arreta, erditzea eta erdiberriaroa, minbizi ginekologikoaren prebentzioa, menopausiaren arreta, irakaskuntzarako, ikerketarako eta kudeaketarako gaitasunez gain".

"Osakidetzak absentzien estaldura osoa bermatu behar du, kontratazio politika eraginkor eta iraunkor baten bidez. Era berean, emagin bakoitzaren kupoa aitortu behar du emakumeen populazioa kontuan hartuta, ratio egokiak ezarri eta ospitaleko txandetan ezarritako emaginen % 100 bermatu. Horrela bakarrik bermatuko da gure gaitasunen garapena eta kalitatezko arreta", azaldu dute emaginek.

Bizkaiko emaginak mobilizatu egin dira azken asteetan jasaten duten egoera salatzeko, eta, hainbatetan, Osakidetzari eskatu diote epe laburreko konponbideak adosteko, uda honetan kalitatezko arreta eman ahal izateko. "Ez da posible izan, Osakidetzak uko egin dio bere profesionalei entzuteari", kritikatu dute.

Horrela, SATSEk erabat babestu ditu emaginen kolektiboaren aldarrikapenak eta bat egin du protesta horiekin: "Ez dugu onartuko gure lankideen lan baldintzak eta emakumeei eskaintzen dieten zerbitzua murrizten jarraitzea. Egoera jasanezin honen aurrean, benetako konponbiderik gabeko egoera honetan, Osakidetzaren ekintza eza salatzen dugu, txantiloi nekatu batekin, partxeekin eta eraginkortasunik gabeko neurriekin".

Horregatik guztiagatik, gaurko lehen greba eguna deitu dute, eta 11:00etan manifestazioa abiatu da Bilboko Jesusen Bihotzetik, dagoeneko Euskadiko elkarte feminista ugariren babesa jaso duen manifestazioa, hain zuzen ere.

EAE, Estatuko bigarren erkidegoa emaginen kopuruan

Sailak zabaldutako datuen arabera, gaueko txandan grebak ez du eraginik izan, goizeko txandan jarraipena % 34koa izan da eta arratsaldeko txandan % 19,5ekoa.

Osasun Sailak eta Osakidetzak "errespetu osoa" agertu diote langileen grebari, eta Euskal Osasun Zerbitzuan "emakumeen arreta bermatuta" dagoela ere adierazi dute.

Udan ere bermatuta dagoela erantsi dute, "egiturazko lanpostuen ordezkapen guztiak uda honetarako bete direlako".

"Hala ere, egia da – onartu dute – zailtasunak daudela kontratazio laburretan, hainbat faktore direla eta: langileen oporrak, belaunaldi-erreleboa... Baina beti lehen aukera ordezko profesionalak kontratatzea da, aurreko urteekin alderatuta hazi egin baitira", ziurtatu dute, eta" posible ez denean bakarrik, berrantolaketa-neurriak erabiltzen dira", gaineratu dute.

Osasun Sailak eta Osakidetzak adierazi dutenez, EAE bigarren erkidegoa da "emaginen ehuneko handiena duena biztanle bakoitzeko: 132 emagin 100.000 biztanleko, Estatuko 75eko batez bestekoaren oso gainetik".

Sailaren arabera, Osakidetzak emaginak ditu ESI guztietan, bai lehen arretan, bai ospitaleetan, "% 100eko estaldurarekin". Gainera, "egiturazko plantillak hiru lurraldeetan egin du gora; Bizkaian gehien (% 19)", azpimarratu du.