Hauek dira Euskadik kudeatuko dituen sendientzako laguntza berriak

Eusko Jaurlaritzak bere gain hartuko ditu Gizarte Segurantzako kotizazio gabeko hainbat familia-prestazioren kudeaketa eta ordainketa, Euskadin 20.000 pertsona ingururentzat onuragarria izango den eta 100 milioi euro inguruko inbertsioa suposatuko duen transferentzia batean. Euskal administrazioak onartu, izapidetu eta ordainduko ditu laguntza horiek, baina Estatuak araugintzarako gaitasuna izaten jarraituko du, eta horrek esan nahi du Euskadik ezin izango duela laguntza horien zenbatekoa aldatu.

Transferitutako eskumenak hiru familia-laguntza mota biltzen ditu:

• Diru-esleipena, ardurapeko seme edo alaba edo familian hartutako adingabe bakoitzeko, % 33ko edo gehiagoko ezgaitasuna duten 18 urtetik beherako seme-alabak edo % 65eko edo gehiagoko ezgaitasuna duten adin nagusiko seme-alabak dituzten familientzat. Bi gurasoengandik umezurtz diren edo abandonatuta dauden adingabeei ere zabaltzen zaie, baldin eta adin- edo desgaitasun-baldintzak betetzen badituzte.
• Jaiotzagatiko edo adopzioagatiko prestazioa, 1.000 euroko ordainketa bakarra familia ugariei, guraso bakarreko familiei edo % 65eko edo gehiagoko desgaitasuna duten gurasoei laguntzeko. Errenta-muga jakin batzuei lotuta dago, eta bateraezina da antzeko beste laguntza batzuekin.
• Erditze edo adopzio anizkoitzagatiko prestazioa, ordainketa bakarrekoa hori ere, aldi berean bi seme-alaba edo gehiago jaiotzeak edo adoptatzeak dakarren aparteko gastua konpentsatzeko pentsatua. Zenbatekoa aldatu egiten da seme-alaba kopuruaren arabera, Lanbide arteko Gutxieneko Soldataren multiplo gisa kalkulatua: LGSaren halako lau bi bi seme-alabentzat, zortzi hiru seme-alabentzat eta hamabi lau seme-alaba edo gehiagorentzat.

Gainera, jaiotzagatiko sorospen berezia kudeatuko du Euskadik, Gizarte Segurantzan alta emanda egon arren amatasunagatiko kotizaziopeko prestazioa jasotzeko adina kotizatu ez duten emakumeentzat. Laguntza hori eguneko IPREMen % 100aren baliokidea da (17,93 euro 2025ean), erditzetik 42 egun naturaletan, eta, kasu batzuetan, 56 egunera luza daiteke.

Zifretan, 10.635 adingabek eta 9.394 helduk jasotzen dituzte prestazio horiek gaur egun Euskadin, 2023ko datuen arabera. Prestazio horiez arduratzen diren Gizarte Segurantzaren baliabide materialak eta pertsonalak eskualdatzea.

Eusko Jaurlaritzak azpimarratu du eskualdatzeak errespetatu egiten dituela Gizarte Segurantzaren sistemako eredu unitarioa eta kutxa bakarra. Estatuko aurrekontu orokorren bidez finantzatutako prestazioak direnez, Euskadik orain bere gain hartzen duen gastuaren zati proportzionala ordaintzeari utziko dio, guztizkoaren % 6,24 inguru, hau da, 100 milioi euro.