Txerri-izurriaren egoera, Europako herrialde kaltetuenetan
Milaka txerri sakrifikatu dituzte eta milioi asko galdu dira EBn. Gaixotasunaren hedapenaren ondorioz, kontrolak gogortu eta murrizketa-guneak mantendu behar izan dituzte hamahiru herrialdetan.
Txerri izurri afrikarrak jotako Europar Batasuneko herrialdeek neurri zorrotzak ezarri behar izan dituzte gaixotasuna hedatzea saihesteko, eta horrek milaka txerri hiltzea ekarri du, eta, ondorioz, sektoreak milioi asko galdu ditu.
Europako legediak izurriaren agerraldiak kontrolatzeko eta zaintzeko neurri jakin batzuk aplikatu behar direla zehazten du. Gaur egun, EBko hamahiru herrialdetan dago.
Hau da egoera Europar Batasunean
Polonia
2014tik. txerri-izurria afrikarra endemikoa da Polonian. Han, basurdeen populazioa da infekzio-arrazoi nagusia, eta 5.000 milioi euro baino gehiagoko galerak eragin ditu azken hamarkadan, esportazioak geldiarazteaz gain. 2025ean 18 foku atzeman zituzten txerri-haztegietan, eta ia 8.000 animalia hil zitzuten.
Alemania
Txerri izurri afrikarra 2020an iritsi zen, Brandeburgon (ekialdean) gaitza zuen basurde bat agertu zen eta. 2021 eta 2023 artean agerraldiak izan ziren txerri-haztegietan, 2024an kasu bakan batzuk izan zirelarik. Urtea hasi zenetik ez da infekziorik antzeman txerri-ustiategietan, baina basurdeen kasua bestelakoa da; izan ere, 1.948 kasu detektatu dituzte.
Italia
2022tik, Italian 580 foku (basurdeak, gehienak) detektatu ziren, gehienak atzeman orduko amaituta zeuden. Batik bat, iparraldeko eskualdeetan izan ziren, gaur egun murrizketak jasaten ari direnetan, hain zuzen.
Abeltzaintzan duten eraginari dagokionez, txerri-haztegien kopuruak behera egin du: 2024an 7,82 milioi txerri zeuden, 2023an baino % 14,7 gutxiago.
Eslovakia
Eslovakian, maiatzean, 18.000 txerri inguru kutsatu ziren herrialdeko hego-ekialdean, eta guztiak sakrifikatu zituzten.
Inguruko herrialdeetako fokuei aurre egiteko, ekialdeko hamabi probintziatan murrizketa-eremuak ezarri dira, biosegurtasun neurriak aplikatzen jarraitzeko ehiza lurretan, etxeko txerri etxaldeetan eta hildako eta harrapatutako basurde guztien jarraipena egiteko.
Errumania
2025eko urtarrilaren 1etik azaroaren 27ra 453 agerraldi atzeman ziren, eta gaur egun 47 agerraldi aktibo daude.
Errumaniak gaixotasunaren fokua izaten jarraitzen du, 2024an EBn erregistratutako agerraldi guztien % 66 bertan daude eta, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak adierazi duenez.
Kroazia
53 abere-ustiategitan antzeman dira kasuak, eta 372 basurdek dute gaitza detektatuta.
2023an gaixotasuna agertu zenetik 2025eko urrira arte, 55.000 animalia hil dituzte, txerri-aziendaren % 5; irailean 10.000 txerri sakrifikatu zituzten.
Hungaria
2025ean 852 basurdeetan detektatu da txerri-izurria, baina ez baserriko txerrietan.
Iparraldeko eremuak daude kaltetuen, Eslovakiako mugatik gertu daudenak; eta ekialdean, Errumania eta Ukrainatik gertu daudenak ere bai. Herrialdeko lurraldearen ia heren bat "kutsatutako eremu" izendatu dute. Gainontzekoa arrisku ertain edo handiko gunea da.
Bulgaria
Joan den azaroaren 3ra arte 409 izurri agerraldi identifikatu zituzten basurdeetan. Joan den astean, Gobernuak adierazi zuen ez dagoela agerraldi aktiborik, eta Errumaniako mugan jarritako hesiak herrialde horretatik potentzialki kutsatutako basurdeak sartzea galarazten duela.
Letonia
Txerri-izurri afrikarra 2014tik dago bertan, eta azken agerraldia joan den irailean gertatu zen: 23.000 txerri inguru hil zituzten baserri batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Euskadik 407 milioi euro jasoko ditu Estatutik mendekotasun sistema finantzatzeko 2027an, duela hiru urte baino bi aldiz gehiago
Akordio berriak bermatzen du Estatuak gastuaren % 50 finantzatuko duela, eta ekarpen hori "babestuta" geratuko da etorkizuneko lege aldaketen aurrean.
EAEk urtean 250 milioi euro gehiago jasoko ditu Espainiako Gobernutik, mendekotasun arreta finantzatzeko
Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoak aho batez onartu du EAEko Autonomiaren Aldeko eta Mendekotasunari Arreta Eskaintzeko Sistemaren finantzaketa osagarriari buruzko akordioa. Horren arabera, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan erakunde publikoek mendetasun sistemara bideratutako gastuen % 50 Estatuak ordainduko du datorren urteko urtarrilaren 1etik aurrera.
Pello Igeregi, ELA: "Absentismoa Euskal Herrian % 0koa da; ez dago absentismorik"
Enpresek ezartzen dituzten lan baldintzek, prebentzio faltak eta osasun publikoaren ahultzeak langileen osasun egoera nabarmen okertu dutela salatu du ELA sindikatuak. Hego Euskal Herrian "absentismoa ehuneko zerokoa" dela esan du Pello Igeregi ELAren Lan Osasuneko arduradunak, eta langileak kriminalizatzea leporatu die Alderdi Popularrari eta Confebaski.
EAEko familien gastua % 7 hazi da, garraioan eta osasunean izandako hazkundearen ondorioz gehienbat
EUSTATen arabera, 2025ean EAEko familiek, batez beste, 38.800 euro gastatu zituzten, eta kopuru horretan etxebizitzak hartu zien gastuaren herena baino gehiago (% 34,5).
Prezioen indizea % 0,8 igo da EAEn eta % 0,4 Nafarroan ekainean
Kontsumo Prezioen Indizearen (KPI) urtearteko tasa % 3,2koa da EAEn (hirugarren hilabetez jarraian), eta % 2,7koa Foru Erkidegoan, Espainiako Institutuak asteazken honetan argitaratutako datuen arabera.
ELAk eta LABek elikadura-merkataritzako grebak jarraipen zabala duela nabarmendu dute
Sindikatuek salatu dutenez, patronalak eta kate handiek probintzia-hitzarmen propioak edukiz hustu nahi dituzte eta estatu-esparru prekarioagoa inposatu.
Hamar enpresak Tubos Reunidosi buruzko informazioa eskatu dute, konkurtso-administratzaileak jakinarazi duenez
Konkurtso-administratzaileak jakinarazi die Trapagarango lantegiak "azarora arte ekoizpena nahiko ziurtatuta" duela.
Ontzi nautiko elektriko eta deskarbonizatuak sortzeko industria-sektorea izango du Euskadik
Proiektuak 71 lanpostu sortuko ditu zuzenean, eta 120 inguru zeharka. Dena ondo bidean, hiru urteren buruan oso-osorik Euskal Autonomia Erkidegoan diseinatu eta fabrikatutako ontzi elektrikoen belaunaldi berri bat merkaturatuko da nazioartean.
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Tubos Reunidoseko lan-egutegiak legezko prozedura jarraitu gabe aldatzen saiatzea salatu du ESK sindikatuak
Horren arabera, altzairutegian aritzen diren beharginek arratsaldez edota gauez bakarrik lan egin beharko lukete. ESK sindikatuak uste du neurri horrek eragin negatiboa izango lukeela kaltetutako langileen atsedenean zein osasunean.
Jaurlaritzak uko egin dio Osasun Kohesiorako Funtsari 51 milioi ordaintzeari, "neurriz kanpoko" kopurua dela iritzita
Alberto Martinez Osasun sailburuak egungo konpentsazio-sistema berrikustea eskatu du. "Arau argiak, babes nahikoa eta irizpide homogeneoak lurralde guztientzat", esan du.