Eusko Legebiltzarrak uko egin dio etxebizitza-edukitzaile handien erregistro bat egiteari

Eusko Legebiltzarrak atzera bota du Eusko Jaurlaritzak etxebizitza-edukitzaile handien erregistroa egiteko EH Bilduk egindako proposamena, baina bost etxebizitza edo gehiago dituzten jabeei buruzko ahalik eta informazio gehien izatearen alde agertu da (EAJk eta PSE-EEk egindako zuzenketa baten bidez).

EH Bilduren eskariz eztabaidatu da gaia Osoko Bilkuran. Koalizioaren jatorrizko ekimena atzera bota dute aurkako 46 boto (EAJ, PSE-EE, PP eta Vox) eta aldeko 27 (EH Bildu eta Sumar) jaso dituelako, baita Sumarren zuzenketa bat ere; aldiz, EAJren eta PSE-EEren zuzenketa bat onartu da. 

EH Bilduren legez besteko proposamenak Eusko Jaurlaritzari eskatzen zion "Euskal Autonomia Erkidegoan gutxienez bost etxebizitza edo gehiagoren jabe diren pertsona fisiko eta juridikoak barne hartuko dituen eta edukitzaile handien betebeharren jarraipena egiteko balioko duen etxebizitza-edukitzaile handien erregistroa sortzea eta arautzea".

Era berean, Jaurlaritzari eskatzen zion, Gipuzkoako, Bizkaiko eta Arabako foru-aldundiekin lankidetzan, azterlan bat egin zezala Euskadiko etxebizitzaren jabetza-egiturari buruz eta 2010etik etxebizitza-edukitzaile handiek izan duten bilakaerari buruz.

Xabier Astigarraga EH Bilduko legebiltzarkideak adierazi duenez, Eusko Jaurlaritzaren kontratu eta alokairuen erregistroak "ez du balio jabe handiak identifikatzeko eta alokairuak jaitsi ditzaten eragiteko", eta erregistro hori beharrezkoa da etxebizitzaren legea betetzeko. Galdetu du ea zergatik ez den posible Euskadin Nafarroan edo Katalunian dagoeneko egiten dena. 

Sumarren zuzenketa

Sumarren osoko zuzenketa ere ez da aurrera atera. Alderdiak 12 hilabeteko gehienezko epean Euskadiko etxebizitza-edukitzaile handien erregistro publiko eta eguneratua martxan jartzea eskatzen zuen, bost etxebizitza edo gehiagoren jabe diren pertsona fisiko eta juridiko guztiak barne, foru aldundiekin eta katastroko eta erregistroarekin lankidetzan.

Era berean, merkatu tentsionatuko eremuetan betebeharrak betetzen ez dituzten edukitzaile handientzako kontrol-, ikuskapen- eta zehapen-araubide bat ezartzea eskatzen zuen, udalekin eta aldundiekin koordinatuta; horrez gain, Euskal Autonomia Erkidegoko etxebizitzaren jabetza-egiturari buruzko azterlan publiko eta zehatz bat ere eskatzen zuen.

Gobernuko taldeen zuzenketa

EAJren eta PSE-EEren zuzenketa talde horien aldeko 39 botorekin eta oposizioaren kontrako 34rekin onartu da. Testu horrek Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio bere eskumenen esparruan, eta fidantzen eta errentamendu-kontratuen erregistro ofizialaren laguntzarekin, ezar ditzala "etxebizitza-edukitzaile handiei buruzko ahalik eta informazio gehien izateko beharrezko mekanismoak, pertsona fisikoak zein juridikoak izan".

Zuzenketak administrazio publikoen arteko lankidetza ere eskatzen du, datuen babesari buruz indarrean dagoen araudiaren esparruan, "Euskadiko etxebizitzaren jabetzari buruzko azterketa sakona egiteko, bereziki gutxienez bost etxebizitza edo gehiagoren jabe diren pertsona fisiko edo juridikoen esku dagoena".

Alderdien argudioak

EAJtik, Jonatan Morenok zehaztu du Euskadin edukitzaile handien esku dauden etxebizitzen ehunekoa % 3 ingurukoa dela, eta zifra hori % 2 ingurura jaisten dela administrazio publikoen edo gizarte erakundeen esku dauden jabetzak kontuan hartzen ez badira. Hori dela eta, azpimarratu du hori ez dela "arazo nagusia", eta etxebizitzaren krisiaren arrazoi nagusia "eskaintza falta eta prezio altuak" direla. Halaber, Morenok zalantzan jarri du tentsiopean dauden eremuen eraginkortasuna, ez delako prezioak jaistearen helburua lortzen ari, eta alokairuko etxebizitzen eskaintza "txikitzea" eragin dutelako.

PSEren aldetik, Adrian Fernandezek aitortu du "gaur egun edukitzaile handiei buruzko informazioa falta" dela. "Ez ditugu datu guztiak, Eusko Jaurlaritzak ez duelako katastrora sarbiderik, hori zuzenean foru ogasunei dagokielako". Zentzu horretan, Exekutiboak "ezin ditu zehatz-mehatz identifikatu edukitzaile handienak diren baina alokatuta ez dauden etxebizitza guztiak", eta ostegun honetan onartutako zuzenketaren garrantzia defendatu du.

PPren aldetik, Ana Moralesek "enpresa pribatua seinalatzeko ezker abertzalearen ohiko estrategiaren barruan" kokatu du EH Bilduren ekimena, enpresak "zalantzan jartzeko, erruduntzat jotzeko eta jomugan jartzeko", "1980ko hamarkadan" egiten zuen bezala.

Jon Hernandez Sumarreko legebiltzarkideak "espekulazioan" aritzen diren etxebizitza-edukitzaile handiei "muga jartzeko" beharra azpimarratu du, eta salatu du, Eusko Jaurlaritzak berak aitortu duen bezala, gobernuak ez dakiela "jabe handi horiek nortzuk diren eta zenbat etxebizitza dituzten ere".