Pertseiden izar-jasarekin gozatzeko gida
Urtero bezala, Pertseiden izar-jasak udako gauak animatzen ditu, “Done laurendiren malkoak” izenarekin ere ezaguna den fenomeno astronomikoa. Urtero legez, zerua 400-500 meteoro orduko maiztasunarekin gurutzatuko dute “malkoek”. Abuztuaren 11 eta 13a bitartean izaten dira Pertseideak, gaueko hamarrak eta goizaldeko ordu biak artean.
Pertseidei buruz gehiago jakin nahi duzu? Ba al dakizu zein den ikuskizunarekin gozatzeko formarik onena? eitb.eus-ek abuztuaren 12an izango den Pertseiden fenomenoa jarraitzeko gida praktikoa eskaini nahi dizue.
Zer dira Pertseidak?
Pertseida izena Perseus izar-multzotik dator, izan iheskorrek Perseusen puntu edo erraditzailetik datozela diruditelako. Urtero, garai honetan, Lurrak Swift Tuttle kometaren orbita zeharkatzen du. Kometa hori 133 urtero kokatzen da Eguzkitik hurbil, eta bertatik gertu igaro zen azken aldia 1992an izan zen. Lurra eta kometaren arteko topaketan, kometak uzten dituen tamaina desberdineko hauts partikulak (batzuk harea-pikor bat baino txikiagoak dira), lurrazaleko atmosferan sartzen dira abiadura handiarekin, izar herratuak sortuz.
Nora joan Pertseidak ikustera?
Orokorrean, onena toki ilun bat aukeratzea da, argi-kutsadurarik ez duena eta eraikin eta zuhaitzak bezalako oztopoetatik urrun dagoena. Behaketa, beste astronomia zale batzuekin ere konpartitu dezakezu.
Astronomia elkarteekPerseiden izar-jasarekin gozatzeko zenbait jardulaldi antolatu ohi dituzte.
Zer eraman?
Pertseidak ikusteko ez da tramankulu berezirik behar, gure begiekin nahikoa da. Baina komenigarria da lagungarria izan daitezkeen zenbait objektu eramatea, adibidez, zeruko mapa bat, Perseus konstelazioa aurkitzeko baliagarria izango zaiguna. Izar-multzoak hiruki formako gorputza du, gorantz dauden bi hanka eta bi oin ditu, eta ezkerreko eskua altxatua du. Horretaz aparte, eroso egoteko, ondo legoke lozaku bat hartzea, burko bat, zapatila egokiak janztea eta berokiren bat eramatea. Nahiz eta uda izan, gauez tenperaturek behera egiten dutelako.
Zer egin ahal dut Pertseiden argazkiak lortzeko?
Kometa eta Meteoroen Behaketaren Espainiako Elkarteak, SOMYCk, argazkiak nola ateratzeko argibide bat publikatu zuen, eta bere webgunean eskuragarri dago. Adibidez, reflex kamera digital bat erabilita, komenigarria da argitasun handiko objektibo bat erabiltzea; eta tripode, aldatzeko bateria bat, kapazitate handiko txartela eta argazkiak automatikoki egiteko argazki kamera konfiguratzea lagungarria izango da. Argazkiaren kalitatea ahalik eta hobea izateko, argazki kameraren sentsibilitatea (ISO) konfiguratu beharko da eta gaueko zeruak eskatzen dituen esposizio baldintzetara egokitu (argi-kutsadura, hodeiak…).
"San Lorenzoko malkoei” argazkiak ateratzea anima zaitezte eta horiek gero eitb.eus-era bidali! Asko gustatuko litzaiguke zuek ateratako Pertseiden irudiak jasotzea!
Zure interesekoa izan daiteke
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Goizean Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak beren etxeetara itzuli dira, atzo beste 13 herritako 583 bizilagunek egin bezala.