Pertseiden izar-jasarekin gozatzeko gida
Urtero bezala, Pertseiden izar-jasak udako gauak animatzen ditu, “Done laurendiren malkoak” izenarekin ere ezaguna den fenomeno astronomikoa. Urtero legez, zerua 400-500 meteoro orduko maiztasunarekin gurutzatuko dute “malkoek”. Abuztuaren 11 eta 13a bitartean izaten dira Pertseideak, gaueko hamarrak eta goizaldeko ordu biak artean.
Pertseidei buruz gehiago jakin nahi duzu? Ba al dakizu zein den ikuskizunarekin gozatzeko formarik onena? eitb.eus-ek abuztuaren 12an izango den Pertseiden fenomenoa jarraitzeko gida praktikoa eskaini nahi dizue.
Zer dira Pertseidak?
Pertseida izena Perseus izar-multzotik dator, izan iheskorrek Perseusen puntu edo erraditzailetik datozela diruditelako. Urtero, garai honetan, Lurrak Swift Tuttle kometaren orbita zeharkatzen du. Kometa hori 133 urtero kokatzen da Eguzkitik hurbil, eta bertatik gertu igaro zen azken aldia 1992an izan zen. Lurra eta kometaren arteko topaketan, kometak uzten dituen tamaina desberdineko hauts partikulak (batzuk harea-pikor bat baino txikiagoak dira), lurrazaleko atmosferan sartzen dira abiadura handiarekin, izar herratuak sortuz.
Nora joan Pertseidak ikustera?
Orokorrean, onena toki ilun bat aukeratzea da, argi-kutsadurarik ez duena eta eraikin eta zuhaitzak bezalako oztopoetatik urrun dagoena. Behaketa, beste astronomia zale batzuekin ere konpartitu dezakezu.
Astronomia elkarteekPerseiden izar-jasarekin gozatzeko zenbait jardulaldi antolatu ohi dituzte.
Zer eraman?
Pertseidak ikusteko ez da tramankulu berezirik behar, gure begiekin nahikoa da. Baina komenigarria da lagungarria izan daitezkeen zenbait objektu eramatea, adibidez, zeruko mapa bat, Perseus konstelazioa aurkitzeko baliagarria izango zaiguna. Izar-multzoak hiruki formako gorputza du, gorantz dauden bi hanka eta bi oin ditu, eta ezkerreko eskua altxatua du. Horretaz aparte, eroso egoteko, ondo legoke lozaku bat hartzea, burko bat, zapatila egokiak janztea eta berokiren bat eramatea. Nahiz eta uda izan, gauez tenperaturek behera egiten dutelako.
Zer egin ahal dut Pertseiden argazkiak lortzeko?
Kometa eta Meteoroen Behaketaren Espainiako Elkarteak, SOMYCk, argazkiak nola ateratzeko argibide bat publikatu zuen, eta bere webgunean eskuragarri dago. Adibidez, reflex kamera digital bat erabilita, komenigarria da argitasun handiko objektibo bat erabiltzea; eta tripode, aldatzeko bateria bat, kapazitate handiko txartela eta argazkiak automatikoki egiteko argazki kamera konfiguratzea lagungarria izango da. Argazkiaren kalitatea ahalik eta hobea izateko, argazki kameraren sentsibilitatea (ISO) konfiguratu beharko da eta gaueko zeruak eskatzen dituen esposizio baldintzetara egokitu (argi-kutsadura, hodeiak…).
"San Lorenzoko malkoei” argazkiak ateratzea anima zaitezte eta horiek gero eitb.eus-era bidali! Asko gustatuko litzaiguke zuek ateratako Pertseiden irudiak jasotzea!
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.