Ural mendietan jausitako meteoritoa azken urteetako kaltegarriena da
Ural mendietan, Cheliábinskeko lurraldi errusiarrean, jausitako meteoritoa azken urteetan kalte handiena eragin dutenen artean dago. Momentuz, 500 zauritu baino gehiago daude.
Ural mendietako gertaera 2012DA14 asteroidea Lurretik gertu pasatzea iragarrita dagoenean gertatu da. Asteroideak 45 eta 95 metro arteko diametroa du, eta Lurretik 27.860 kilometrora pasako da, inoiz objektu kosmiko batek izandako distantziarik txikienean.
Hala ere, ikertzaileek 2010ean aurkeztutako txosten baten arabera, Lurra jo duen meteoritorik handiena duela 65,5 milioi urte jausi zen, Mexikoko Yucatan pentsintsulan. Meteorito hark 10 kilometroko diametroa zuen eta animalia-espezieen % 70 desagertzea eragin zuen, dinosauroak barne.
1908ko ekaineran 30an Siberian, Errusian, izandako leherketa erraldoia ere meteorito batek eragin zuen. Orduan 2.200 metroko eremua eta 80.000 zuhaiztik gora suntsitu zituen, Tunguska ibaitik gertu.
Kraterrik handiena
Meteorito batek Lurrean sortutako kraterrik handiena 2006 urtean aurkitu zuten, Antartikan, eta 480 kilometroko diametroa du.
Kraterra itzotz geruza baten azpian dago, lurrazaletik bi metrora, eta meteoritoa duela 250 milioi urte jausi zela kalkulatu dute.
Japonia
1999ko irailean, meteorito txiki bat Japoniako Kobe hiriko etxe baten gainean jausi zen; teilatua zulatu zuen baina ez zuen inor ere zauritu. Etxearen kontrako kolpearen ondorioz, meteoritoa bitan zatitu zen. Zatirik handienak 5 zentimetroko tamaina eta 60 gramoko pisua zuen.
AEB
2003ko martxoan, 1-10 zentimetroko diametroa zuten meteorito-euria izan zen Illinois, Indiana, Ohio eta Wisconsin AEBetako estatuetan. Ez zen zauriturik egon, baina harriek bi etxebizitzetako teilatuak zulatu zituzten.
Indonesia
2009ko urrian, berriz, 5 eta 10 metroko diametroko asteroide batek eztanda egin zuen atmosferan, Indonesia aldean, 50 kilotonetako potentziarekin, Hiroshimako bonbak askatutako energiaren hirukoitza, hain zuzen.
Sudan
2008ko urrian, Sudanen, bost metroko diametroa zuen asteroideak Lurreko atmosferaren kontra talka egin zuen, eta zientzialariek lehen aldiz jarraitu zuten bere bidea lurra jo aurretik.
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.
1.778 ikaslek eskatu dute USaPeko euskara azterketa berrikustea
Behin betiko emaitzak datorren astelehenean argitaratuko dira. EHUko errektoreak zehaztu duenez, "ez dute baloraziorik egingo probaren emaitzari buruz"; izan ere, kalifikazioak, une honetan, "behin-behinekoak dira eta berrikuspen prozesuan daude".