Bularreko minbizia duten emakumeen % 87 sendatu egiten dira Nafarroan
Nafarroan, tumorea atzeman eta bost urtera, bularreko minbizia jasaten duten emakumeen % 87 sendatu egiten direla azaldu du gaur Cristina Ibarrola Nafarroako Osasuneko zuzendari nagusiak. Gainera, mediku-azterketa goiz egiten duten 50 eta 69 urte arteko 1.000 emakumeko, 7 edo 9 heriotza ekiditen direla azpimarratu du.
Nafarroako Gobernuak gauzatu du bularreko minbiziaren atzemate goiztiarrerako programa. Aztertzen dituen 1.000 emakumeko, 71 minbizi kasu diagnostikatzen ditu programa horrek, azterketak egin gabe baino lau gehiago.
Urtero, 300 bularreko minbizi kasu aurkitzen dira Nafarroan programa horri esker.
Bularreko Minbiziaren aurkako Nazioarteko Eguna izanik, prentsaurrekoa eskaini dute Cristina Ibarrolak eta Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutuko zuzendari Marisol Arangurenek. Bertan azaldu dutenez, bularreko minbiziaren hilkortasuna % 35 jaitsi da 1990an atzemate goiztiarrerako programa abiatu zenetik.
Programa horretan 45 eta 69 urte arteko emakumeek hartzen dute parte, eta bi mamografia egiten zaizkie bi urteko epean. Ibarrolaren hitzetan, "minbizia ezin da ekidin, baina bai kontrolpean izan, garaiz atzemanez gero".
90eko hamarkadatik, bularreko minbiziaren hilkortasun tasak goranzko bidea utzi du, eta azken bosturtekoetan behera egin du.
Horrela, 1993 eta 1997 urteen artean 100.000 biztanletik 17,9 heriotza izatetik, 2008 eta 2011 urteen artean 9,96 heriotza izatera igaro da.
Nafarroako emakumeen parte hartzeari esker izan du arrakasta programak, Marisol Arangurenen arabera. 45 eta 69 urte arteko pertsonen % 86,8k egin dituzte probak; guztira, 42.725 mamografia 2012an.
Azterketa egiten duten pertsonen % 86,8 horretatik, % 97 inguruk errepikatu egiten dute. Aipatutako adin tarteko emakume nafarren % 88,7k hartu dute parte programan.
Parte hartzea errazteko, Iruñan zentro bat du programak, hiriburuko eta inguruetako biztanleentzat, eta unitate mugikor bat gainontzeko eskualdeetako pertsonentzat.
Arangurenen ustez, Nafarroako Gobernuak abian duen programa erreferentea da Espainian eta Europan.
Bide beretik, azterketa egiteko gutxiengo adina 45 urte izatea Nafarroaren bereizgarria dela aipatu du Ibarrolak, Espainian 50 urtetik aurrerako emakumeak soilik aztertzen baitira.
1000 globo ikerketaren alde
Minbiziaren aurkako Nazioarteko Eguna dela eta, oroitzapenezko ekitaldi bat ospatu du gaur Espainiako minbiziaren aurkako elkartearen Bizkaiko batzordeak Bilbon, gaixotasun horren ikerketarako dirua biltzeko.
Ekitaldia Aldundiaren Jauregian ospatu da, eta gaixotasunaren inguruko hitzaldi informatiboak izan dira bertan. Begizta arrosak banatu dira, eta kolore bereko betaurrekoak ere jarri dira salgai, bularreko minbiziaren ikerketaren sinbolo baitira.
Ondoren, 1.000 globo arrosa askatu dituzte Emakundeko zuzendari Izaskun Landaidak zuzenduta. Bertan izan dira, besteak beste, Jose Antonio Nielfa 'La otxoa', Toti Martinez de Lezea idazlea eta Iraia Iturregi emakumezkoen Athletic Club taldeko jokalaria.
Globoak askatu aurretik, agiri bat irakurri dute, gizarteari gaixotasunaren aurkako borroka bultzatzen jarraitzeko eskatuz. Izan ere, bularreko minbizia emakumeen artean gaixotasunik ohikoena eta hilkorrena da. Urtero, 22.000 kasu atzematen dira Espainian; horietatik 1.300 Euskadin.
Zure interesekoa izan daiteke
Lanbide Heziketak ia 8.000 plaza gehiagorekin ekin dio ikasturteari, bi gradu bikoitz berrirekin
Ia 75.000 plaza eskaini dira eta oraingoz 51.000 ikasle pasatxok eman dute izena (matrikulatzeko epea urriaren 16ra arte egongo da zabalik). Ikasturte hasierako ekitaldian lehendakariak azpimarratu duenez, egungo LHa "Txapeldunen Ligan" dago eta hezkuntza sistema hobetzeko ""ardura partekatua, autokritika eta autoestima" eskatu ditu.
Txinak konfrontazioa baztertu du AAren inguruko eztabaidan, eta "ongira bideratutako" teknologia defendatu du
Pekinek adimen artifizial ireki eta inklusiboaren nazioarteko araubidea eskatu du, eta ohartarazi du mehatxu-diskurtsoek eta "asmo txarreko lehiak" haren gobernantza oztopatzen dutela.
Uda beteko tenperaturak astea hasteko : gaur 30 graduak gaindituko dira aste erdian udazken giroari bide eman aurretik
Nafarroako hainbat tokitan, Iruñean eta Erriberan kasu, termometroak 35 graduraino iritsiko dira gaur. Bihar goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera.
Normandiako Lehorreratzetik Markinara: Abelek Bigarren Mundu Gerrako kamioneta bat du egurra garraiatzeko
Bigarren Mundu Gerrako kamioneta bat dabil Markina-Xemeingo mendietan. Abel Ibarluzea jabeak egurra garraiatzeko eta beste baserriko beste zenbait lanetarako erabiltzen du. Garai batean, Euskal Herrian ohikoa zen AEBko armadaren gerra-ibilgailu hauek ikustea. Gaur egun, Abelena da geratzen den bakarrenetako bat.
Gizon bat hil da Oiartzungo AP-8ko zerbitzugunean izandako zirkulazio istripu batean
61 urteko gizonak furgonetarekin izan zuen istripua atzo gauean, zerbitzugune baten barruan.
Imsersoren bidaiak gaurtik aurrera egongo dira eskuragarri Hego Euskal Herriko pentsiodunentzat
Nafarrentzat gaur abiatuko da plaza eskuratzeko epea, eta EAEko pentsiodunentzat, asteazkenean. Guztira, ia 900.000 plaza eskainiko dira penintsulako kostaldera eta uharteetara joateko edo bospasei eguneko bidaiatxoak egiteko.
Ospakizuna lehertu da Orion eta Donostian, Kontxako bandera irabazita
Ospakizunetan dira igande osoan Orion, herriko arraunlariek Kontxako Bandera eraman ostean: 34. astindu dute gaur. Herritarren babesa jaso dute beste behin ere arraunlariek. Eguneko beste txapeldunak Arraun lagunakekoak izan dira. Eguerdian hasi dute ospakizuna zaleekin, Kontxako bandera preziatua bosgarrenez irabazi ondoren.
Lurraldebusek Donostiatik Eskuzaitzeta industrialdera eta Zubietara doan linea berria estreinatuko du irailaren 21ean
Linea berriak industrialdeko langileei emango die zerbitzua, baita Zubietako espetxera joaten direnei eta Zubietara joaten diren Realeko zaleei ere.
Giro aparta Kontxako Banderaren bigarren jardunaldian
Kontxako Banderaren bigarren jardunaldiak jai giroz bete du Donostia, kolore ugariz. Familiek, gazteek eta beteranoek traineruen emozioa partekatu dute, eta ertzetatik animatu dituzte euren taldeak. Poza bereziki nabaria izan da Arraun Lagunak eta Orio taldeen zaleen artean, euren traineruen garaipena ospatu baitute.
Elon Musk bat dator Anthropic eta OpenAI lehiakideekin, adimen artifiziala moteldu behar dela
Anthropiceko Dario Amodeik adimen artifizialaren (AA) garapena moteltzeko eskatu zuen ostiralean, segurtasun arriskuengatik, eta eskaera horren alde egin dute lehiakideek, OpenAIko Sam Altmanek eta xAIren sortzaile Muskek. OpenAIko eta Anthropiceko liderrek iragarri dute ebaluatzaile independenteei beren sistemak ikuskatzea ahalbidetuko dietela, baina Muskek ez du hori argitu.