Stephen Hawkingek Big Bangaren aurretik zer zegoen badakiela esan du
Stephen Hawking fisikari teoriko ospetsuak Big Bang deitu ohi den leherketa handiaren aurretik, Unibertsoaren jaioeran (duela 13.800 milioi urte), zer zegoen enigmari erantzuteko gai dela esan du.
"Mugarik gabeko proposamena" izenarekin ezagututako teoriaren alde egin du Hawkingek, Neil deGrasse Tysonek "Star Talk" telebista saioan egindako eta National Geographic katean zabaldutako elkarrizketan.
"Unibertsoaren baldintza mugagarria… mugarik ez duela da", esan dio Hawkingek Tysoni, Popular Science aldizkariaren arabera.
Teoria hori hobeto ulertzeko, Unibertsoa kontrolatzen duen urruneko aginte automatiko bat imajinatu eta atzera eman beharko genioke. Unibertsoak etengabe hedatzen ari den egitura du; beraz, denboran atzera egin ahala, Unibertsoa uzkurtu egiten da. Hortaz, Big Bangeraino atzera eginda, Unibertso osoa atomo baten tamainara murriztuko zen, Hawkingen ustez.
Osotasunaren bola subatomiko horrek "singulartasun" izena hartzen du. Bero eta energia masa txiki eta handi horren barruan, fisikaren eta denboraren legeek, ezagutzen ditugun horretan, funtzionatzeari uzten diote. Hau da, Unibertsoa hedatzen hasi arte ez zen denbora ulertzen dugun bezala existitzen; aitzitik, denbora infinituki uzkurtzen da Unibertsoa txikitzen den neurrian eta inoiz ez du hastapen puntu zehatzik harrapatzen.
Hawkingen iritziz, Big Bangaren aurretik denbora konprimatuta zegoen: "Beti hurbiltzen zen zerbaitera, baina ez zen ezer bilakatzen". Izatez, "inoiz ez zen ezertatik zerbait sortutako Big Bang leherketarik egon. Horrela dirudi gizadiaren ikuspuntutik", esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Nafarroako bizilagun bat identifikatu dute debekatutako armak Internet bidez saltzeagatik
Guardia Zibilak webgunea behin-behinean blokeatu du, eta titularra administrazio-zehapena jartzeko proposatu du.
Bonelli arranoa itzuli da: bi kume jaio dira eta itxaropena berpiztu da Nafarroan
Urteetan, Bonelli arranoa desagertzeko zorian egon da Araban eta Nafarroan. Ale berriak ekarri dituzte eta bertakoekin ugaldu dira. Kumeak izan dituzte, bi, Nafarroan: Ida eta Ondallu.
Eusko Jaurlaritzak euskara babes bereziko kultura ondasun immaterial izendatzeko prozesuari ekin dio
Ekimen horren bidez, euskarari "prestigio handiagoa eta aitortza juridiko eta administratibo sendoagoa" eman nahi dio.
Berriro itzali dute Derion, Loiuko aireportutik gertu, berpiztu zen sutea
Sua astelehenean piztu zen San Isidro auzoko baso-eremu batean. Suhiltzaileek sugarrak erabat itzaltzea lortu zuten arren, sua berriro piztu zen eta lanean jardun dira goizaldera arte.
Bideo hunkigarria argitaratu du Lara Tacorontek, Mexikora ikastera joan eta hil duten gaztearen ahizpak
Lara Tacorontek, asteburuan Mexikon labankadaz hil zuten Claudiaren ahizpak, salatu duenez, inork ez zion bere familiari jakinarazi “duela oso gutxi” beste bi emakume hil zituztela unibertsitate berean, Moreloseko Autonomoan. "Zergatik ez du inork ezer egiten?", galdetu eta deitoratu du "gutako bakoitza, pertsona gisa, gizarte gisa, aldatzen ez garen arte, horrelakoek gertatzen jarraituko dute".
Gasteizek gogortu egingo du animalien ordenantza: 200 euro pixa eta gorozkiak ez garbitzeagatik, nahitaezko asegurua eta 100.000 eurorainoko isunak
Ordenantzaren eguneraketak arau-hauste arinak gogortuko ditu: egun 750 eurotik beherakoak eta 3.000 eurora iritsiko dira orain. Berritasunen artean, animalien pixa urez garbitzeko betebeharra dago, eta hori ez betetzeak 200 euroko isuna izango du.
Trafikoa bere onera etorri da N-634an, Galdakao parean, istripu baten ondorioz ia bi orduz itxita egon ondoren
Ezbeharra 14:45ean gertatu da Kortederrako gasolindegitik gertu, 96. kilometroan. Auto batek eta kamioi batek elkarren kontra jo dute, eta pertsona bat zauritu da.
Zestoako jaietan pertsona bati egindako eraso "bortitza" salatu dute
Udalak ohar baten bidez jakinarazi duenez, lagun bat "bortizki" kolpatu zuten, eta erasoaren ondorioz, hezur haustura eta buruan zauriak izan zituen. Hori dela eta, ospitalera eraman zuten, eta Neurologia Zerbitzuan dago ingresatuta. Bestalde, Segurtasun Sailak zehaztu du irailaren 9ko gauerdian gertatu zela erasoa, eta biktima 40 bat urteko gizonezko bat dela.
Sexu-askatasunaren aurkako delituak batez beste % 8 hazi dira Euskadin
2025ean 2.200 kasu salatu ziren. Fiskaltzaren memoriak ohartarazi duenez, adingabeei zuzendutako prebentzio eta kontzientziazio lanak "ez dira funtzionatzen ari".
Justizia Anderrentzat plataformak gezurretan aritzea leporatu die Santurtziko Udalari eta poliziari
Ander S. T. poliziaren indarkeriak hil zuela frogatuko omen dute prozesu judizialean, eta frogetako bat aurkeztu dute: atxiloketaren bideoa. Plataformak manifestazioa deitu du urriaren 3an.