Stephen Hawkingek Big Bangaren aurretik zer zegoen badakiela esan du
Stephen Hawking fisikari teoriko ospetsuak Big Bang deitu ohi den leherketa handiaren aurretik, Unibertsoaren jaioeran (duela 13.800 milioi urte), zer zegoen enigmari erantzuteko gai dela esan du.
"Mugarik gabeko proposamena" izenarekin ezagututako teoriaren alde egin du Hawkingek, Neil deGrasse Tysonek "Star Talk" telebista saioan egindako eta National Geographic katean zabaldutako elkarrizketan.
"Unibertsoaren baldintza mugagarria… mugarik ez duela da", esan dio Hawkingek Tysoni, Popular Science aldizkariaren arabera.
Teoria hori hobeto ulertzeko, Unibertsoa kontrolatzen duen urruneko aginte automatiko bat imajinatu eta atzera eman beharko genioke. Unibertsoak etengabe hedatzen ari den egitura du; beraz, denboran atzera egin ahala, Unibertsoa uzkurtu egiten da. Hortaz, Big Bangeraino atzera eginda, Unibertso osoa atomo baten tamainara murriztuko zen, Hawkingen ustez.
Osotasunaren bola subatomiko horrek "singulartasun" izena hartzen du. Bero eta energia masa txiki eta handi horren barruan, fisikaren eta denboraren legeek, ezagutzen ditugun horretan, funtzionatzeari uzten diote. Hau da, Unibertsoa hedatzen hasi arte ez zen denbora ulertzen dugun bezala existitzen; aitzitik, denbora infinituki uzkurtzen da Unibertsoa txikitzen den neurrian eta inoiz ez du hastapen puntu zehatzik harrapatzen.
Hawkingen iritziz, Big Bangaren aurretik denbora konprimatuta zegoen: "Beti hurbiltzen zen zerbaitera, baina ez zen ezer bilakatzen". Izatez, "inoiz ez zen ezertatik zerbait sortutako Big Bang leherketarik egon. Horrela dirudi gizadiaren ikuspuntutik", esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon batek emaztea hil du Sevillan
Ustezko hiltzailea ospitalean dago, larri, arma zuri batez bere buruari zauriak egin omen dizkiolako.
Ezkabarteko suteak kontrolik gabe jarraitzen du
Sei brigada aritu dira gau osoan sua itzaltzeko lanetan, baina haizeak egoera zailtzen jarraitzen du.
Venezuelako lurrikaretan desagertutako euskal herritarren senideek zain jarraitzen dute
Venezuelako lurrikarek milaka hildako eta desagertu utzi dituzte; azken horien artean, bilbotar bat eta donostiar bat daude. Senideek desagertuak bilatzeko baliabide falta azpimarratu dute. NBEren arabera, 50.000 pertsona inguru daude desagertuta, baina kopuru horrek gora egiten jarraitzen du.
Haizeak eta bertara iristeko zailak diren guneetako fokuek zaildu egin dituzte Ezkabarteko baso-sutea itzaltzeko lanak
Ezkabarteko suteagatik hustutako Usi, Anotz eta Nabatz herrietako bizilagunak etxera itzuli dira. 112-SOS Nafarroak herritarrei eskatu die ez daitezela gerturatu suhiltzaileak eta langileak dabiltzan tokietara, horien lanak ez oztopatzeko.
Nola ospatuko da LGTBIQ+ Harrotasunaren Eguna Euskal Herrian?
Ekainaren 28an Harrotasunaren Nazioarteko Eguna ospatzen dela eta, Euskadiko eta Nafarroako hiriburuetan hainbat jarduera egingo dira larunbat eta igande honetan, LGTBIQ+ kolektiboaren eskubideak aldarrikatzeko.
Nafarroako Gobernuak nekazaritza lanak mugatu ditu lehorreko lurretan gaurtik, sute arriskuagatik
Maria Chivite Nafarroako Gobernuko presidenteak azaldu duenez, nekazaritza eta basogintza lanak 06:00etatik 11:00etara baino ezingo dira egin.
Oinezko batzuei eraso egin ostean Santurtziko Udaltzaingoak atxilotu zuen gizona hil egin da
Astelehenean eraman zuten ospitalera, Udaltzaingoak indarrez menderatu eta gero, hainbat pertsonari eta bertara joan ziren agenteei eraso egin ondoren. Bi egun geroago hil da, ospitalean.
Gaur hasiko da udako trafikoko operazio berezia, eta kanpoko 2,27 milioi ibilgailuk EAE zeharkatzea espero dute
Uda honetan, nazioarteko eta barruko joan-etorriak areagotzea aurreikusten da, eta, hori dela eta, Eusko Jaurlaritzak neurri bereziak hartuko ditu, trafikoa hobeto kudeatu eta udako gorabeherak murrizteko.
Auto-ilara luzeak BI-10 errepidean Bilbon, Kantabriarako noranzkoan, istripu baten ondorioz
BI-10 errepideko zirkulazioan eragina izan du istripuak, eta arazo handiak daude Kantabriarako noranzkoan. Une batzuetan, 3 kilometrotik gorako auto-ilarak erregistratu dira Bilbo inguruan.
Emakumezko bidaiariak: "Ez dut bakarrik bidaiatzen, neure buruarekin baizik"
Zerk bultzatzen ditu emakumeak inor barik bidaiatzera? Zeintzuk herrialde dira egokienak? Segurtasun, ekonomia eta logistika gomendioak bildu ditugu, hiru euskal emakumezko bidaiariren laguntzarekin.