1967ko lege batek iturriko ura doan eskaintzera behartzen ditu Frantziako jatetxeak
Frantziar Estatuko jatetxe batera bazkaltzera joatea, mahai baten inguruan esertzea, eta mahaian ikustea, eskatu aurretik, gerora kobratuko ez diguten pitxer bat ur. Frantziako ostalaritza-lokal batean menu batez gozatzeko aukera izan duen edonork horixe probatzeko aukera izan du… legeak hala ezartzen duelako. Hain zuzen ere, 1967ko ekainaren 8ko lege batek du ezarrita; horrek bezeroei iturriko ura doan eskaintzera behartzen ditu Frantziako jatetxeak. Espainiar Estatuan, OCU Espainiako Kontsumitzaileen Elkarteak #PideJarraDeAgua izeneko kanpaina aurkeztu berri du; horren xedea da herritarren babesa eskuratzea, antzeko lege bat eskatzeko.
Zehazki, Frantzian, legeak dio jatetxeak, menuagatik kobratzeko prezioaren barruan, bazkarian edo afarian bezeroak bere esku izango dituen hainbat kontzeptu sartu behar direla; adibidez, mahai-tresnak, baxera, mahai-zapia, gastronomia-proposamenak prestatzeko osagaiak, saltsak edo espeziak… Horien artean, halaber, ogia eta iturriko ura ere badaude; gehienetan, pitxer batean eskaintzen zaie ura bezeroei.
Testuinguru horretan, ez da sartzen botilaratutako ura; horren prezioa espezifikatu eta identifikatuta izan behar da, gainerako edariena bezala. Frantziako taberna edo kafetegi batean edari edo kafe bat eskatuz gero, halaber, ez genuke izango doan pitxer bat ur; izan ere, legeak bazkaldu edo afalduko duten bezeroei bermatzen die, ez edari bat aginduko dutenei.
Lapurdi, Nafarroa Beherean eta Zuberoan, hortaz, doan izango dugu iturriko ura, taberna eta jatetxeetan. Nafarroan ere horixe bera gertatzen da, aurreko uztailetik; OCUk berak bere web orrian azaltzen duenez, Foru Erkidegoan, Hondakinen Legeak behartzen ditu tabernak, jatetxeak eta hotelak bezeroei iturriko ura duen ontzi bat, bai eta hori kontsumitzeko edalontziak ere, doan eskaintzera.
Ingurumenerako eragina, txikiagoa
Espainiako Kontsumitzaileen Elkarteak, ekimena aurkezteko ostegunean eman duen prentsaurrekoan, hiru argudio zehaztu zituen, hori justifikatzeko: "arrazoi etikoak", NBEk 2010etik aitortzen baitute ura giza eskubidea dela; osasun-arrazoiak, "ura edatea osasungarria baita, eta doan eskuratu ahal izateak kontsumo-ohitura osasungarriak bultzatzen dituelako"; eta ekologia-arrazoiak, "kontuan izanik plastikozko botilek hondakin-kopuru handiak sortzen dituztela, eta, azkenean, botila askok ingurumena kutsatzen dutela".
Ildo horretan, komenigarria da gogoraraztea Estatuan plastikoen % 56 ez direla birziklatzen; ondorioz, urrun dago, oraindik, Europako Batzordean 2025erako ezarritako helburua, alegia, ehuneko hori ez izatea % 45etik gorakoa. Tabernetan eta jatetxeetan iturriko ura pitxerretan eskaintzekotan, ingurumenerako eragina egun baino txikiagoa izango litzateke.
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.