GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.
Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Euskal Planaren 2025eko memoriaren aurkezpena. Argazkia: EFE.
GIBaren diagnostiko berantiarrak erregistratutako kasu berrien % 50 izan ziren 2024an, eta 2025ean % 60ra iritsi dira Euskadin. Igoera horrek kezka sortzen die osasun-agintariei, eta prebentzioaren eta autozaintzaren garrantzia nabarmentzen dute, norberaren eta besteen onerako.
Igoera hori Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Euskal Planaren 2025eko memorian jasota dago. Memoria hori ostegun honetan aurkeztu dute Bilbon Adrian Llorente Osasun Saileko Medikuntza Prebentiboko eta Osasun Publikoko doktore eta espezialistak, Oskar Ayerdi Osakidetzako Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Planaren arduradunak eta Marco Imbert EuskalHiesa elkarteko presidenteak.
Zabaldutako datuen arabera, 2025ean 95 GIB kasu berri detektatu ziren Euskadin (100.000 biztanleko 4,2 kasuko tasa), eta horietatik ia % 80k 39 urteko batez besteko adina duten gizonei dagozkie. Ia kasu guztiak, % 99, sexu-transmisioaren bidez gertatu ziren.
Oskar Ayerdik ohartarazi duenez, paziente gehienak, % 60 inguru, berandu diagnostikatu ziren, eta horrek tratamendua zailtzen du eta beste pertsona batzuei transmititzeko arriskua handitzen du.
GIBak (Giza Immunoeskasiaren Birusa) eragindako infekzio-kasuek gora egin duten arren, hiesaren fase aurreratueneranzko progresioa murriztu egin dela ikusten da, emandako tratamenduen eraginkortasunagatik. 2025ean 18 hies kasu zenbatu ziren Euskadin.
Sexu-transmisiozko beste infekzio batzuk
Beste infekzio batzuei dagokienez, hala nola gonorrea, sifilia edo clamidiasia, datuek erakusten dute eragin handia izaten jarraitzen dutela herritarren osasunean, bereziki gazteen artean.
Horietatik, batez ere klamidiasiaren intzidentzia hazi da, hamarkada batean laukoiztu egin baita. Gonorrea ere nabarmen hazi da, sifilia bezala. Zehazki, 2025ean, 3.086 klamidiasi kasu, 1.834 gonorrea kasu eta 345 sifili kasu detektatu ziren. Infekzio horietako gehienak 20 eta 34 urte bitarteko herritarretan detektatzen dira.
Jasotako datuen aurrean, Llorentek nabarmendu du "prebentzioa dela tresnarik eraginkorrena kasuen gorakada gelditzeko eta epe luzera sexu-osasuna babesteko".
Horrela, Osasun Sailak prebentzioa eta sexu-hezkuntza epaiketa moralik gabe lantzea defendatzen du, bereziki gazteen kasuan, STIen inguruko estigma diagnostikoa eta tratamendua atzeratzen dituen hesi sozial eta psikologikoa dela uste baitu.
Urteko probak
Eremu horretako prebentzioaren alde, Osasun Sailak eta Osakidetzak kanpaina bat abiarazi dute, 'Praktikatu sex-carea' goiburuarekin, eta sexu-osasunaren autozainketaren garrantzian jartzen du arreta.
Hain zuzen ere, EuskalHiesa elkarteko presidenteak, Marco Imbertek, "autozainketaren" garrantzia azpimarratu du, eta infekzio asko "bakterianoak" direla ohartarazi du: "Sexu-praktika asko daude, hala nola ahozko sexua, eta horietan ez da arriskua baloratzen, baina arriskua badago", argitu du.
Bere ustez, sexualki aktiboa den pertsona orok "gutxienez" urtean GIB eta STI proba bat egin beharko luke. Probak Osakidetzako zentroetan egin daitezke, baita GIB proba azkarrak egiten dituzten farmazietan eta komunitate-erakundeetan ere.
Bestalde, Osasun Sailak 300.000 euro bideratuko ditu gizarte-ekimeneko erakundeetara, Euskadin GIB/hiesa, C hepatitisa (HC) eta sexu-transmisiozko infekzioak (ITS) prebenitzeko eta kontrolatzeko programak garatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
1.778 ikaslek eskatu dute USaPeko euskara azterketa berrikustea
Behin betiko emaitzak datorren astelehenean argitaratuko dira. EHUko errektoreak zehaztu duenez, "ez dute baloraziorik egingo probaren emaitzari buruz"; izan ere, kalifikazioak, une honetan, "behin-behinekoak dira eta berrikuspen prozesuan daude".
Noiz jakingo ditugu USaPeko notak?
Datorren astelehenean, ekainaren 22an, unibertsitatera sartzeko probetako behin betiko notak argitaratuko dira, baina ikasleek azken aukera bat izango dute: azterketak ikustea.
500 babesgune klimatiko daude Euskadin, beroaldiei aurre egiteko
Ihobe sozietate publikoak bultzatutako ekimenari esker, 11 udalerritako eremu publikoak egokitzen dira —hala nola liburutegiak eta parkeak— itzalguneak eta gune freskoak eskaintzeko. Milioi bat pertsonari baino gehiagori egiten die mesede, eta asmoa pertsona zaurgarrienak babestea da.
San Mamesen eta garraio publikoan aldaketak egiteko eskatu zion FIFAk Bilbori
Udalak berretsi egin du 2030ean jokatzekoa den Munduko Txapelketako egoitza izan nahi duela, baina "ez edozein preziotan".
Txirrindulari bat hil da Forondan, auto batekin istripua izanda
Ezbeharra 08:50ak jo barik zeudela gertatu da, A-4306 errepideko biribilgune batetik gertu.
Osakidetzak 17 pertsona txertatuko ditu berriro Bilbon eta Lasarten, hotz-katearen akats baten ondorioz
Osasun Sailak onartu egin du EH Bilduk salatutako hotz-katearen akatsa, eta berriro txertatuko ditu kaltetuak: bost Lasarten eta hamabi Arangoitin. Rebeka Uberak gertatutakoa "ulergaitza" dela esan du, eta gogora ekarri du orain gutxi iraungitako txertoekin Osakidetzan izandako polemika.
Eibarko Udalak ezohiko osoko bilkura egingo du arratsaldean sokamuturren etorkizunaz eztabaidatzeko
Bilkura 19:00etan egingo da, eta bozketa ez da loteslea izango. Bien bitartean, ordu erdi lehenago, 18:30ean, elkarretaratzeak egingo dituzte Udaletxe kanpoan sokamuturraren aldekoek eta aurkakoek.
Albiste izango dira: Abisu horia beroagatik, Estatu Batuen eta Iranen arteko bake akordioa eta "Bizi Natura" saioaren denboraldi amaiera
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Eusko Jaurlaritzak euskara azterketetako zeroen auziko "balizko gorabeherak" aztertzeko eskatu dio EHUri
Unibertsitate eta Hezkuntza sailburuek eta errektoreak urgentziazko bilera egin dute, giro adeitsuan. Aurretik, Jaurlaritzaren bozeramaileak eskatuta zuen azterketak azkar zuzen ditzatela, eta Unibertsitatearen esku daudela esan du. EHUk erantzun du "prozesu guztia" Eusko Jaurlaritzarekin batera egiten dela.