GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.
Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Euskal Planaren 2025eko memoriaren aurkezpena. Argazkia: EFE.
GIBaren diagnostiko berantiarrak erregistratutako kasu berrien % 50 izan ziren 2024an, eta 2025ean % 60ra iritsi dira Euskadin. Igoera horrek kezka sortzen die osasun-agintariei, eta prebentzioaren eta autozaintzaren garrantzia nabarmentzen dute, norberaren eta besteen onerako.
Igoera hori Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Euskal Planaren 2025eko memorian jasota dago. Memoria hori ostegun honetan aurkeztu dute Bilbon Adrian Llorente Osasun Saileko Medikuntza Prebentiboko eta Osasun Publikoko doktore eta espezialistak, Oskar Ayerdi Osakidetzako Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Planaren arduradunak eta Marco Imbert EuskalHiesa elkarteko presidenteak.
Zabaldutako datuen arabera, 2025ean 95 GIB kasu berri detektatu ziren Euskadin (100.000 biztanleko 4,2 kasuko tasa), eta horietatik ia % 80k 39 urteko batez besteko adina duten gizonei dagozkie. Ia kasu guztiak, % 99, sexu-transmisioaren bidez gertatu ziren.
Oskar Ayerdik ohartarazi duenez, paziente gehienak, % 60 inguru, berandu diagnostikatu ziren, eta horrek tratamendua zailtzen du eta beste pertsona batzuei transmititzeko arriskua handitzen du.
GIBak (Giza Immunoeskasiaren Birusa) eragindako infekzio-kasuek gora egin duten arren, hiesaren fase aurreratueneranzko progresioa murriztu egin dela ikusten da, emandako tratamenduen eraginkortasunagatik. 2025ean 18 hies kasu zenbatu ziren Euskadin.
Sexu-transmisiozko beste infekzio batzuk
Beste infekzio batzuei dagokienez, hala nola gonorrea, sifilia edo clamidiasia, datuek erakusten dute eragin handia izaten jarraitzen dutela herritarren osasunean, bereziki gazteen artean.
Horietatik, batez ere klamidiasiaren intzidentzia hazi da, hamarkada batean laukoiztu egin baita. Gonorrea ere nabarmen hazi da, sifilia bezala. Zehazki, 2025ean, 3.086 klamidiasi kasu, 1.834 gonorrea kasu eta 345 sifili kasu detektatu ziren. Infekzio horietako gehienak 20 eta 34 urte bitarteko herritarretan detektatzen dira.
Jasotako datuen aurrean, Llorentek nabarmendu du "prebentzioa dela tresnarik eraginkorrena kasuen gorakada gelditzeko eta epe luzera sexu-osasuna babesteko".
Horrela, Osasun Sailak prebentzioa eta sexu-hezkuntza epaiketa moralik gabe lantzea defendatzen du, bereziki gazteen kasuan, STIen inguruko estigma diagnostikoa eta tratamendua atzeratzen dituen hesi sozial eta psikologikoa dela uste baitu.
Urteko probak
Eremu horretako prebentzioaren alde, Osasun Sailak eta Osakidetzak kanpaina bat abiarazi dute, 'Praktikatu sex-carea' goiburuarekin, eta sexu-osasunaren autozainketaren garrantzian jartzen du arreta.
Hain zuzen ere, EuskalHiesa elkarteko presidenteak, Marco Imbertek, "autozainketaren" garrantzia azpimarratu du, eta infekzio asko "bakterianoak" direla ohartarazi du: "Sexu-praktika asko daude, hala nola ahozko sexua, eta horietan ez da arriskua baloratzen, baina arriskua badago", argitu du.
Bere ustez, sexualki aktiboa den pertsona orok "gutxienez" urtean GIB eta STI proba bat egin beharko luke. Probak Osakidetzako zentroetan egin daitezke, baita GIB proba azkarrak egiten dituzten farmazietan eta komunitate-erakundeetan ere.
Bestalde, Osasun Sailak 300.000 euro bideratuko ditu gizarte-ekimeneko erakundeetara, Euskadin GIB/hiesa, C hepatitisa (HC) eta sexu-transmisiozko infekzioak (ITS) prebenitzeko eta kontrolatzeko programak garatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Sexu-erasoen aurkako elkarretaratze jendetsua Iruñean
Etxean geratu behar dutenak jazarleak eta sexu-erasoak egiten dituztenak direla azpimarratu dute Gazteluko plazan bildutakoek. Horrez gain, maitasuna eta babesa adierazi diete biktimei, eta animatu dituzte "kaleak eta plazak okupatzera, isilik ez geratzea".
47 urteko gizon bat hil da Agurainen, trenak harrapatuta
Ertzaintza gertakaria ikertzen ari da eta, oraingoz, badirudi istripua izan dela. Harrapaketaren ondorioz, Renfek trenbidearen zirkulazioa eten du inguruan aldi baterako.
Espetxera bidali dute, behin-behinean eta fidantzarik gabe, Iruñean atxilotutako ustezko bortxatzailea
Erasoa larunbat goizaldean izan zen, hilak 11, 04:45 aldera, Nafarroako hiriburuko Gaztelugibelen. Egunotan San Fermin jaiak ospatzen ari dira lekuan.
Almeriako baso-sutea egonkortu dute, eta 1.000 pertsona etxera itzuli ahal izango dira
Guztira 7.000 hektarea erre ditu suak, eta 12 dira hildako pertsonak, eta 18 zaurituak, horietako bost larri.
Gasteizko Ironmaneko lehiakide bat hil da
25 urteko gizonezko britainiarra ondoezik sentitu da Uribarri Ganboako urtegiko igeriketa proban, eta bertan hil da.
Gizonezko bat hil da gaur goizean Orioko hondartzan
39 urteko gizonezkoa ondoezik atera dute uretatik, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da.
Bi pertsona atxilotu dituzte Usurbilen, botika baten 52.000 dosi atzeman ostean
Gainera, beste pertsona bat ikertzen ari dira, Gipuzkoako farmazia baten arduraduna, azken bi urteetan botika horren "eskaera handiak" egin dituena.
33 urteko gizon bat hil da Errenterian, arma zuriz egindako zauriak direla eta
Ertzaintzak 23 urteko gizon bat atxilotu du, labankada bat eman diolakoan. Gertakariak 09:00ak aldera jazo dira, Kaputxinos auzoko ostalaritza-establezimendu baten inguruan.
Entzierro zirraragarria, La Palmosillako zezenen eskutik
Une arriskutsuak bizi izan dira lasterketan, baina korrikaldi politak ere ikusi ahal izan dira bi minutu eta 23 segundo iraun duen entzierroan. Pertsona bat zauritu da ukondoan adarkada bat jasota.
Bi ikusle ospitalera eraman dituzte Tolosan, Donosti Cupeko partida batean izandako istiluengatik
Murtziako eta AEBko 10 eta 11 urte arteko umeen bi talde ari ziren lehiatzen, eta jarraitzaileak borrokan hasi ziren harmailan.