Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak

Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak: Ariben bizilagun baino auto gehiago dago, eta Gazteluberri da emakumezko gidaririk ez duen udalerri bakarra.

Horrez gain, ikerketak agerian utzi du lurraldeen artean alde oso handiak daudela elektrifikazioan, ibilgailu-parkearen zahartzean eta motorren erabileran.

Zein udalerrik dituzte bizilagun baino auto gehien?

Udalerri mailako datuei begiratuta, Saretzen txostenak hainbat bitxikeria demografiko eta sozial utzi ditu agerian. Aribeko egoera, esaterako: 1.264 turismo ditu 1.000 biztanleko; hots, bizilagun baino auto gehiago daude bertan.

Bestalde, argi erakutsi du genero-arrakala zabala dagoela Nafarroako landa-ingurunean, emakume gidari ratio baxuena duten 25 udalerrietatik han 24 baitaude. Gazteluberri da kasurik muturrekoena, emakume gidaririk erregistratuta ez duen Hegoaldeko udalerri bakarra baita.

Testuinguru horretan, estatistikak hiri-inguruko bi salbuespen azaleratu ditu: Sestao eta Barakaldo emakume gidari kopuru txikiena duten herrien artean daude.

Ibilgailu-parkearen elektrifikazioak ere kontraste deigarriak ditu. Biztanleko auto elektriko gehien dituzten udalerrien artean Olaberria (74,5 auto elektriko 1.000 biztanleko), Girgillao (65,8), Zornotza (53,5) eta Armiñon (42,9) nabarmentzen dira. 

Zornotzako kasua bereziki aipagarria da. Hiriburuen aldean biztanle gutxiago dituen arren, 1.050 ibilgailu elektriko ditu. Kopuru horrek Donostiaren maila berean jartzen du ia; izan ere, Gipuzkoako hiriburuak, 1.210 auto elektrikoekin, nekez gainditzen du Bizkaiko herria balio absolutuei dagokienez.

Datua deigarria da, zalantza barik, kontuan hartuta alde demografiko handia dagoela (Zornotzak 19.229 biztanle ditu erroldatuta, eta 183.388 Donostiak, Eustaten arabera) eta Gipuzkoako hiriburua, bere hiri-azpiegitura dela eta, turismo-autoen ratiorik txikiena duten hirietako bat dela.

Balio absolututan, Bilbo da sailkapenaren buru (2.032 auto elektriko), eta ondoren daude Gasteiz (1.906), Iruñea (1.662) eta Donostia (1.210). 

Non daude motor gehien?

Azken hamarkadan ibilgailu-parkeak izan duen bilakaerak erakusten duenez, Bizkaian zabaldu da gehien motorren erabilera (% 51); ondoren, Nafarroa (% 41,5), Araba (% 37,8) eta Gipuzkoa (% 34,7) daude.

Eskualdeka, batzuetan motor kopuru bereziki altuak dago biztanleko. Gipuzkoako Bidasoa dago Hegoalde osoko sailkapenaren buruan (131,3 motor mila biztanleko), eta atzetik ditu Donostialdea (129,1) eta Añana (120,2) daude.

Hain zuzen ere, Donostialdea da biztanleko auto gutxien dituen Gipuzkoako eskualdea eta, aldi berean, motor gehien dituen Hegoaldeko bigarrena (149 motor mila biztanleko). Donostia sailkapen orokorreko 57. postuan dago, Iruñea (403. postua), Bilbo (410. postua) eta Gasteiz (444. postua) baino askoz aurrerago; horrek mugikortasun-ohituretan dagoen alde nabarmena jartzen du agerian.

Mila biztanleko motor ratio altuena duten udalerriei erreparatuz gero, Albiztur dago buruan (396 motor). Arano dago bigarren postuan (352 motor mila biztanleko), eta Etxarrik ixten du sailkapen nagusia (321 motor).

Hiriburuak, ibilgailuekiko morrontzatik libre

Hegoaldeko udalerri gehienekin konparatuta, Bilbok, Donostiak eta Gasteizek autoekiko mendekotasun txikiagoa dute. Hirurak auto gutxien dituzten herrien artean daude, 1.000 biztanleko 400 auto baino gutxiagorekin. Bilbo Handia eta Donostialdea dira, gainera, Hegoalde osoan auto gutxien duten eremuak (430 eta 422 auto mila biztanleko, hurrenez hurren).

Saretzen txostenaren arabera, ibilgailu pribatua erabiltzeko beharra gutxitzea ahalbidetzen dute hirien tamainak, biztanleria-dentsitate altuak eta hiri-eremu finkatuek garraio publiko eraginkorragoa izatea. 

Zergatik daude autorik zaharrenak Nafarroan?

Turismoen "adina" da txostenak atzemandako berezitasunetako bat. Hegoalde osoan ibilgailu zaharrenak dituzten 25 udalerriak nafarrak dira, salbuespenik gabe. Sorlada, Hiriberri eta Desoion, adibidez, batezbestekoa 16 urtetik gorakoa baita.

Ikerketaren arabera, nekazaritza eta ehiza jarduerei lotutako ibilgailuak dira oro har. 

Pareko erpinean Iurreta (Bizkaia) dago, Hegoaldeko batezbestekorik baxuena du eta: 8,9 urte.