Gutxienez 253 euskal herritar deportatu zituzten nazien esparruetara
Maiatzaren 5ean Mauthausen kontzentrazio-esparruaren askapena oroitzen da, eta, data horrekin bat eginez, GOGORA Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuak txosten bat argitaratu du 1940-1945 aldian nazionalsozialisten kontzentrazio-esparruetara deportatutako euskal herritarrei buruz. Txostenean dokumentatzen denez, gutxienez 253 euskal herritar deportatu zituzten, eta horietatik 125 bizirik irten ziren, 113 hil ziren eta ez dakigu 15ekin zer gertatu zen.
Txostena gauzatzeko egindako ikerketatik ondorioztatzen da, gainera, Mauthausenen kontzentrazio-esparrura deportatu zituztela euskal herritar gehienak: deportatu guztien ia erdia eta hildako guztien bi heren (% 65).
Bestalde, deportatutako 10 emakumeren erreferentziazko kontzentrazio-esparrua Ravensbrück izan zen —ia guztiak erresistentzia-egintzen ondorioz deportatu zituzten—. Emakume horietako 4 hil ziren, 2 desagertutzat jo zituzten eta beste 4 bizirik irten ziren.
Ikerketa horri esker jakin dugu deportatutako euskal herritarren kopurua orain arte ezagutzen zena baino handiagoa dela. Txostenak, halaber, hil zirenen kopurua (113) ezagutarazi du, baina komeni da zehaztea bizirik atera zirenen arrasto dokumentalak argi eta garbi zehazten duela bizirik atera zirenetako asko askatu eta hurrengo aste eta hilabeteetan edo urte batzuk geroago hil zirela, esparruak utzitako ondorioen eraginez.
Txosten horren helburu nagusia da Hirugarren Reich-eko kontzentrazio-esparruetara (1940-1945) eraman zituzten euskal herritarren deportazioa argitzea eta biktimen erreparazio morala erraztea. Horretarako, txostenak pertsona horien deportazioaren inguruabarrak modu eskematikoan kokatzen ditu testuinguruan, eta, gainera, deportatutako euskal herritarren errolda eguneratua aurkezten du. Hartara, deportazioaren biktimak ahatz ez daitezen eta euskal gizartearen memoria kolektiboaren parte izatea lortu nahi da.
Txosten horretan sartzen dira Euskadin jaio edo bizi ziren edo erbestean Eusko Jaurlaritzaren babesa jaso zuten eta Hirugarren Reichak okupatutako Europa osoko edozein kontzentrazio-esparrutara edo kartzelatara deportatu zituzten pertsona guztiak.
Ikerketa lana Etxahun Galparsoro Historian lizentziatua EHUn eta Josu Chueca EHUko Historia Garaikideko doktoreak zein Historia Garaikidearen Saileko irakasleak egin dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Pertsona bat hil eta beste bat larri zauritu da Zallan, auto batek eta kamioi batek talka eginda
Ezbeharra 10:00ak aldera gertatu da BI-636 errepidean, Balmasedarako noranzkoan. Errepidea itxita dago, eta auto-ilarak daude.
Laia eta Oihan, jaioberrien izen ohikoenak Euskadin
2025ean jaiotakoen artean izen arruntenak Laia, Ane eta June, eta Oihan, Markel eta Martin izan dira.
Basurtuko Ospitaleko Psikiatria pabiloian 31,9 gradu arteko tenperaturak daudela salatu dute
Basurtuko Ospitaleko Escuza pabilioiak (psikiatria-eremua hartzen duena) ez du klimatizaziorik hotzean, eta 31,9 gradura arteko tenperaturak izan ditu eraikin barruan. Lan Ikuskaritzaren ustez, eraikinaren egituran arazoak daude, eta baldintza termiko egokiak bermatzeko neurriak eskatu dizkio Osakidetzari.
Arabatik Urbasara lekualdatu dute Rapunzel filmaren filmaketa
Disneyren Enredados filmaren zuzeneko bertsioaren filmaketa Gaubean amaitu dute, eta orain Nafarroako mendilerroan ari dira lanean; hainbat bidezidor eta aparkaleku itxita egongo dira abuztuaren amaierara arte.
"Lan emankorra" egin ahal izan dute gauean Rigloseko sutean, Huescan, euriari esker
Ahalegin gehienak Jacatik gertu dagoen Oroel mendian zentratuko dira berriro ere ondorengo orduetan. Tenperaturak igo egingo dira eta haizeak egoera zaildu dezakeela uste da.
Irrikitaldia kalejira antzeztuak amaiera bikaina eman dio Donostiako Aste Nagusiari
Donostiako alkate aldaketa edo La Oreja de Van Goghen itzulera. Horiexek, besteak beste, Irrikitaldiak utzi dizkigun irudiak. Parodiaz jositako desfilearekin amaiera eman diete Piratek Aste Nagusiari. Urtean zehar hirian gertatu diren kontuak antzezten dituzte kritikaz eta umorez.
Renfek autobus bidez eskainiko du Beasain eta Tolosa arteko zerbitzua gaurtik aurrera, lanak direla eta
Beasain eta Tolosa arteko tren zerbitzua sei egunez etengo dute, abuztuaren 17tik 19ra eta 29tik 31ra.
Iruñeko Iturrama auzoko obra batzuen bilakaera jarraitzeko behatoki bereziak jarri dituzte
Misericordia egoitzan bizi diren herritarren artean obrek piztu duten interesaren ondorioz, eraikuntza-enpresak sei leiho ireki ditu lanak estaltzen dituen oihalean. Batek baino gehiagok irmo kritikatu ditu leihoen ondoan idatzitako esloganak.
Llantenoko sutea kontrolpean dute, 100 hektarea inguru kiskali ondoren
Suteak itzaltzeko zerbitzuek lanean jarraitzen dute erabat itzali arte, haizeak eta tenperatura altuek ez baitute laguntzen. Familia batek etxera itzuli ahal izan du igande honetan.
"Nolabaiteko baikortasuna" Rigloseko sutean, suak Jaca ondoko Oroel mendira jotzea oztopatu ondoren
16.600 hektarea baino gehiago kaltetu ditu suteak, eta mila bat lagun eta 35-40 aire-baliabide ari dira lanean; 19 herrigunetako 1.046 bizilagunek etxetik kanpo jarraitzen dute. UMEko militar bat hil da gaur arratsaldean, Jakatik 10 kilometrora.