Nork jaso beharko luke lehendabizi COVID-19aren aurkako txertoa?
Nazioarteko osasun adituek plan bat prestatu dute COVID-19aren aurkako txertoa nork jaso behar duen erabakitzeko, nahiz eta oraindik ez dakiten noiz egon daitekeen prest immunizazio segurua eta eraginkorra emango duen koronabirusaren aurkako txerto hori, Science aldizkarian ostegun honetan argitaratutako artikulu baten arabera.
"COVID-19aren aurkako txerto eraginkorrak garatzen direnean, hornidura urria izango da ezinbestean", adierazi dute egileek, eta Osasunaren Mundu Erakundeak, mundu osoko agintariek eta fabrikatzaileek eurek "txerto horiek herrialde guztietan nola esleituko diren aztertzen ari dira".
Ezekiel Emanuelek zuzendu du artikulua, Ekimen Globalen zuzendariorde eta Pennsylvaniako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Medikuntza Etika eta Osasun Politiken zuzendariak.
"Txertoak populazioan oinarrituta banatzeko ideia estrategia ekitatiboa dela dirudi", adierazi du Emanuelek, baina, "normalean, larritasunaren eta sufrimenduaren arabera banatzen ditugu gauzak leku jakin batean, eta, kasu honetan, uste dugu txertoak saihestuko lituzkeen heriotza goiztiarren kopuruak izan beharko lukeela neurri nagusia".
COVID-19aren txertoen banaketarako esparru bakar eta global baten diseinuan aurrerapen handirik egin ez bada ere, halakorik dagoenean, bi arazo planteatuko dira, artikuluaren arabera.
Alde batetik, aditu batzuen arabera, osasunean lan egiten duten langileek eta arrisku handienak dituzten biztanleek, 65 urtetik gorakoek adibidez, immunizazioa jaso beharko lukete lehenik, eta Osasunaren Mundu Erakundeak dio herrialdeek beren biztanleriaren araberako dosia jaso behar dutela.
Etika medikoaren ikuspegitik, bi estrategiek "akats larriak" dituzte, Emanuelen arabera.
Oinarrizko balioak
Aditu horiek adierazi dute funtsezko hiru balio hartu beharko liratekeela kontuan COVID-19aren txertoa herrialdeen artean banatzeko unea iristen denean.
Balio horiek jendeari mesede egitea dira, kaltea mugatuz; lehentasuna ematea desabantailak dituzten biztanleei, eta berdintasunezko kezka morala ezartzea gizabanako guztientzat.
Ereduak printzipio horiek hartzen ditu kontuan, COVID-19k eragindako kalteak mugatzera bideratuz, hala nola heriotzak, organoetako kalte iraunkorrak, zeharkako ondorioak, hala nola osasun-sistemen gaineko presioak eta suntsipen ekonomikoa.
Emanuelen taldearen arabera, "hiru dimentsio horietatik heriotzak prebenitzea, bereziki heriotza goiztiarrak, premiazkoa da".
Zure interesekoa izan daiteke
Oihane Mateos, Orain EITBren albiste zerbitzu digitalaren burua, hil da
Kazetaritzari eta etxe honi lotutako ibilbide profesional oparoa garatuta, 45 urterekin zendu da.
Kanoikadak Donostia astinduta abiatu dira jaiak
Euriak ez du unea zapuztu, eta Onintza Mokoroak metxa piztearekin batera lehertu da festa Gipuzkoako hiriburuan. Euskal dantzek protagonismo berezia izan dute, hiriko zortzi taldek eman baitiote hasiera Aste Nagusiari.
Piraten baltsek Kontxako badia hartuko dute berriro astelehenean
Piraten abordatzeak milaka parte-hartzaile bilduko ditu berriro Donostiako Aste Nagusiko hitzordu jendetsuenetako batean, 17:00etan, Donostiako portutik aterako baitira.
Aktibo jarraitzen dute Huelvan eta Castellon piztutako suteek
Castellon, Cullako sutea kontrolpean dute jada, eta Serra d’en Galcerango sutearen bilakaera ona da; Tirigen, aldiz, sugarrek aurrera egiten jarraitzen dute. Nieblan (Huelva), suteak aktibo jarraitzen du, eta 4.000 hektarea erre dira jada.
Blusa eta neska beteranoen eguna ospatu dute larunbat honetan Gasteizko jaietan
Gasteizko nagusiek blusa eta neska beteranoen eguna ospatu dute larunbat honetan. Jardunaldia 09:00etan hasi da, San Migel elizako Andre Maria Zuriaren kaperan egindako elizkizunarekin. Ondoren, beteranoek erroskillak eta ardo gozoa dastatu dituzte, elizako balkoia hartu eta hiriko zaindariari ohiko lore-eskaintza egin aurretik. Guztira, 300 blusa eta neska inguru bildu dira bertan. Ohorezko aurreskua egin ostean, eguneko protagonista nagusiak Artepan okindegira joan dira, txoripanez gozatzera, musika bandaren erritmora.
Ia Nafarroa osoa alertapean egongo da ekaitzengatik; EAE eta Iparraldea, abisu horian
Arratsaldean, bero hodeiak garatu eta zaparrada trumoitsuak, txingorra eta haize bolada gogorrak espero dira, bereziki lurraldearen ekialdean. Ebroko Konfederazio Hidrografikoak ohartarazi duenez, uholdeak egon litezke euriteengatik.
Beroa eta oporrak oztopo dira Euskadin behar diren odol-emateak lortzeko
Tenperatura altuek eta oporraldiek zaildu egiten dute udan transfusioetarako behar den odol kopuruari eustea.
Amaitu dira AP-8ko Irun pareko eta A-8ko auto-ilarak
Trafiko Sailak amaitutzat eman ditu Euskal Autonomia Erkidegoko errepide-sareko bi puntutan sortutako auto-ilarak.
Meta eta TikTok plataformei kontrola indartzeko eskatu die Europako Batzordeak, Ceutako krisia tarteko
Abuztuaren 15aren aurretik, sare sozialok estu zaintzen ari da Brusela. Izan ere, egun horretan beste migratzaile olde bat espero da hiri autonomoan. Horren ildoan, Europako komisarioa bi plataformetako arduradunekin bildu berri da.
Kanoikadak abiatuko du Donostiako Aste Nagusia larunbat honetan
Artillari nagusiak 19:00etan piztuko du metxa Alderdi Ederreko lorategietan, eta horrela emango dio hasiera zortzi eguneko jaiari. Guztira, 400 ekitaldi baino gehiago daude programatuta.