133 urteko espetxe zigorra Montanorentzat, Ellacuria eta beste 4 jesuita hiltzeagatik
Auzitegi Nazionalak 133 urte eta hiru hilabeteko espetxe zigorra ezarri dio Inocencio Orlando Montano El Salvadorko Defentsa ministrorde eta armadako koronela izandakoari, 1989an Ignacio Ellacuria Liberazioaren Teologiaren ideologoetako bat eta beste lau jesuita hiltzeagatik.
Zigor Arloko Salaren epaiak dioenez, Montanok bost hilketa egin zituen (Ignacio Ellacuria, Ignacio Martin Baro, Segundo Montes Mozo, Armando Lopez Quintana eta Juan Ramon Moreno Pardo jesuitena). Horietako bakoitzagatik 26 urte, 8 hilabete eta egun bateko zigorra jaso du.
Epaileen arabera, El Salvadorko beste jesuita bat, unibertsitateko sukaldaria eta bere 15 urteko alaba ere hil zituen, baina AEBk ez dituenez hilketa horiengatik estraditatu, ezin izan dizkiote krimen horiek leporatu.
BIDEOA | Ellacuria auziaren epaiak oihartzun politiko handia izan du El Salvadorren
Azaroaren 15eko gaua
Azaroaren 15etik 16ra zihoan gauean (1989), ofizialek (besteak beste, Segurtasun Publikoko ministro ohiak) bilera egin eta orduantxe erabaki zuten Ellacuria hiltzea eta "lekukorik ez uztea".
Gauerdia igarota, soldaduak Eskola Militarraren kanpoaldean batu ziren, eta Rene Yusshy koronelak fusil bat eman zien. Beraien asmoa Nazio Askapenerako Farabundo Marti Fronteko (FMLN) kideak erruduntzat jotzea zen, hau da hilketak haiei egoztea. Behin jesuitak hilda, gatazka militarra egon izanaren zantzuak uzteko ere eskatu zien Yusshyk.
Gauzak horrela, apaizen egoitzara gerturatu ziren ofizialak, eta handik atera bezain laster lurrera botatzeko agindua eman zieten jesuitei. Une horretan, Ellacuriari, Barori eta Montesi tiroka hasi zitzaien ofiziala. Geroago, beste hiru apaizak hil zituzten.
Bien bitartean, unibertsitateko sukaldaria zelatatzen gelditu zen sarjentua ere tiroka hasi zen, eta sukaldaria eta bere alaba hil zituen.
Fernando Andreuren epaiak dio gertakari horiek epaitzea Espainiako Justiziari dagokiola, biktima espainiarren aurkako hilketa terroristak izan zirelako.
Montanoren parte-hartzea
Esku artean zituzten frogak aztertu ostean, auzitegiak ebatzi du zortzi hilketak azpilanean prestatu zituztela, alegia, antolatuak, adostuak eta Indar Armatuetako kideek agindutakoak izan zirela.
Orlando Montano izan zen, hain zuzen, erabakia hartu zuenetako bat, eta berak agindu zituen hilketak.
Auzitegi Nazionalak ezinbestekotzat jo du Rene Yusshy Mendoza teniente ohiaren lekukotza, izan ere, hilketetan parte hartu izana onartu zuen hark.
BIDEOA | eitb.eus izan da mundu osoan Montanoren epaiketa zuzenean eskaini duen hedabide bakarra
Zure interesekoa izan daiteke
Renfek autobus bidez eskainiko du Beasain eta Tolosa arteko zerbitzua gaurtik aurrera, lanak direla eta
Beasain eta Tolosa arteko tren zerbitzua sei egunez etengo dute, abuztuaren 17tik 19ra eta 29tik 31ra.
Iruñeko Iturrama auzoko obra batzuen bilakaera jarraitzeko behatoki bereziak jarri dituzte
Misericordia egoitzan bizi diren herritarren artean obrek piztu duten interesaren ondorioz, eraikuntza-enpresak sei leiho ireki ditu lanak estaltzen dituen oihalean. Batek baino gehiagok irmo kritikatu ditu leihoen ondoan idatzitako esloganak.
Llantenoko sutea kontrolpean dute, 100 hektarea inguru kiskali ondoren
Suteak itzaltzeko zerbitzuek lanean jarraitzen dute erabat itzali arte, haizeak eta tenperatura altuek ez baitute laguntzen. Familia batek etxera itzuli ahal izan du igande honetan.
"Nolabaiteko baikortasuna" Rigloseko sutean, suak Jaca ondoko Oroel mendira jotzea oztopatu ondoren
16.600 hektarea baino gehiago kaltetu ditu suteak, eta mila bat lagun eta 35-40 aire-baliabide ari dira lanean; 19 herrigunetako 1.046 bizilagunek etxetik kanpo jarraitzen dute. UMEko militar bat hil da gaur arratsaldean, Jakatik 10 kilometrora.
Autoak zeramatzan kamioi batek errepidetik irten eta su hartu du Sunbillan
Autoak zeramatzan kamioi bat errepidetik atera eta su hartu du Sunbilla parean. Kamioia erabat kiskalita geratu da baina gidaria, 49 urteko gizonezkoa, arin zauritu da. 07:00ak aldera gertatu da ezbeharra N-121 errepidean.
10 urteko haur bizkaitar bat egoera kritikoan, Espinosa de los Monterosen (Burgos) traktore batek harrapatu ostean
Istripua larunbateko 22:30ak baino minutu batzuk lehenago gertatu zen, Sancho Garcia plazan, oraindik argitzeke dauden arrazoiengatik.
Jorge Carvalhok euskara bere bizimodu bihurtzea lortu du
Ia 30 urte daramatza jada Euskal Herrian bizitzen. Igeltseroa da lanbidez, baina pandemian lana galdu zuen, eta 62 urte zituela betidanik maite izan duen zaletasuna bizimodu bihurtzea erabaki zuen: kalean euskaraz kantatzea. Ordutik, Bilboko Plaza Eliptikoan giroa alaitzen du, euskarazko errepertorio zabalarekin.
Bi lagun zauritu dira hegazkin txiki batek Vianan izan duen istripuan
300 oin inguruko altueratik erori dira Ulagosa izeneko eremura. Batek pronostiko larriko traumatismo kraneoentzefalikoa du, eta besteak traumatismo kraneoentzefalikoa eta orkatilla hautsita.
Abian da mahats-bilketa, historiako goiztiarrena
Mahatsondoak ohi baino lehenago hasi dira fruitua ematen, eta Nafarroako Erriberan ekin diote jada mahatsa biltzeari. Inurrieta bodegan iaz baino astebete lehenago jarri dituzte martxan uzta biltzeko makinak.
Donostiak amaiera eman dio Aste Nagusi borobilari, gorabehera garrantzitsurik gabe
Insaustik nabarmendu du delituen kopurua % 45 jaitsi dela iazkoarekin alderatuta, eta pandemiaren ostean izan den kopururik txikiena izan dela.