Itsasoan dauden mikroplastikoen proportzio handi bat oihalgintzako zuntzetatik datoz
Janzten dugun arropa edo arrantza-sareak egiteko erabiltzen diren zuntzek itsasoan dauden mikroplastikoen proportzio handi bat sortzen dute. Adituen arabera, plastikoaren endekapenak, ez bakarrik erosketarako edo zabor poltsenak, "berotegi efektua" handitzen du eta, beraz, krisi klimatikoan eragin zuzena dauka.
Tamaina handiko plastikoez gain, itsasoak duen arazo bat da ikusten ez diren plastiko-partikulak, mikroplastikoak eta nanoplastikoak. "Hamarkadak daramatzagu mikroplastikoekin itsasoan" dio Joana Larreta AZTIko ikertzaileak.
Mikroplastikoak lehen aldiz 1970eko hamarkadan detektatu ziren, nahiz eta azken urteetan jaso duten arreta gehiena ekologoen aldetik. AZTIren lana euskal kostaldeko mikroplastikoak aztertzea da. Horretarako, itsasontzi batetik mikroplastiko handienak biltzen dituzte, neuston izeneko sareen bitartez. Lan neketsua da, berez, mikroplastikoen multzo txiki bat izateko kilometro askoko tartean jasotako ura pasarazi behar dutelako saretik.
"Itsasoan lagin horren kontzentrazio bat egiten da" dio Larretak. Mikroplastikoak ez daude kontzentratuta, baina kantitate horietan ere eragin kaltegarria izan lezakete.
Plastikoaren degradazioaren eta krisi klimatikoaren arteko harremana
Hawaiiko Unibertsitateko zientzialariak Plos one aldizkarian argitaratutako artikulu batean ohartarazi zuten moduan, plastikoaren endekapena eta krisi klimatikoa zuzenean lotuta egon litezke.
Ikerketak erakutsi zuen ohiko plastiko bat, polietilenoa, eguzki argian jartzean, metanoa eta etilenoa askatu daiteke. Metanoa, izan ere, berotegi efektua sortzen duten gasenetako bat da. Horiek eragin negatiboa dute organismoetan eta ekosistemetan.
AZTIko langileak neuston sare bat itsasora botatzen mikroplastikoak jasotzeko. Argazkia: Elhuyar
Gainera, Hawaiiko Unibertsitatearen ikerketaren ondorioz publikatutako National Geographicen artikulu baten arabera, itsasoan plastikoak egotea gaur egun aurrean ditugun ingurumenaren arazo handienetako bat da. Plastikoa mehatxu larria da biodibertsitaterako eta mota guztietako faunarako: planetaren edozein tokitan aurkitu dezakegu, leku urrunak kutsatzen. Organismoen parte ere izan daiteke, bioakumulazioaren bitartez.
Are txikiagoak: nanoplastikoak
Eta mikroplastikoak baino txikiagoa diren beste partikula batzuk ere kezka sortzen dute adituengan, nanoplastikoak. "Partikula horien eskala da molekulen eskala, zelularen mintzaren eskala edo DNArena" dio Miren Cajaraville Euskal Herriko Unibertsitateko Biologia molekularreko katedradunak.
Hain zuzen, nanoplastikoen hainbat arrisku ekartzen dituzte, batetik, haien fabrikazioan gehitutako aditiboak askatzen dituztelako, eta, bestetik, itsasoan dauden kutsatzaile organiko iraunkorrak adsorbatu eta bizidunen zeluletara garraiatzen dituztelako. Besteak beste, disruptore endokrino moduan jokatzen duten molekulak garraia ditzakete.
Nolanahi ere, mikro eta nano eskalako plastikoen arloa oraindik oso ezezaguna da, eta ikertzaileek denbora gehiago behar dute ikerketa bera estandarizatzeko eta partikula horien arriskuen susmoak baieztatzen diren edo ez aztertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Astelehen honetan hasiko da Euskadin 2026-2027 ikasturterako aurrematrikulazio epea
Otsailaren 13ra arte egongo da zabalik aurrematrikula egiteko epea. Derrigorrez egin behar dute bi urteko ikasgeletako ikasleek, baita ikastetxe batera lehen aldiz sartzen direnek edo hizkuntza-eredua aldatu nahi dutenek ere.
Gizon batek bikotekidea hil du Pontevedran eta bere buruaz beste egin du ondoren, atxilotu aurretik
Emakumearen gorpua ahizpak aurkitu du, bere etxebizitzako lurrean, eta gizona ihes egiten ikusi du. Gizona etxebizitza batean gotortu da eta Guardia Zibila berarekin negoziatzen aritu da arratsalde osoan, entregatu zedin, baina bere buruaz beste egin du azkenean.
Lau urteko haur bat oso larri Oionen, bigarren solairutik erorita
13:30 aldera gertatu da istripua, eta helikopteroz eraman dute Gurutzetako ospitalera, buruan kolpe handi bat zeukala.
Talde animalistek protestak egin dituzte Bilbon eta Iruñean, ehizaren eta ehiza-txakurren erabileraren aurka
Espainiako Estatuko 44 hiritan eta beste 41 herrialdetan izan da mobilizazioaK, Galgoaren Munduko Egunarekin bat eginez.
Diru bilketa abiatu dute Aroztegia auzian zigortutako zazpi kideei jarritako isunei aurre egiteko
Zazpi ekintzaileek ez zuten kartzela zigorrik jaso, baina 62.000 euroko isuna ordaintzera kondenatu zituzten. Isunez gain, defentsa eta gainerako gastuak ordaintzeko bilketa egingo du orain Aroztegiko Elkartasun Komiteak.
Joko areto baten aurka protesta egiteagatik auzipetutako Sopelako lau gazteen aurkako epaiketa atzeratu dute, data jarri gabe
32 urteko kartzela zigorra eta 112.400 euroko isuna eskatu dute lau sopeloztarrentzat. Auzia birritan artxibatu dute, eta akusazio partikularra da pertsonatutako akusazio bakarra. Hain justu, auzipetuei elkartasuna adierazteko manifestazioa egin zuten atzo Sopelan.
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.