MOEk esan du SARS-CoV-2 saguzarretik datorrela, hirugarren animalia baten bidez

Munduko Osasun Erakundeak (MOE) Txinako misioari buruzko txostena argitaratu du, SARS-CoV-2ren jatorria zein den jakiteko. Ondorioen arabera, litekeena da birusa saguzarretatik gizakietara hirugarren animalia baten bidez transmititzea, eta laborategi batetik ihes egin izanaren teoria "oso gertagaitza" dela diote.

Taldea, urtarrilaren 14an iritsi zen Wuhanera, pandemiaren epizentrotzat hartzen dena, eta, bi asteko berrogeialdiaren ondoren, Huanango itsaskien handizkako merkatua bezalako tokiak bisitatu zituen, non ezagutzen den lehen infekzio taldea gertatu zen, baita Wuhaneko Birologia Institutua ere, non hainbat koronabirus motarekin ikertzen den.

Estatu kideekin egindako bilera batean, Tedros Adhanom Ghebreyesus MOEko zuzendari nagusiak deitoratu du, nolanahi ere, Wuhanen koronabirusarekin lan egiten duten laborategietan ikerketa ez zela "nahikoa zabala" izan. "Datu eta azterketa gehiago beharko dira ondorio sendoagoak ateratzeko. Nahiz eta taldeak ondorioztatu duen laborategian ihes egitea dela hipotesi txikiena, horrek ikerketa gehiago eskatzen du, aditu espezializatuek parte hartuko duten misio gehigarriekin, eta hori zabaltzeko prest nago", iragarri du.

Peter Ben Embarek, MOEko Elikadura Segurtasuneko eta Animalia Gaixotasunetako espezialista eta Wuhan ikerketa taldeko presidenteak Genevatik (Suitza) emandako prentsaurrekoan baieztatu duenez, laborategiaren teoriari denbora gutxiago eskaini zioten: "Gure ikerketen gakoa eta helburu nagusia ez zenez, ez zitzaion gainerako hipotesiei adinako arreta eta lana eskaini".

MOEren txostenak laborategi baten jatorria izatearen aldeko eta kontrako argudioak ezartzen ditu. "Arraroak diren arren, laborategiko istripuak gertatzen dira, eta mundu osoko hainbat laborategik saguzarren koronabirusarekin lan egiten dute. Gizakiak biosegurtasun mugatua duten laborategietan infektatu daitezke, laborategia kudeatzeko praktika akastun batean edo arduragabekeria baten ondoren", aitortu du erakundeak.

Teoria hau babesten duen arrazoibide nagusia, MOEk aitortzen duen bezala, Wuhaneko Birologia Institutuan saguzarren uzki-hisopoetan detektatutako SARS-CoV-2tik hurbilen dagoen anduia sekuentziatu dela da, % 96,2ko antzekotasunarekin.

Era berean, MOEk esan du saguzarren SARS-CoV-2tik eta pangolinetik hurbilen dauden ahaideak SARS-CoV-2tik "urrun" daudela. "Ez dago jasota SARS-CoV-2rekin estuki lotutako birusik laborategietan 2019ko abendua baino lehen, ezta SARS-CoV-2ren genoma bat eman dezaketen genomarik ere.

Azterlan gehiago jarriko dituzte martxan

Bestalde, Tedrosek birusaren jatorriari buruzko ikerketa gehiago egiteko eskatu du. "Hipotesi guztiak mahai gainean daude. Txosten hau oso hasiera garrantzitsua da, baina ez da amaiera. Oraindik ez dugu birusaren jatorria aurkitu, eta zientziari jarraitu behar diogu. Birus baten jatorria aurkitzeak denbora behar du, eta iturria aurkitu behar dugu, berriz ere gertatzeko arriskua murrizteko neurri kolektiboak har ditzagun. Ikerketa bidaia batek ezin ditu erantzun guztiak eman", esan du.

Hipotesiak

MOEk beste hiru hipotesi ere aztertu ditu, covid-19aren birusak gizakiengana nola salto egin zuen aztertzeko. Lehenik eta behin, animalia batetik gizaki baterako zuzeneko jauzia; bigarrena, saguzarrarena eta bitarteko animalia-espezieen bidez, tartean bigarren animalia bat duena, "gizakiengandik hurbilago egon daitekeena eta birusa erraz egokitzen dena eta gizakiengana salto egiten duena".

Hirugarren teoria, Txinako agintariek sutsuki defendatzen dutena, izoztutako produktuek birusak gizakiei transmititzeko azalera gisa edo elikadurarekin lotutako transmisio-bide gisa jokatzeko aukera da.

MOEk azalpen hori "posiblea dela" uste du, baina "erreserborio baten birusarekin hotz-katea kutsatzeko probabilitatea oso txikia dela" zehaztu du. "Hasierako olatu pandemikotik Txinan inportatutako produktu izoztu kutsatuak manipulatuz SARS-CoV-2 berriro sartu izanaren froga batzuk badaude ere, hori ohiz kanpokoa izango litzateke 2019an, birusa asko zirkulatzen ez zenean", nabarmendu dute.