Astronomia
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Esne Bidearen erdigunetik ateratzen diren irrati seinale ezohikoak hauteman dituzte

Detektatutako irrati-uhinak ez datoz bat irrati-iturri aldakorrez ezagutzen diren ereduekin eta izar-objektu berri bat izan daitekeela uste dute. Astronomoak haren portaera ulertu nahian ari dira, izan ere, "argiak oszilatu egiten du, distira aldakorra du eta seinalea piztu eta itzali egiten da".
Esne Bidea.
Esne Bidearen irudi bat. Pxhere.

Astronomoek Esne Bidearen erdigunetik ateratzen diren irrati seinale ezohikoak hauteman dituzte. "Astrophysical Journal" aldizkari espezializatuak astearte honetan argitaratu duen artikulu baten arabera, irrati-uhinak ez datoz bat gaur egun irrati-iturri aldakorrez ezagutzen diren ezein patroirekin, eta izar-objektu mota berri bat izan daitekeela uste dute. 

"Seinale berri honen ezaugarririk bitxiena da polarizazio oso altua duela", adierazi du Ziteng Wangek, artikuluaren egile nagusi eta Sydneyko Unibertsitateko Fisika Eskolako ikasleak.

Horrek esan nahi du, artikuluan jasotzen denaren arabera, bere argia "norabide bakar batean doala, baina norabide hori birakorra dela denborarekin", gainera "objektuaren distira ere nabarmen aldatzen da" eta "antza denez, ausaz pizten eta itzaltzen den" seinale bat da. Horrengatik guztiagatik, oraingoz ezin izan da patroi zehatz bat identifikatu.

Seinalea sei aldiz detektatu zen 2020ko urtarrila eta iraila bitartean, eta otsailaren 7an berriro agertu zen. Seinalearen maiztasuna eta iraupena irregularra da, azken aldi honetan, "seinalea egun bakar baten ostean desagertu zen, gure aurreko ASKAP behaketetan asteak iraun zituen arren".

Uhinei eman zaien izen teknikoa ASKAP J173608.2-321635 da, behaketarako erabili den irrati-teleskopioaren izenagatik eta koordenatuengatik.

Galaxiaren errotazio zentroak, bere erdian, zulo beltz handi bat bat du, eta eremu horretan, erraldoi gorriak, super erraldoiak, gas oso beroak eta irrati seinale ugari dituzten izar erraldoien pilaketa trinkoak daude.

Izar mota askok argi aldakorrak igortzen dituzte espektro elektromagnetikoaren gama osoan, eta, irrati-astronomian gertatzen diren aurrerapenekin, objektu aldakorren edo iragankorren azterketa unibertsoaren ikerketarako arlo garrantzitsu eta zabala da.

"Hasieran, pulsar bat izan zitekeela uste genuen, hildako izar birakari bat, edo eguzki erupzio izugarriak igortzen dituen izar mota bat. Baina iturri berri horren seinaleak ez datoz bat zeruko objektu zehatz horiei buruz espero behar dugunarekin ", argitu du Wangek.

Australia, Espainia, Alemania, Estatu Batuak, Kanada, Hegoafrika eta Frantziako zientzialariek parte hartzen dute ikertzaile taldean Wangekin batera eta ASKAP irrati-teleskopioaren bidez aurkitu zuen objektua Australiako ekialdean.

Zure interesekoa izan daiteke

GRAFCAV2882. VITORIA, 05/05/2026.- Este martes se ha celebrado en la Audiencia Provincial de Álava la segunda sesión del juicio con jurado popular contra el presunto asesino de Maialen Mazón, la mujer de 32 años que estaba embarazada de gemelos en el momento de su asesinato en mayo de 2023. EFE/ L. Rico
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Maialen Mazon hiltzeagatik akusatutako gizonak biktimaren odol orbanak zituen arropetan

Ostiral honetan egin da Arabako Probintzia Auzitegian ustezko hiltzailearen aurkako epaiketaren bosgarren saioa. Auzipetuaren arroparen hainbat lagin aztertzeaz arduratu ziren Ertzaintzako bi adituk deklaratu dute gaur. Zehazki, haren galtzetan zegoen orban bat, eta alkandoran eta zapatiletan zituen orban batzuk ikertu dituzte, eta ondorioztatu dute odol orbanak zirela eta odol hori Mazonen DNArekin bat zetorrela. 

homenaje-Lukas-Agirre-efe
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Lukas Agirre hiltzeaz akusatutakoen "errugabetasun presuntzioa suntsitzeko zantzu nahikoak" ikusten ditu fiskalak

2022ko Gabonetan gertatu zen krimenaz akusatuta, hiru pertsona eseriko dira aulkian: hilketaren ustezko egilea, beharrezko laguntzailea (hiltzaileari labana eman ziona) eta krimena estali zuen neska bat. Gaur osatuta geratuko da herri epaimahaia, eta astelehenean hasiko da epaiketa bera, aurretiazko gaiak aztertuta. Fiskaltzak eta akusazio partikularrak 22 eta 25 urte arteko kartzela zigorra eskatzen dute.

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Eusko Jaurlaritzak Gaixotasun Infekzioso Emergenteen Aholku Batzordea aktibatu du hantabirusak eragindako alerta hurbiletik jarraitzeko

Gontzal Tamayo Osasun sailburuordea buru duen organoak bere lehen azalpenak eman ditu MV Hondius ontziaren egoera aztertu ondoren, eta lasaitasunerako mezua helarazi nahi izan du, Euskadin arriskua oso txikia dela goraipatuz; Osakidetzak, berriz, Donostia Unibertsitate Ospitaleko Goi Mailako Isolamendu eta Tratamenduko Unitatea operatibo eta prest du edozein gorabeherari aurre egiteko.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X