Esne Bidearen erdigunetik ateratzen diren irrati seinale ezohikoak hauteman dituzte
Astronomoek Esne Bidearen erdigunetik ateratzen diren irrati seinale ezohikoak hauteman dituzte. "Astrophysical Journal" aldizkari espezializatuak astearte honetan argitaratu duen artikulu baten arabera, irrati-uhinak ez datoz bat gaur egun irrati-iturri aldakorrez ezagutzen diren ezein patroirekin, eta izar-objektu mota berri bat izan daitekeela uste dute.
"Seinale berri honen ezaugarririk bitxiena da polarizazio oso altua duela", adierazi du Ziteng Wangek, artikuluaren egile nagusi eta Sydneyko Unibertsitateko Fisika Eskolako ikasleak.
Horrek esan nahi du, artikuluan jasotzen denaren arabera, bere argia "norabide bakar batean doala, baina norabide hori birakorra dela denborarekin", gainera "objektuaren distira ere nabarmen aldatzen da" eta "antza denez, ausaz pizten eta itzaltzen den" seinale bat da. Horrengatik guztiagatik, oraingoz ezin izan da patroi zehatz bat identifikatu.
Seinalea sei aldiz detektatu zen 2020ko urtarrila eta iraila bitartean, eta otsailaren 7an berriro agertu zen. Seinalearen maiztasuna eta iraupena irregularra da, azken aldi honetan, "seinalea egun bakar baten ostean desagertu zen, gure aurreko ASKAP behaketetan asteak iraun zituen arren".
Uhinei eman zaien izen teknikoa ASKAP J173608.2-321635 da, behaketarako erabili den irrati-teleskopioaren izenagatik eta koordenatuengatik.
Galaxiaren errotazio zentroak, bere erdian, zulo beltz handi bat bat du, eta eremu horretan, erraldoi gorriak, super erraldoiak, gas oso beroak eta irrati seinale ugari dituzten izar erraldoien pilaketa trinkoak daude.
Izar mota askok argi aldakorrak igortzen dituzte espektro elektromagnetikoaren gama osoan, eta, irrati-astronomian gertatzen diren aurrerapenekin, objektu aldakorren edo iragankorren azterketa unibertsoaren ikerketarako arlo garrantzitsu eta zabala da.
"Hasieran, pulsar bat izan zitekeela uste genuen, hildako izar birakari bat, edo eguzki erupzio izugarriak igortzen dituen izar mota bat. Baina iturri berri horren seinaleak ez datoz bat zeruko objektu zehatz horiei buruz espero behar dugunarekin ", argitu du Wangek.
Australia, Espainia, Alemania, Estatu Batuak, Kanada, Hegoafrika eta Frantziako zientzialariek parte hartzen dute ikertzaile taldean Wangekin batera eta ASKAP irrati-teleskopioaren bidez aurkitu zuen objektua Australiako ekialdean.
Zure interesekoa izan daiteke
Susana Miranda Osasunbideako Lehen Arretako gerenteak dimisioa eman du
Bi urte eman ditu karguan, eta bere denbora horretan, kritika ugari jaso ditu Osasunbideak, besteak beste, hitzordua eskatzeko egon diren arazoengatik eta izandako atzerapenengatik.
Iruñeko Udalak sexu-eraso bat gaitzesteko elkarretaratzea egin du
Erasoa ekainaren 5ean izan zen, ostegun goizaldean, Taconera parkean. Bertan, bi gizonek gizon gazte bati eraso egin zioten, eta sexu-abusuak egin zizkioten. Gizonetako bat espetxean dago, eta Polizia bigarrena identifikatzen saiatzen ari da.
Onik aurkitu dute Bilbon desagertutako 13 urteko neskatoa
Familiak salaketa bat aurkeztu zuen neskatoaren desagerpenagatik igandean, eta asteartean topatu dute.
Urriaren 7a jaieguna izango da 2027an, lehen Eusko Jaurlaritzaren 90. urteurrenaren omenez
Urteurrena oroitzeko 40 ekimen baino gehiagoko agenda antolatu du Jaurlaritzak eta, besteak beste, solasaldiak, erakusketak, kultur eta kirol ekitaldiak egingo dira urte osoan zehar. Horien bidez, Agirre lehendakariaren eta bere lantaldearen ondarea gogoraraziko da eta Gobernu haren sorreraren oinarri izan ziren demokrazia, askatasuna eta justizia sozialaren balioak etorkizunerantz proiektatuko dira.
Barrualde-Galdakaoko eta Gurutzetako Osakidetzako emaginek 9 eguneko greba deitu dute profesional falta salatzeko
SATSE sindikatuak ekainaren 17tik uztailaren 2ra bitarteko mobilizazioen egutegiaren berri eman du. Sindikatuaren arabera, arazoa "profesionalen kontratazio eta planifikazio falta" da. Ez da baztertzen beste ESI batzuek deialdiarekin bat egitea.
ETSk Bilboko Aste Nagusian joko du
Talde arabarra Europa parkeko oholtzara igoko da datorren abuztuaren 26an.
Euskal gazteen % 57k deskonexio digitalerako eskubidea aldarrikatzen dute
Nerabeei eta ongizate digitalari buruz Unicefek kaleratutako txosten batek ondorioztatu duenez, Euskadiko adingabe eta gazteen erdiak baino gehiago gogaituta daude hiperkonexioarekin. Azterlanaren datuek erakusten dute pantailak itzaltzeko beharra gero eta handiagoa dela, eta mugikorrei lotutako arrisku-jokabideak (sextinga, bikote-indarkeria digitala...) nabarmen gutxitu direla.
2026ko lehen hiruhilabetean Donostiako alokairuko etxebizitzen % 40 24 orduan baino gutxiagoan alokatu ziren
Astearte honetan argitaratutako ikerketa baten arabera, EAEko hiriburuak "alokairu espresa" gehien jasaten dutenen artean daude: Gasteizko tasa % 24koa da, eta Bilbokoa, % 23koa.
Emakume bat atxilotu dute, Artaxoan 41 edukiontzi eta ibilgailu bat erretzea leporatuta
2023 eta 2026 urteen artean 15 sute eragitea leporatzen diote. 17.000 eurotik gorako kalteak eragin zituzten suteek.
EAEko neskek mutilek baino ia bi aldiz arrisku handiagoa dute ondoeza pairatzeko eta beren buruaz beste egiteko
Neskek adierazle okerragoak dituzte antsietateari eta depresioari dagokienez (% 17,5; mutilek, % 9,8), baita suizidio-arriskuari dagokionez ere (% 7,8; mutilek, % 4,1), astearte honetan Bilbon Unicefek aurkeztu duen Haurrak, nerabeak eta ongizate digitala txostenaren arabera.