Ariketa fisikoak covid iraunkorraren tratamenduan lagun dezakeen ikertzen ari dira NUPen
Nafarroako Unibertsitate Publikoa (NUP) covid iraunkorraren sintomak ariketa fisiko programa zehatz batekin arindu ote daitezkeen ikertzen ari da udatik.
Esku artean duten hipotesiaren arabera, osagai anitzeko ariketa fisiko programa bat ohiko tratamendu medikuari gehituz gero, gutxitu egin daitezke koronabirusa gainditu duten pertsonen sintoma iraunkorrak, eta, halaber, euren profil immunologikoa hobetu daiteke, gaixotasun honek sortu ohi duen prozesu inflamatorioa arinduz. Gorputzaren baldintza eta osaera, funtzio baskularra eta metabolismoa ere hobetu ote daitezkeen ikertzen ari dira.
Entsegu kliniko hori egiteko, Iruñean bizi diren 18 eta 60 urte arteko hainbat lagun hautatu dituzte, zoriz. Baldintza bakarra da SARS-CoV-2 koronabirusean positibo eman eta alta jaso zutenetik gutxienez hiru hilabete igaro arren oraindik sintomak izatea. Sintoma horiek nekea, buruko mina, giharretako mina, arnasa hartzeko zailtasunak, antsietatea, estresa, lo egiteko ezintasuna, umore aldaketa eta pisu galera izan daitezke.
Oraingoz, entsegua egiteko behar dituzten pertsona kopuruaren erdia baino gehiago lortu dute, eta dena espero bezala joanez gero, eta hipotesia baieztatzen badute, "egungo osasun sisteman txertatu ahal izango litzateke", arduradunen hitzetan.
Horien esanetan, covid-19a infekzio berria den arren, egiaztatuta dago jada gainditzen duten pertsona askori nekea eta arnasestua sortzen zaiela esfortzu txikiak egiten dituztenean, baita mina artikulazioetan eta bularrean ere. Sintoma horiei organo batzuen disfuntzioak gehitu behar zaizkie, gainera; bihotzekoak, biriketakoak eta garunekoak, batez ere.
Proiektuaren arduradunek esan dutenez, ebidentzia esperimental berriaren arabera, gihar eskeletikoa gai da gradu baxuko inflamazio edo hantura subklinikoa aldatzeko eta sistema immunea eta sistema kanabinoidea moldatzeko. Ariketa fisiko saio batek hanturaren kontra egiten duela eta horren eragina maiztasunaren, intentsitatearen eta egindako ariketaren iraupenaren araberakoa izan daitekeela ere baieztatu dute.
Espainiako Zientzia eta Berrikuntza Ministerioaren finantzazioa lortu du programak. Mikel Izquierdo Redin Osasun Zientzietako katedradun eta Navarrabiomedeko E-Fit Ariketa Fisikoa eta bizi kalitatea aztertzen duen taldeko arduradunak zuzentzen du, Robinson Ramirez-Velez irakaslearekin batera, eta Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko Barne Medikuntza zerbitzuko Julio Oteiza Olaso eta Patricia Fanlo Mateo medikuak ere ari dira programan parte hartzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.