Elisa Loncon ekintzaile maputxea, Rene Cassin saria: "Gaur Txilek historia berri bat bizi du"
Elisa Loncon ekintzaile maputxe, akademikoa, hizkuntzalari eta politikariak Rene Cassin Giza Eskubideen saria jaso du asteazken honetan. Sarituaren ahotan, Txilek "historia berri" bat bizi du gaur, "botere eremutik" at egon direnek "parekidetasunean" idatzitako Konstituzio batekin.
Lonconek Eusko Jaurlaritzaren saria jaso du Gasteizen. Txileko komunitate indigenetan ekintzaileak egindako lana saritu nahi izan du Exekutiboak.
Ekitaldian zehar olerki bat mapudungun hizkuntzan irakurri dute. Maputxe herriaren hizkuntza da. Poemak saritua hunkitu du.
Ekintzaileak azaldu duenez, bere arbasoek kolonialismoaren eta Augusto Pinocheten diktaduraren aurka borroka egin zuten, eta bere aiton-amon guztiek amets bera zuten, "kendutako lurraldea", burujabetza eta herriaren kultura berreskuratzea. "Hori da besarkatzen dudan borroka", nabarmendu du.
Txilen prozesu konstituziogile bat abiatu dela azpimarratu du, diktadurak utzitako Konstituzioa aldatzeko, "eredu sozial eta politiko zatitzaile eta demokratiko eskas bati, eredu neoliberalean oinarrituari" zilegitasuna eman ziolako. Gaur Txileko herriek gainditu nahi dute, erantsi duenez. Testua "parekidetasunean" eta ikuspegi deszentralizatzaile batekin idazten ari dira, gaineratu du.
Mapudungun hizkuntza bultzatzea aldarrikatu du, eta hizkuntza baten aurka egiten denean "isiltasunaren mundura" zigortzen dituztela salatu du. Gizateriaren eta duintasunaren kontrako eraso bat da, hizkuntzak "komunikazio, elkarrizketa eta herrien arteko bakerako" tresnak direlako, gogorarazi duenez.
Elisa Loncon Aracnia eskualdeko (Txileko hegoaldea) Traiguen komuna batean jaio zen 1963an. Duela egun gutxi Financial Times-ek munduko 25 emakume garrantzitsuenen artean kokatu zuen.
Ekitaldian, lehendakariak demokrazia erregimen politiko bat baino askoz gehiago dela esan du: "Balio sistema bat da". Elkarrizketa, indarkeriarik eta inposaketarik ez, aniztasuna eta justizia soziala eta nortasun, nazio eta herri guztien aitortza politikoa defendatu ditu buruzagiak.
Urkulluk gogorarazi duenez, Euskadik ongi daki indarkeria, terrorismoa eta bizitza eskubidea ukatzea zer den. Lehendakariaren esanetan, errealitate hori atzean utzi behar da, "biktimenganako eta haien giza eskubideenganako errespetu eta aitortzarekin".
Zure interesekoa izan daiteke
Gasteizko suhiltzaileak lanean ari dira Gardelegiko zabortegian piztutako sutea amatatzeko
Gasteizko Udaleko hiru suhiltzaile-talde lanean ari dira astelehen honetako 18:00etatik aurrera Gardelegiko zabortegiaren inguruan hautemandako sute bat itzaltzeko. Sua materia organikoaren metaketa duen zabortegiaren eremu batean gertatu da.
Epaileak behin-behinean espetxera bidali du Azpeitiko taxilaria hiltzeagatik akusatutako gizona
Hilketa delitua egotzita bidali du Azpeitiko epaileak kartzelara akusatua. 43 urteko gizonak bere burua entregatu zuen larunbat goizaldean Ondarroako ertzain-etxean, eta poliziaren esku egon da ordutik. Atxilotu zutenean arma bat zeukan gizonezkoak, baina oraindik ez dakite hilketan erabili zuena ote den.
41 urteko gizon bat atxilotu dute Gasteizen, bere etxebizitzan emakume bati sexu-erasoa egitea egotzita
Bestalde, Gasteizko Udalak jakinarazi du 34 urteko beste gizon bat ere atxilotu dutela, bikotekide ohia etxean giltzapetu eta labana batekin mehatxu egiteagatik.
Freedom Flotilla urrian abiatuko da berriro Gazara
Freedom Flotillako tripulatzaileek iragarri dutenez, urrian berriro hartuko dute Gazarako bidea, nazioarteko komunitateak Palestinan "genozidioarekin duen konplizitatea" salatzeko, jakin arren Israelek indarkeria erabili eta atxiloketak egingo dituela.
Emakundek eta Arartekoak elkarrizketaren bidea aldarrikatu dute Hondarribian alarde parekidea lortzeko, ospakizunaren atarian
Bi erakundeek elkarrizketa-bideak aldarrikatu dituzte Hondarribian alarde parekidea lortzeko, eta bihar bertan izango direla berretsi dute, Jaizkibel konpainiari babes sendoa adierazteko. Deialdi honek bat egiten du emakumeak desfilean lehen aldiz parte hartzen saiatu zireneko 30. urteurrenarekin, eta bitartekaritza-prozesua hautsi ostean herrian sortutako tentsio giroarekin.
Jaiotza kopurua % 0,9 apaldu da Euskadin 2026ko lehen hiruhilekoan
Araban % 1,5 apaldu dira jaiotzak (527 jaiotza); Gipuzkoan, berriz, % 2,3koa izan da beherakada (1078 jaiotza), eta Bizkaian % 0,2 handitu dira erditzeak (1.640).
Bixente Igarzabal mendizale eta triatleta nafarra hil da Alpeetan izandako istripu batean
Lesakako kirolari ezaguna, 53 urtekoa, atzo hil zen eroriko baten ondorioz. Udalerrian samina da nagusi, oso pertsona ezaguna eta maitatua baitzen.
Hasi da ikasturte berria EAEn, arreta gaitasunen, bizikidetzaren eta osasun digitalaren hobekuntzan jarriz
Hezkuntza Sailak sustatutako 2025-2028 Estrategia Integralaren hedapenak markatuko ditu aurtengo eta datorren ikasturteak, beherakada demografikoak eta AAren erabilerak baldintzatuta. Nafarroan ere gaur ekin diote ikasturteari, baina oso bestelakoa da egoera.
Hainbat lagun daude ikerketapean Bizkaian, futbol partidetarako sarreren iragarki faltsuekin iruzur egiteagatik
San Mamesen Athleticek jokatu zuen partida baterako sarreraren salmentarekin lotutako salaketa baten haritik abiatu zuten ikerketa. Gutxienez hiru pertsonari gertatu zaie gauza bera Euskadin: Erandioko bati, Barakaldoko bati eta Errenteriako bati.
Ikasturte berriaren erradiografia
Ikasturte berriak EAEn utzitako datu ugarien artean, ia erdiek itunpeko ikastetxeetan ikasten dutela eta jaiotza-tasaren jaitsieraren ondorioak nabarmentzen dira.