Espainiar herritartasuna aitortu diote iragaitzan jaio eta Donostian bizi den haur aberrigabe bati

Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak jatorrizko espainiar nazionalitatea aitortu dio Espainiara bidean jaiotako haur aberrigabe bati. Amarekin Donostian bizi den adingabea, Marokon jaio arren, ez zegoen inongo erregistrotan inskribatuta eta ez du pasaporterik; beraz, ezin zaio alta eman Gipuzkoako hiriburuko erroldan, eta ez dauka osasun- edo hezkuntza-zerbitzuetarako sarbiderik ere.

Maiatzaren 11ko epaian jasotzen denez, Gipuzkoako Auzitegiak ezetsi egin du Estatuko Abokatutzak jarritako apelazio-errekurtsoa, eta berretsi egin du Donostiako Lehen Auzialdiko 5 zenbakiko Epaitegiak ebatzitakoa, "adingabearen oinarrizko eskubideen urraketa" deklaratzen zuena, "nazionalitaterik ez zuelako". Epai hark jatorrizko nazionalitate espainiarra aitortzen zion neskatoari.

Estatuko Abokatutzak apelazioan zioenez, "aberrigabea izate hutsagatik ez dago jatorrizko espainiar nazionalitatea izateko eskubiderik, baldin eta ez badira horretarako legeria nazionalean aurreikusitako baldintzak betetzen".

Auzitegiak nabarmendu du nazionalitate bat izateko eskubidea aitortuta dagoela, bai Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalean, bai Haurren Eskubideei buruzko Konbentzioan, besteak beste, eta gogorarazi du Kode Zibilak ezartzen duela "Espainiako lurraldean jaiotakotzat jotzen direla lehen bizileku ezaguna Espainiako lurraldea duten adingabeak".

2018 iritsi zen Tarifara

Adingabea 2018an itsasontzi batean iritsi zen Tarifara (Cadiz), eta ordutik Espainian bizi da. Ama kamerundarra da eta Donostian bizi da, legezko egoeran; alabari, ordea, egoitza-baimena ukatu diote eta ez du pasaporterik.

2019an, Kamerunek Espainian duen enbaxadoreari gutun bat bidali zion notarioaren bidez neskatoaren jaiotza inskribatzea, Kamerungo nazionalitatea aitortzea eta pasaportea igortzea eskatzeko.

Kamerungo agintariek, Kamerunek Espainian duen enbaxadaren bitartez, amari jakinarazi zioten, alaba Marokon jaio zenez, hara jo beharko zuela alabaren jaiotza-akta lortzeko, eta han lortu ezean jotzeko berriz Kamerungo Administraziora.

Ondoren, Donostiako Erregistro Zibilera jo zuen, Espainiako herritartasuna eskatzeko "presuntzio soileko balioarekin" eta, bide batez, epez kanpoko jaiotza inskribatzeko. Donostiako Erregistro Zibilak, baina, horretarako eskumenik ez zuela argudiatu eta ukatu egin zuen neskatoaren jaiotza-inskripzioa.

Marokoren erantzunik ez

Kamerungoarekin egin gisan, 2021eko martxoan, amak gutun bat bidali zion Marokok Espainian duen enbaxadoreari, notario bidez, neskatoaren jaiotza inskribatzea, Marokoko nazionalitatea aitortzea eta jaiotzarako pasaportea eskuratzeko, baina gutun horrek "ez du erantzunik jaso".

Gainera, adingabeari ukatu egin zaio Donostiako udal-erroldan alta emateko aukera, eta horrek eragina du udal-zerbitzu publikoetarako sarbidean, eta gizarte-prestazioak eskatzeko eta familia-mediku bat esleituko zaion lehen mailako arretako zentro batean egoteko aukera ere murrizten zaio, gainera, haurrak ezin du ikastetxez aldatu, ezin du eskolaz kanpoko jarduerarik egin eta ez du osasun-txartelik.

Gipuzkoako Auzitegiak uste du "benetako ahalegina" egin duela amak "adingabearen nazionalitate kamerundarra aitortzen saiatzeko oztopoak gainditzeko", eta egingarritzat jo du 17.i c) artikulua aplikatzea, "adingabeari jatorrizko espainiar nazionalitatea aitortuz".

Hala, bere ustez, hori da Espainia parte den nazioarteko itunetan jasotako lege-aurreikuspenak betetzea ahalbidetzen duen mekanismo bakarra, Espainiako xedapenetan jasotakoaren arabera, adingabeen interes gorenak errespetatu eta horiek modu eraginkorrean betetzeko".

"Adingabeak aberrigabeko linboan jarraitzea baimentzeak, beste adingabe batzuekiko desberdintasun-egoeran egotea eta oinarrizko eskubideak nabarmen murriztuta izatea dakar, besteak beste, hezkuntzarako eskubidea, horrek harentzat dakartzan ondorio nabarmenekin".