Zer egin sumisio kimikoaren biktima edo kasu baten lekuko izan bazara?
Jaietako testuinguruan, norberak edo lagunen batek honako sintomaren bat du: logura, zorabioak, goragalea, alterazio bisualen bat... Alkohol edo droga gehiegi hartu izanaren ondorio izan daitezke sintomok, baina beste pertsona batek berariaz eragindako (edarian substantziaren bat botata edo ziztatuta) sumisio kimikoaren ondorio ere izan daitezke.
Hain justu, Ertzaintza ziztadengatik ikertzen ari den 12 salaketen harira, Emakundek sumisio kimikoari buruzko eranskina gehitu dio jaietan eraso matxistak prebenitzeko Eudelekin eta foru erakundeekin prestatutako gidari.
Eguneratutako dokumentuan, indarkeria matxista mota hori zer den, sintoma ohikoenak zeintzuk diren eta halako kasuen biktima izanez gero jarraitu beharreko pausoak zeintzuk diren zehaztu ditu Emakumearen Euskal Erakundeak.
Zer egin?
Biktima edo lekuko izan, gomendio nagusia larrialdi zerbitzuak ohartaraztea eta bakarrik ez jardutea da.
Dokumentuaren arabera, emakume batek "ziztadaren bat sentitzen badu gorputzaren edozein partetan" edota sumisio kimikoarekin bateragarriak diren sintomaren bat badu, lagunak, ostalaritzako edo txosnetako arduradunak ohartaraztea edo jai gehienetan dauden indarkeria matxistaren kontrako Informazio Gunera jotzea gomendatzen da. 112 larrialdietako telefono zenbakira deitu behar da segidan. Sintomak igaro bitartean, bakarrik ez egoteko aholkatu dute.
Biktima beste pertsona bat bada, hark kontatutakoari garrantzirik ez kentzea da gomendioa, eta betiere bakarrik ez uztea.
Ostalaritza lokalen, txosnen eta puntu moreen arduradunentzako jarraibideak ere jaso dituzte gidan. Lehenik eta behin, (halakorik izanez gero) erasoei aurre egiteko protokoloa aktibatzea, larrialdi zerbitzuak ohartaraztea, eta, beharrezkoa balitz, baita osasun arlokoak ere, biktimak artatzeko.
Sumisio kimikopean sexu erasoa jasan duten susmoarekin itzartzen diren emakumeentzat hau da aholkua: erietxe batera joan artatua izateko eta dagokion azterketa egiteko, gogoratzen duena kontatzeko eta Ertzaintzan salaketa aurkezteko.
Sintoma ohikoenak
Sumisio kimikoaren biktimek eduki ohi dituzten sentsazioak bildu dituzte dokumentuan:
- Hitz egiteko zailtasunak
- Alterazio bisualak
- Logura
- Nahastea
- Desinhibitzea
- Asaldura edo aluzinazioak
- Erabakiak hartzeko ahalmena nahastea
- Zorabioak edo bertigoa
- Motrizitatean eta orekan alterazioak
- Goragalea
Zer da sumisio kimikoa?
Beste pertsona bati eraso egiteko asmoarekin, hura zaurgarri bihurtzeko, substantzia baten bidez, berariaz egindako ekintza.
Gidan jasotzen denez, "substantzia hori edariren batera bota daiteke edo ziztada bidez sartu jendetza, iluntasuna edo bi baldintzok baliatuta. Ziztadek ez dute zertan sumisio kimikoa eragin, baina emakumeengan beldur sexualaren giroa sortzen dute. Izan ere, testuinguru horretan, andrazkoak ez dira seguru sentitzen eta ezin dituzte jaiak askatasunez gozatu".
Zure interesekoa izan daiteke
Kontuz GPSarekin: A-8 barne, 6 errepidek izena aldatu dute Bizkaian
Une batez, gidariek eta nabigatzaileek izen berriei ohitu beharko diete. Garai bateko Hegoaldeko Saihesbideak BI-10 izena hartuko du, eta Txorierriko korridorea BI-30 izango da orain aurrerantzean.
Osakidetzak asteon bukatuko du iraungitako dosia jaso zuten pertsonen birtxertaketa
Hexabalentearen kasuan, gaizki txertatutako 30 lagunetatik gehienek jaso dute dosia, eta bestela, gaur-biharretan izango dute. Tetrabalente eta hirukoitz birikoari dagokionez, asteon amaituko dutelakoan dago Osakidetza.
Tolosako inauterietan bigantxak izango dira azkenean
Gipuzkoako Aldundiak behin behinean baimendu ditu inauterietan bigantxekin egiten diren ekitaldiak eta sokamuturra. Abenduan, Frantzian kasuek gora egin ostean erabaki zuten Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak abelburuen mugikortasuna mugatzea eta behi erakusketak, idi probak eta sokamuturra bezalakoak debekatzen zituen agindua.
Iaz 80 pertsonak jaso zuten eutanasia EAEn, aurreko urtean baino % 62k gehiagok
Eutanasia eskaerak 120 izan ziren, eta aurreko urtean, 74.
EAEko ikastetxeetan aurrematrikula egiteko gida
Gaurtik otsailaren 13ra arte egin ahal izango da aurrematrikula online zein aurrez aurre, eta hemen jaso dugu jakin beharreko informazio guztia.
EH Bilduk iraungitako txertoen inguruan egindako ohartarazpena "sobera" zegoen, Osasun Sailaren ustez
Lore Bilbao Osakidetzaren zuzendari nagusiak ETB1eko "Egun On" saioan azaldu duenez, familiei "mezu argi bat" helarazi nahi zieten, eta, horretarako, txostenak eskatu zituzten. Horien zain zeudenean egin zuen EH Bilduk eman zuen auziaren berri. "10 egun lehenagotik baldin bazekiten, zergatik ez zuten ezer egin? Kasu honetan guk bagenekien, baina zer gertatuko litzateke jakin izan ez bagenu?", galdetu du.
Jaiotza kopurua % 0,1 jaitsi da berriro Euskadin, bi hiruhilekotan gora egin ondoren
Lurraldeka, urtebetean % 3,2ko hazkundea izan zen Araban, 547 jaiotzarekin; Bizkaian % 4,7 jaitsi ziren, 1.616 jaiotzarekin; eta Gipuzkoan % 5,5 igo ziren, 1.129 jaiotzarekin.
Bikotekidea hiltzea egotzita atxilotutako emakumea espetxera bidaltzeko agindu du epaileak
55 urteko emakumeak Basurtuko Ospitalean jarraitzen du eta sendagiria jasotzen duenean eramango dute espetxera.
Santurtzi eta Barakaldo arteko aldirietako tren-zerbitzua eten dute, matxura baten ondorioz
Santurtzitik Barakaldorako joan-etorrian dabiltzan tren guztiek Desertu-Barakaldo geltokitik hasi eta amaituko dute ibilbidea, eta erabiltzaileek autobus zerbitzua izango dute helmugara iristeko.
Ostalaritza Eskola izango da Gipuzkoan, 2027tik aurrera
Euskadiko laugarren ostalaritza-eskola izango litzateke, Leioa, Galdakao eta Gamarrako eskolekin batera. Hezkuntza Saila Donostiako Udalarekin lanean ari non kokatu ebazteko.