Edorta Jimenez, 'Badator Marijaia' abestiaren idazlea: "Mende laurdena da eta kantuak iraun egin du"
Bilboko Aste Nagusiko ereserki bilakatu den 'Badator Marijaia' abestiaren 25. urteurrenean, Edorta Jimenez idazlea Euskadi Irratian izan da larunbat honetan, Kepa Junkerarekin batera bizitako sortze prozesuaren inguruko nondik norakoak oroitzeko.
Kantuaren ibilbide luzea izan du hizpide idazleak: "mende laurdena da eta kantuak iraun egin du", gainera, "biziraupen luzea berez etorri da".
Enkargua izan zen, eta Kepa Junkerak sortutako melodiatik abiatu zen letra garatzeko. Garai hartan sarritan lan egiten zuten elkarrekin, "atseginez", eta Jimenezek behin eta berriro azpimarratu duenez, "Kepak pare-parean jo zuen musikarekin, guztiz egokia zen, hitzak sartzea besterik ez zen falta".
Hortik aurrera, "erraza" izan zen hitz horiek aurkitzea, eta zenbait irizpide jarraitu zituen horretarako. "Erdaldunei ere zuzendutako kantu bat nahi nuen", azaldu du idazleak. Hala, 'egun on', 'kaixo' eta 'agur' hitzak ezagutzen dituzten bezala, beste hitz pare bat ere jakin zezaten nahi zuen, "erraz-errazak". "Hitzok dira 'hara, hara, hara', seinalatuz bezala. Pentsatu nuen edonork uler zezakeela hori".
Jimenezek argi izan zuen bigarren kontzeptua Marijaiarena izan zen. "Marizikin, marimutil, maridiru esaten dugun bezala, pentsatu nuen Marijaia ezin zela Bilbokoa izan, denona zen, horregatik planteatzen da 'gure' kolektibo hori, 'gure Marijaia Bilbora etorri da Aste Nagusira'". Gaztetxoak izan zituen gogoan une horretan: "nondik dator Marijaia? Ez dakit, erreko da baina datorren urtean itzuliko da".
Euskararen aldeko omenaldia izan zen oso argi izan zuen beste gakoetako bat. Rafael Micoletak XVIII. mendean Modo breve de aprender la lengua vizcaína lanean jaso legez, 'goxa eta erlojua ez ei doaz batera' baieztapena ageri zaigu, "Aste Nagusia definitzen duen esaldia", gozamenak desitxuratzen duen orduen joanari erreferentzia eginez.
Hurrenik, argi utzi nahi izan zuen Bilbon bazirela kolore guztietako pertsonak eta taldeak, txosnak horren adierazle direlarik: "emakumeena, ekologistena, LGBT... kolore guztietakoak dira jaietako protagonistak". 25 urte igarota, "indarra" hartzen du mezu horrek, "sexu joera, larruazala edo joera politikoa" gorabehera baitaude "kolore guztiak dantzetan".
"Kepak esaten zidan abestia oso luzerako izango zela", gogoratu du Jimenezek, eta "uste dut oso argi zeukala". Oraindik harritu egiten da kantua entzun eta minutu batera ohartzean letra badakiela: "orain sentitzen dudana da hitz horiek ez direla nireak, denonak dira".
Zure interesekoa izan daiteke
EAEko ikastetxeetan aurrematrikula egiteko gida
Gaurtik otsailaren 13ra arte egin ahal izango da aurrematrikula online zein aurrez aurre, eta hemen jaso dugu jakin beharreko informazio guztia.
EH Bilduk iraungitako txertoen inguruan egindako ohartarazpena "soberan" zegoen, Osasun Sailaren ustez
Lore Bilbao Osakidetzaren zuzendari nagusiak ETB1eko "Egun On" saioan azaldu duenez, familiei "mezu argi bat" helarazi nahi zieten eta horretarako txostenak eskatu zituzten. Horien zain zeudenean EH Bilduk publiko egin zuen auzia. "10 egun lehenagotik baldin bazekiten, zergatik ez zuten ezer egin? Kasu honetan guk bagenekien, baina zer gertatuko litzateke jakin izan ez bagenu?", galdetu du.
Jaiotzak % 0,1 jaitsi dira berriro Euskadin, bi hiruhilekotan gora egin ondoren
Lurraldeka, urte arteko % 3,2ko hazkundea izan zen Araban, 547 jaiotzarekin; Bizkaian % 4,7 jaitsi ziren 1.616 jaiotzarekin; eta Gipuzkoan % 5,5 igo ziren 1.129 jaiotzarekin.
Bilbon bikotekidea hiltzea egotzita atxilotutako emakumea espetxera bidaltzeko agindu du epaileak
55 urteko emakumeak Basurtuko Ospitalean jarraitzen du eta sendagiria jasotzen duenean eramango dute espetxera.
Osakidetzak gaur amaituko du iraungitako hexabalente-dosia jaso zuten 30 pertsonak berriz txertatzen
Gainera, Euskal Osasun Zerbitzuak aste honetan deituko die tetrabalentearen eta hirukoitz birikoaren iraungitako txertoak jaso dituztela uste den 78 pertsonei.
Santurtzi eta Barakaldo arteko aldirietako tren-zerbitzua eten dute, matxura baten ondorioz
Santurtzitik Barakaldorako joan-etorrian dabiltzan tren guztiek Desertu-Barakaldo geltokitik hasi eta amaituko dute ibilbidea, eta erabiltzaileek autobus zerbitzua izango dute helmugara iristeko.
Ostalaritza Eskola izango da Gipuzkoan, 2027tik aurrera
Euskadiko laugarren ostalaritza-eskola izango litzateke, Leioa, Galdakao eta Gamarrako eskolekin batera. Hezkuntza Saila Donostiako Udalarekin lanean ari non kokatu ebazteko.
Gutxienez bi kilometroko auto-ilarak N-1 errepidean, Andoainen, kamioi bat matxuratu baita
Kamioi bat matxuratu da, eta eragina izan du N-1eko trafikoan, Gasteizerako noranzkoan, eta, ondorioz, zirkulazioa motela izaten ari da lehen orduan.
Gaur hasiko da 2026-2027 ikasturterako aurrematrikulazio epea Euskadin
Otsailaren 13ra arte egongo da zabalik aurrematrikula egiteko epea. Derrigorrez egin behar dute bi urteko ikasgeletako ikasleek, baita ikastetxe batera lehen aldiz sartzen direnek eta hizkuntza-eredua aldatu nahi dutenek ere.
Gizon batek bikotekidea hil du Pontevedran eta bere buruaz beste egin du ondoren, atxilotu aurretik
Emakumearen gorpua ahizpak aurkitu du, bere etxebizitzako lurrean, eta gizona ihes egiten ikusi du. Gizona etxebizitza batean gotortu da eta Guardia Zibila berarekin negoziatzen aritu da arratsalde osoan, entregatu zedin, baina bere buruaz beste egin du azkenean.