Azpiegitura hidrauliko erromatar handi bat eta 3.000 metro karratuko eraikin bat aurkitu dituzte Arkaian
Aurkikuntza arkeologiko gehiago egin dituzte Arkaian, Araban hobekien kontserbatutako eremu termalean, Suestatium izeneko hirian, Arabako Foru Aldundiko iturriek EITBri jakinarazi diotenez. Zehazki, azpiegitura hidrauliko bat eta 3.000 metro koadroko eraikin bat topatu dira.
Konkretuki, zortzi metro zabal, 20 metro luze eta bi metro eta erdiko sakonera ditu putzuak. Hasiera batean, arkeologoek pentsatu zuten hiria urez hornitzeko zela, baina orain uste dute putzua San Tomas ibaiarekin lotzen zela, eta ibai hori bideratzeko eta ur-goraldietan aprobetxatzeko erabiltzen zela, termak hornitzeko ere aprobetxa zatekeelarik.
Termak dauden eremuaren parean zereal zelai handi bat dago. Iruña-Veleian erabili zen teknika berarekin, dronen bidez, lurzati horretan, lur azpian, 3.000 metro koadroko eraikin bat aurkitu dute. Etxadi, ikastetxe, etxe erromatar handi edo 'mansio' bat izan daiteke, galtzada erromatarraren geraleku ofizial bat.
Arkaia, Iruña-Veleiaren atzetik, Arabako bigarren erromatar hiririk garrantzitsuena da, eta, Iruña bezala, ustez okupatzen dituen 20 hektareetatik % 1 eta % 2 artean soilik induskatu da; zati txiki bat egungo herriaren azpian dago, baina, batez ere, ekialdean dauden nekazaritza-lursailen azpian.
Arkaian, K.a. I. mendetik K.o. III. mendera bitarteko herrixka bat aurkitu zuten, Suestatium. Barruan, terma erromatar batzuen hondakinak zeuden. Lorenzo Prestamerok aurkitu zuen bainu-etxe erromatarra XVIII. mendean.
1976an, Ramon Lozas arkeologoak bainuetxearen hondakinak induskatu zituen. 2015eko udan, herriaren saneamendu-lanetan, aztarna erromatar gehiago aurkitu zituzten elizatik gertu.
Arkaiako termak erreferentzia dira Arabako aztarnategi erromatarretan; herriaren ondoan daude, Otazurako irteeran, eta K.a. I. eta II. mendekoak dira.
Terma erromatarrak gaur egungo gizarte-etxe baten parekoak izan zitezkeen, eta Suestatium izeneko herri garrantzitsuan zeuden, Via XXXIV galtzadaren ondoan, Astorga eta Bordele lotzen zituen ibilbidea.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.