Aldaketa goiztiarrak identifikatu dituzte burmuinean, alzheimerraren arriskua aurreikus dezaketenak
Nazioarteko ikertzaile talde batek aldaketa goiztiarrak identifikatu ditu burmuinean, lehen sintoma kognitiboak hasi aurretik alzheimerra izateko arriskua aurreikus dezaketenak.
Nazioarteko ikerketa Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko ikertzaileek zuzendu dute, eta odoleko proteina baten (p-tau231) maila altuen eta sintoma kognitiborik ez duten baina alzheimerra izateko arriskuan dauden pertsonen garuneko sareen aldaketen arteko lotura adierazten du. Aurkikuntza horrek gaixotasunarekin lotutako alterazioak goiz identifikatzea erraztu dezake.
Ikertzaileek narriadura kognitiborik gabeko 76 parte-hartzaile bildu dituzte, horietatik 54k alzheimerraren familiako aurrekariak dituztenak, Madrilgo Unibertsitateak ostiral honetan, Brain Communications aldizkarian lanaren ondorioak argitaratu ondoren eta Alzheimerraren Munduko Egunaren bezperan, azaldu duenez.
Aurreko ikerketa batzuen arabera, odoleko proteina horrek gora egiten du eta garuneko konektibitate funtzionalarekin lotuta dago, baina "magnetoentzefalografiarekin" neurtutako datu elektrofisiologikoak aztertu dituzte oraingoan, jarduera zerebral ez-inbaditzailea erregistratzeko teknika bat.
"Emaitza giltzarri eta berritzaile gisa, odoleko proteina horren maila altuak dituzten pertsona kognitiboki osasuntsuengan burmuineko topologiaren alterazio-patroiak identifikatu ahal izan ditugu. Gizabanako horiek garuneko sare integratuagoak eta hub-en mendekoagoak dituzte, sarean garrantzi handia duten zonaldeak", nabarmendu du Alejandra Garcia Colomok, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Psikologia Esperimental, Prozesu Kognitibo eta Logopedia Departamentuko ikertzaileak.
Garcia Colomok metafora baten bidez azaldu duenez, burmuinaren komunikazioa konexioen mapa gisa irudikatzen bada, non hiriak eskualde ezberdinak diren eta ezartzen dituzten konexioak lotzen dituzten errepideak diren, ikerketaren helburua mapa hori odoleko p-tau231 proteina kopuruaren arabera nola aldatzen den ezagutzea izan da.
Helduetan eta alterazio kognitiborik gabekoetan, konexio-mapa horrek "hiri" handi batzuk ditu, elkarren artean eta beste hiri txiki batzuekin lotuak daude errepide askoren bidez.
Alzheimerrak eragindako dementzia duten pertsonen mapa oso kaltetuta dago, "ez da ia hiri handirik geratzen eta herri txiki askok bizilagunekin lotzen zituen errepidea galdu dute", ikertzailearen arabera.
"Laburbilduz, ikerketa honek erakusten duenez, sintomak agertu baino lehen ere, biomarkatzaile horren maila altuak dituzten pertsonen garunak antolaketa aldatua erakusten du, eta horrek ahultasuna eta funtsezko arlo batzuekiko mendekotasuna areagotzen ditu", adierazi du Garcia Colomok.
Azterlan horren emaitzak, egileen arabera, erabilgarriak izan daitezke alzheimerraren diagnostiko goiztiarreko tresnak garatzeko eta sintoma klinikoak agertu aurretik tratamenduak ebaluatzeko; izan ere, osasuneko profesionalek, ikertzaileek eta farmazialariek informazio hori erabil dezakete arriskuan dauden gizabanakoak identifikatu eta esku-hartze goiztiarren eraginkortasuna monitorizatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
17 urteko gazte bat atxilotu dute Gipuzkoan, 764 Sareko Espainiako erreferente nagusitzat jota
Ertzaintzak, Mossos d'Esquadrak eta Guardia Zibilak elkarlanean egindako operazioan atxilotu dute. 2026ko urtarriletik apirilera bitartean ikastetxeen, udalen eta beste erakunde batzuen aurkako mehatxu ugari bidali izana egozten diote.
Ikuskizunetako teknikariek abuztuaren 5erako deitutako grebarekin bat egingo dute Gasteizko txosnek
45 ikuskizun izango dira txosnetan, eta, horrez gain, beste hamaika proposamen kolektibo ezberdinen eskutik. Dozenaka kolektibok eta ehunka boluntariok dihardute egunotan auzolanean txosna gunea egokitzen. Testuinguru horretan, ikuskizunetako eta ekitaldietako teknikariek abuztuaren 5erako deitutako greba egunarekin bat egingo dute.
Motor gidari bat hil da Lezon izandako trafiko istripu batean
Istripua GI-3440 errepidean gertatu da, Lezon, 18.00ak aldera. Osasun arloko langileak bertaratu dira, baina ezin izan dute suspertu, eta hil egin da. Istripuaren ondorioz, zirkulazioa eten egin behar izan dute bi noranzkoetan. Gertatutakoaren nondik norakoak ikertzen ari dira.
La Oreja de Van Goghen abestiak ardatz, Donostia ezagutzeko tour turistiko bat sortu dute
Lander Agirreurreta donostiarrarekin batera, pop talde ezagunaren abestietan aipatzen diren txokoak bisitatu ditugu.
Txosnetan ez da kontzerturik egongo abuztuaren 5ean Gasteizen, 14an Donostian eta 26an Bilbon
Kontzertu horiek bertan behera geratu dira ikuskizunetako langileek deitutako grebaren ondorioz.
Goizeko auto-ilaren ondoren, normaltasuna berreskuratu du zirkulazioak AP-8an eta A-1ean
Irteera operazioa dela eta, ibilgailu ugari pilatu dira goizean goizetik, Frantziatik penintsularen hegoaldera. Araban, A-1 autobidean, Gasteiz parean eta Madrilerako bidean sortu dira pilaketak.
Gizon bat atxilotu dute Gasteizen, gazte bati lapurreta egiten eta hiltzen saiatzea egotzita
Atxilotua, 27 urtekoa, 21 urteko mutil baten furgonetan lapurreta egiten saiatu da lagun batekin, eta biktimak aurre egin die.
Bi pertsona zauritu dira Saratsan, bi ibilgailuk talka eginda
Istripua 18:00ak aldera jazo da, N-240-A errepidean. Gizonak gerrialdeko min arina izan du, eta emakumeak, berriz, hainbat kolpe jaso ditu, eta haren zaurien pronostikoa erreserbatua da.
Pertsona bat zauritu da A-8an, Muskizen, Bilborako noranzkoan, autoa iraulita
Istripua 17:55 aldera jazo da, eta ibilgailua A-8 autobideko eskuineko eta erdiko erreietan traban geratu da; ondorioz, kilometro bateko ilarak sortu dira inguruetan, Bilbora bidean.
Euskarabenturak Getxon amaitu du bere ibilbidea, 650 kilometro egin ostean
130 gaztek Euskal Herriko zazpi lurraldeak zeharkatu dituzte, euskara ahoan, lagun berriak eginez eta esperientziak bilduz bihotzean gordetzeko. Ostiral goizean erantzi dituzte duela 31 egun Atharratzen jantzi zituzten oinetakoak, baina abenturak utzi dien arrastoa ez dute inoiz ahaztuko.