Aldaketa goiztiarrak identifikatu dituzte burmuinean, alzheimerraren arriskua aurreikus dezaketenak
Nazioarteko ikertzaile talde batek aldaketa goiztiarrak identifikatu ditu burmuinean, lehen sintoma kognitiboak hasi aurretik alzheimerra izateko arriskua aurreikus dezaketenak.
Nazioarteko ikerketa Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko ikertzaileek zuzendu dute, eta odoleko proteina baten (p-tau231) maila altuen eta sintoma kognitiborik ez duten baina alzheimerra izateko arriskuan dauden pertsonen garuneko sareen aldaketen arteko lotura adierazten du. Aurkikuntza horrek gaixotasunarekin lotutako alterazioak goiz identifikatzea erraztu dezake.
Ikertzaileek narriadura kognitiborik gabeko 76 parte-hartzaile bildu dituzte, horietatik 54k alzheimerraren familiako aurrekariak dituztenak, Madrilgo Unibertsitateak ostiral honetan, Brain Communications aldizkarian lanaren ondorioak argitaratu ondoren eta Alzheimerraren Munduko Egunaren bezperan, azaldu duenez.
Aurreko ikerketa batzuen arabera, odoleko proteina horrek gora egiten du eta garuneko konektibitate funtzionalarekin lotuta dago, baina "magnetoentzefalografiarekin" neurtutako datu elektrofisiologikoak aztertu dituzte oraingoan, jarduera zerebral ez-inbaditzailea erregistratzeko teknika bat.
"Emaitza giltzarri eta berritzaile gisa, odoleko proteina horren maila altuak dituzten pertsona kognitiboki osasuntsuengan burmuineko topologiaren alterazio-patroiak identifikatu ahal izan ditugu. Gizabanako horiek garuneko sare integratuagoak eta hub-en mendekoagoak dituzte, sarean garrantzi handia duten zonaldeak", nabarmendu du Alejandra Garcia Colomok, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Psikologia Esperimental, Prozesu Kognitibo eta Logopedia Departamentuko ikertzaileak.
Garcia Colomok metafora baten bidez azaldu duenez, burmuinaren komunikazioa konexioen mapa gisa irudikatzen bada, non hiriak eskualde ezberdinak diren eta ezartzen dituzten konexioak lotzen dituzten errepideak diren, ikerketaren helburua mapa hori odoleko p-tau231 proteina kopuruaren arabera nola aldatzen den ezagutzea izan da.
Helduetan eta alterazio kognitiborik gabekoetan, konexio-mapa horrek "hiri" handi batzuk ditu, elkarren artean eta beste hiri txiki batzuekin lotuak daude errepide askoren bidez.
Alzheimerrak eragindako dementzia duten pertsonen mapa oso kaltetuta dago, "ez da ia hiri handirik geratzen eta herri txiki askok bizilagunekin lotzen zituen errepidea galdu dute", ikertzailearen arabera.
"Laburbilduz, ikerketa honek erakusten duenez, sintomak agertu baino lehen ere, biomarkatzaile horren maila altuak dituzten pertsonen garunak antolaketa aldatua erakusten du, eta horrek ahultasuna eta funtsezko arlo batzuekiko mendekotasuna areagotzen ditu", adierazi du Garcia Colomok.
Azterlan horren emaitzak, egileen arabera, erabilgarriak izan daitezke alzheimerraren diagnostiko goiztiarreko tresnak garatzeko eta sintoma klinikoak agertu aurretik tratamenduak ebaluatzeko; izan ere, osasuneko profesionalek, ikertzaileek eta farmazialariek informazio hori erabil dezakete arriskuan dauden gizabanakoak identifikatu eta esku-hartze goiztiarren eraginkortasuna monitorizatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Gaur goizean hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Gorpu bat agertu da Zaratamoko Arkotxa auzoan, errepide ondoan
Igande arratsaldean aurkitu dute gorpua, abandonatutako hainbat industria-pabiloiren ondoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.
1.500 emakumek erasoak jasan dituzte Euskadin martxora arte, % 69,4k bikotekideek edo bikotekide ohiek eragindakoak
Delitu motaren arabera sailkatuta, ugaritu egin da familia barruko indarkeria —ez ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak kontuan hartzen—. Guztira, 298 biktima izan dira martxora arte, hau da, aurreko urtean baino % 11,6 gehiago, Emakumearen Euskal Erakundeak (Emakunde) bildutako datuen arabera.
Astelehenean epaituko dute Baionako bestetan Eric Courdyren hilketagatik auzipetutako Jerome Verin boxeolari ohia
2024ko uztailaren 11n, Baionako bestetan, Eric Courdyri eraso egin zion Jerome Verin boxeolari ohiak, eztabaida baten ostean, autobus geraleku batean. Sei egun koman eman ondoren hil zen Courdy.
Foruzaingoak aisiarako bederatzi lokal erregistratu ditu Iruñerriko bost udalerritan
Operazioan, 20 akta ireki dituzte, drogak konfiskatzeagatik, eta hiru pertsona salatu dituzte, erresistentzia eta desobedientzia egotzita, eta beste bi, debekatutako armak eramateagatik.
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean, eta kiroldegira joan behar dute garbitasunetarako. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko, buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.