Amaren Esnearen Euskal Bankua: 7 urte haur goiztiarrei elikadurarik onena bermatzen
Ama-esnea da haur jaioberriei eman dakiekeen elikadurarik onena, are gehiago zegokion garaia baino lehenago edota behar baino txikiagoak jaio badira. Horixe baieztatu zion duela hilabete batzuk eitb.eus atariari Donostia Ospitaleko neonatologia saileko lantaldeak. Azaldu zuten haur horien biziraupena hobetu duen arrazoietako bat dela.
Hori dela eta, urtarrilak 27 dituen honetan, Ama-esnea Atearatzeko Mundu Egunean, Euskal Autonomia Erkidegoko Amaren Esnearen Bankua bisitatu nahi izan dugu, bertan tratatu eta gordetzen baita ama askok doan eman eta ondoren ospitaleetara bidaliko den esnea.
Transfusio eta Giza Ehunen Euskal Zentroan dago EAEko Esne Bankua, Usansolon. Bertan prozesatzen eta gordetzen dira Osakidetzak behar izaten dituen giza ehun eta sustantziak, besteak beste, azala, tendoiak eta emandako odola. 2017ko udazkenean hasi zen lanean eta zazpi urte daramatza ehunka amaren esnea jaso, aztertu, pasteurizatu, izoztu, gorde eta behar duten ospitaleetara banatzen.
Ospitaleek egiten dzkieten eskaeren arabera, esne emaile gehiago edo gutxiago behar izaten dituzte, baina, gutxi gorabehera, urtean 100 emaile izaten dituzte eta 420 litro esne jasotzen dituzte.
Emaile horiek bete beharreko baldintzak errazak izan ohi dira, haurra edoskitzen ari den ama batek betetzeko modukoak: ezin dute erre, ez alkoholik edan, ez sustantzia toxikorik hartu, elikadura orekatua eta osasungarria izan behar dute eta higiene neurri jakin batzuk bete.
Hori bai, 6 hilabete baino txikiagoa den umea izan behar dute. Izan ere, ama-esnearen ezaugarriak aldatu egiten dira edoskitzen ari den haurrak elikadura osagarria hartzeari ekiten dionean.
Behin esnea aterata, etxeko izozkailuan gorde beharko du emaileak eta 15 eguneko epean hori egiteko zehaztuta dauden 11 egoitzetako batean utzi: Transfusio eta Giza Ehunen Zentroan bertan, ospitale nagusietan, hiriburuetako emaileen puntu finkoetan eta Arrasate, Durango eta Gernikako osasun zentroetan.
Esnea uzteko egoitzetara joatea izan daiteke prozesu osoko "alderik zailena edo deserosoena", Aintzane Tierra emailearen ustez. Amurrion bizi da eta Gurutzetako ospitalera joan ohi da esnea eramatera. Hori dela eta, Esne Bankuaren arduradunak etorkizunean beste punturen bat zabaltzea aztertzen ari dira.
Esnea eman nahi izanez gero, gomendagarria da osasun zentroko emagin edo pediatrekin hitz egitea edo esneareneuskalbankua@osakidetza.eus helbidera mezu bat idaztea.
Zure interesekoa izan daiteke
Sutea piztu da Antzuola eta Urretxu artean
Suhiltzaileek helikoptero baten laguntza behar izan dute garrak itzaltzeko. Arratsaldeko 18:15ak aldera ke zutabeak ikusten ziren oraindik.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.
Hasi dira sanferminak, giro ezin beroagoan
Clint Jean Louis Fernandez eta Araceli Sergio Aguilera Tafallako Larrialdi Zerbitzuko zuzendariordeak eta ZIU mugikorreko erizainak jaurti dute txupina eta piztu dute jendez lepo zegoen plaza.