Alarma-egoeratik bost urte: Pandemiak etxean giltzapetu gintuen eta bizitzak hankaz gora jarri zituen
Koronabirusaren pandemia geldiarazteko asmoz 2020ko martxoaren 13an Iñigo Urkullu lehendakariak EAEn osasun-alerta edo -larrialdia aitortu eta indarrean jarri ondotik, biharamunean, gaur bost urte, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak alarma-egoera dekretatu zuen. Agerraldi hark milioika pertsonaren bizitzak erabat aldatu zituen.
Pertsonen mugikortasuna eta jarduera ekonomikoa murrizteko neurri zorrotzak iragarri zituen; tartean, itxialdia. Ezohiko neurria zen hura. Ezezaguna euskal gizartearentzat. Bi egun geroago, etxean sartu ginen, eta 15 egun iraun behar omen zuen itxialdiak hiru hilabete iraun zuen.
Martxoaren 16 goizean Euskal Herria mutu esnatu zen; kale hutsak, haurrik gabeko parkeak, eskoletako zerrailak itxita... Lehen asteetan hartutako neurriak oso zorrotzak izan ziren. Osasun langileak eta funtsezko zerbitzuetan lan egiten zutenek soilik zuten lanera joateko baimena, eta herritarrak elikagaiak eta farmaziako produktuak erosteko eta oinarrizko beharrei erantzuteko soilik atera zitezkeen etxetik. Ikasgelak, itxita. Haurrak eta gazteak, etxean. Txikienak, jolasean, zaharxeagoak, eskolak Internet bidez jarraitzen. Milaka langile telelana egitera behartuta.
Gure egunerokoa guztiz aldatu zuen konfinamentuak. Lagunartekoak hitzordu birtual izatera igaro ziren. Bideo-deiak harremanetarako tresnak bilakatu ziren, eta osasun-langileei txaloak, eguneroko errutina.
40 egun iraun zuen itxialdi zorrotz hark. Zurrunbilo horren erdian, baina, apirilak aurrera egin ahala, lehen argi-izpiak ikusten hasi zen gizartea. Hilaren 26an, Espainiako Gobernuak baimena eman zuen 14 urtetik beherako haurrak kalera ateratzeko, hori bai, ordubetekoak eta egunean behin. Egun batzuk geroago, maiatzaren 2tik aurrera, berriz, konfinamenduaren arintzen hasi zen: kirola kalean egiteko baimena, eta, besterik gabe, paseotxoak emateko aukera. Hori bai, adinaren arabera, orduka antolaturik.
Pixkanaka neurriak arintzen joan ziren eta Sanchez presidenteak ekainaren 21ean alarma-egoera amaitu zela iragarri zuen. "Normaltasun berria", hitzok erabili zituen itxialdiaren ondorengo aro berria izendatzeko. Eta hala izan zen. Itzulerak neurri gogorrak zekartzan: musukoa nahitaez erabili behar zen, eta segurtasun-distantzia zorrotzari eutsi behar genion, esaterako.
Bost urte igaro dira ordutik, baina pandemiak lorratza utzi du gizartean. Hiru hilabete iraun zuen konfinamenduak, baina bertan geratu diren ohiturak ekarri zituen; farmazietan, adibidez, covid-19 testak eta maskarak saltzen jarraitzen dute gaur-gaurkoz, eta produktu horien eskari handia dagoela adierazi dute farmazialariek. Bizi ohitura asko ere aldatu zituen pandemiak, eta terrazetan kontsumitzeko ohitura, adibidez, geratzeko etorri zen.
Zure interesekoa izan daiteke
Sexu- eta genero-identitateari buruzko kontsultak izan dira nagusi LGTBIQ+ pertsonen arretarako euskal zerbitzuan
Berdinduk sendotu egin du bere erreferentzia-papera, 2025ean ia 600 arreta eta familiei laguntza gehiago emanez.
Euskadi nanomedikuntzan erreferente izango da Europan eta munduan, hidrogel adimentsuak ekoiztuta
Alor biosanitarioan ere, Euskadik erreferentea izan nahi du Europan eta Munduan. Horretarako, Arabako Teknologia parkeko I+MED enpresak hidrogel adimentsua garatzen ari da, eta Eusko Jaurlaritzak 72 miloi euroko inbertsioa egingo du proiektu horretan.
Ramon Zallo EHUko katedradun, idazle eta artikulugilea hil da, 77 urte zituela
Lan askoren egile izan da Zallo. Ekonomiari, kulturari eta kultura- eta komunikazio-politikei buruzko artikulu ugari kaleratu ditu, baita kutsu soziopolitikokoak ere. Hamaika liburu argitaratu zituen, azkena 'Retrovisor y bisturí' (Alberdania, 2025), azken 60 urteei buruzko memoria kritikoko ariketa.
ETB3 ixteko erabakian atzera egiteko eskatu diote hainbat eragilek EITBri: "Kalte atzeraezina sor diezaioke euskarari"
Erabakiak gizartean "eztabaida" sortu duela "jakitun", EITBren zuzendaritzak iragarri du neurri horren aurka agertu diren eragileekin bilduko dela datozen egunotan, "jarrera irekiarekin", zerbitzu publikoan oinarritutako "estrategia azaltzeko".
Ane Elordi: "Mezuen egileak ez ditugu botoa nori ematen dioten arabera aukeratzen, euskararen alde egiten duten lanagatik baizik"
Aitor Estebanek egindako adierazpenei erantzunez, Korrikaren koordinatzaileak nabarmendu du aniztasuna erakutsi nahi izan dutela, lurralde guztietako eta jatorri ezberdinetako pertsonak aukeratuta, "euskara ama hizkuntza izan zein ez".
AEK-k nabarmendu du Euskal Herriak "era masiboan" erakutsi duela euskara garela eta euskara izan nahi duela
24.a "Pizkundearen Korrika" izan dela azpimarratu du Ane Elordik, "pizkunde berri baterako lehen txinparta", eta adierazi du horixe islatu nahi izan dutela mezua Euskal Herriko zazpi gazteren esku utzita.
Aste Santuko trafikoa: Saihestu beharreko puntuak eta orduak
Aste Santuko Trafiko Operazio Berezia apirilaren 1ean jarriko dute abian, 15:00etan, eta apirilaren 6ko 21:00ak arte egongo da indarrean. Azken egun horretan, Itzuliaren hasierak are gehiago korapilatuko du errepideetako egoera. Aurreikusi dutenez, 540.000 joan-etorri izango dira Aste Santuan.
Jaurlaritzak webgune baten bidez zabalduko du abuztuaren 12ko eguzki eklipsearen gaineko informazioa
Eklipsearen inguruan sortzen den informazio guztia herritarren eskura jarriko dute eklipsea.euskadi.eus webgune ofizialaren bidez. Aurkezpen ekitaldian, Aranzadiko kide Virginia Garciak azpimarratu du, eklipsea ikusteko, betaurreko homologatuak erabili behar direla eta leku egokiak aukeratu behar direla.
Aurreko urtean baino 6.700 haur gutxiago matrikulatu ziren 2024-25 ikasturtean Haur eta Lehen Hezkuntzan
Eustaten inkestaren arabera, nabarmen ugaritu dira Lanbide Heziketako matrikulazioak, aurreko ikasturtean baino 2.842 lagun gehiago matrikulatu baitziren, % 6,1 gehiago, beraz, azken hamabost urteko hazkunderik handiena.
Elizaren sexu-abusuen biktimei kalte-ordainak emateko protokoloak ez ditu baremoak finkatu, eta kasuz kasu aztertuko dira
Espainiako Gobernuak, Eliza Katolikoak eta Espainiako Herriaren Defendatzaileak sinatuta, protokoloak apirilaren 15a ezartzen du biktimek eskaerak aurkezten hasteko data gisa.