Parkinson gaitzaren 400 kasu diagnostikatzen dira urtero EAEn, eta guztira 8.000 dira
Urtero, parkinson gaitzaren 400 kasu diagnostikatzen dira Euskal Autonomia Erkidegoan, eta guztira 8.000 pertsonak dute, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ostiral honetan zabaldutako datuen arabera. Halaber, Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko Mugimenduaren Nahasmenduaren Unitateak (Barakaldo) 400 gaixo baino gehiago artatu ditu 26 urteko ibilbidean.
55 urtetik gora azaldu ohi da gaitza, eta gizonei emakumeei baino zertxobait gehiago eragiten die.
Gaixotasunaren intzidentzia 100.000 biztanleko 8-18 pertsonakoa da EAEn. Adin taldeen araberako prebalentziari dagokionez, % 0,4koa da 65-74 urtekoen artean, % 4,7koa 75-84 urtekoen artean eta % 2,9koa 85 urtekoen eta hortik gorakoen artean. Datu horien arabera, munduko gainerako tokietan bezala, parkinsona bigarren gaixotasun neurodegeneratibo ohikoena da EAEn, alzheimerraren ondoren.
Gaitzaren ezaugarri klinikoak eta prebalentzia ez dira munduko gainerako herrialdeetakoetatik oso desberdinak EAEn, dardarinaren genean (LRRK2) ematen den euskal mutazioa deiturikoaren kasuan izan ezik. Gene hori Gipuzkoako zenbait udalerritan gaitza duten familia kasuen %50ean ager daiteke.
Parkinsona gaixotasun neurodegeneratibo progresiboa da, eta desgaitasuna eragiten du. Horren sintomarik bereizgarrienak dira borondatezko mugimenduen moteltasuna, zurruntasuna, geldialdiko dardara eta deanbulazioaren alterazioa barne hartzen duten motorrak.
Sintoma motorrez gain, oso ohikoak diren beste sintoma batzuk ere eragiten ditu parkinsonak, hala nola idorreria, usaimena galtzea, nekea, hipotentsio ortostatikoa eta beste nahasmendu disautonomiko batzuk, depresioa eta mina. Halaber, pazienteen % 30ek baino gehiagok dementzia garatzen dute.
Gaur, Parkinsonaren Nazioarteko Egunean, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak gaitzaren tratamenduan "arreta espezializatuagoa emateko eta terapia aurreratuenak eskaintzeko konpromisoa" adierazi dute.
Neurologia, neurokirurgia, neurofisiologia eta neurorradiologiako profesionalek osatzen duten Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko Mugimenduaren Nahasmenduaren Unitatea parkinsonaren eta mugimenduaren beste nahasmendu konplexu batzuen tratamendu kirurgikorako Espainiako Osasun Sistema Nazionalak egiaztatutako zortzi erreferentzia zentroetako bat da.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.