30 urte zinpekoen epaimahaiaren figura ezarri zenetik
Ez dira ohikoak, hain justu, gertatu ohi ez diren kasuak epaitzen dituztelako. Gipuzkoan, urtero 5-10 epaiketa egiten dira zinpekoen epaimahaiarekin, Bizkaian gehixeago eta, Araban, gutxiago. Herri-epaimahaikide izatea aukera bat izan daiteke justiziak barrutik nola funtzionatzen duen ezagutzeko, baina, era berean, erantzukizun handia ere badakar.
Lurralde Auzitegiak izendatzen ditu, bi urtez behin egiten den zozketa baten bidez. Hautaketa horren ondorioz, zerrendan ageri den oro, bi urtez hautatu ahal izango dute probintziako auzitegian egingo diren epaiketetako batean epaimahaikide izateko.
Magistratu batek, 9 herritarrek eta 2 ordezkok osatzen dute zinpekoen epaimahaia, eta, hautatua izateko, ondorengo baldintzak bete behar ditu: adinez nagusia izatea, eskubide politikoak bete-betean egikaritzea, epaituko den delitua izan den lurraldean bizitzea, irakurtzen eta idazten jakitea eta gaitasun fisiko, psikiko eta zentzumenezkoak izatea.
Nolanahi ere, eta izatez betebeharra bada ere, badira salbuespenak epaimahaikide ez izateko: 65 urte baino gehiago izatea, desgaitasun edo gaixotasunen bat, familia-karga handiak, aurrekari penalak, edo interes orokorreko lana izatea.
Zinpekoen epaimahaiaren legea 1995ean sartu zen indarrean, Justizia administrazioa, nolabait, herritarrengana hurbiltzeko asmoz, eta, ordutik, hainbat epaiketa egin dira Euskal Autonomia Erkidegoan sistema horren bidez; horietako asko, oso mediatikoak. Epaiketa guztiak kontuan hartuta, ordea, oso kopuru txikia da.
Nabarmentzekoa da herri-epaimahai batek ezin dituela delitu guztiak epaitu, batzuk bakarrik: giza-hilketak, mehatxuak tartean diren epaiketak, bizilekua bortxatzeagatik egiten direnak edo funtzionario-eroskeriaren ingurukoetan.
Eskubideak eta betebeharrak
Eginkizunen artean daude epaiketara joatea, alderdi guztien adierazpenak arretaz entzutea, eta, epaiketa amaitu ondotik, froga guzti-guztiak aztertu eta akusatua erruduna den ala ez ebaztea. Garrantzitsua da azpimarratzea zinpekoek ez dutela auzia ebazten, hori epailearen eskumena baita. Erabakia hartzeko, behin magistratuak epaia entregatu ondoren, deliberatu behar dute eta inkomunikatuta egoten dira ebatzi bitartean.
Epaia emateko garaian, boto kopuruak badu garrantzia, hau da, akusatua errudun jotzeko 7 boto beharko dira, eta, errugabe jotzeko, aldiz, 5.
Betebeharrez gain, badituzte eskubideak ere. Eginkizunak bete bitartean, adibidez, kideek ordainsaria jasotzen dute, saioko 80 euro inguru.
Augustu Maesok, Gipuzkoako Probintzia Auzitegiko magistratuak, zinpekoen epaimahaia hautatzeko prozesua nolakoa den azaldu du:
Zure interesekoa izan daiteke
Marta ekaitzak alertapean jarri du Estatuko hego-mendebaldea, euriteak, elurra, haizea eta olatuak tarteko
Leonardo depresioaren kolpea jaso ostean, Andaluzian eta Extremaduran euria gogotik egiten jarraituko du. Gaztela eta Leon eta Galizia ere alertapean izango dira, zaparradengatik, elurragatik eta kostaldeko arriskuagatik. Era berean, Madrilgo eta Gaztela-Mantxago hainbat ibaik gainezka egin dezaketala eta, alerta ezarri da. Asturiasen, azkenik, San Juan de la Arena udalerriko kai-muturrean desagertutako emakume baten bila ari dira.
Pertsona baten gorpua berreskuratu dute Bilboko itsasadarrean, udaletxearen aurrean
Gorpua 10:30ak aldera aurkitu dute, eta berehala berreskuratu dute. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoaren nondik norakoak argitzeko.
%20EFE?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Denboraleak atsedena eman du Andaluzian, hildako bat eta etxetik kanpo 8.000 pertsona utzita, baina okerrena iristear dago
Leonardoren ostean, Marta depresioa iritsiko da asteburuan, emariaren atalase gorrian 15 ibai baino gehiago dituen eremu batera.
Gizon bat atxilotu dute Gasteizen etxeko indarkeriagatik eta arma zuriz mehatxu egiteagatik
Gizona etxean gotortu da senide batzuekin eztabaidan izan ondoren. Emakume bat arin zaurituta eraman dute ospitalera.
Bilbo Handiko errepideak kolapsatuta egon dira, hiru autok eta kamioi batek talka egin ostean
Txorrierriko igarobidean gertatutako istripuaren ondorioz, bi errei itxi dituzte Donostiarako noranzkoan, eta ilarak BI-10 errepideraino iritsi dira.
Indarkeria zantzuak dituen gizon baten gorpua aurkitu dute Ganguren gainaren inguruan
Ertzaintzaren lehen ikerketei esker jakin dutenez, Barakaldoko 60 urteko gizon bat da, eta asteazkenetik zegoen desagertuta.
Denis Itxasok 200 zuzkidura-bizitoki iragarri ditu Loiolako Erriberetarako, alkateak 400 iragarri ostean
Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak "lanerako hipotesi gisa" planteatu ditu zenbaki horiek. Jon Insausti Donostiako alkateak bezperan adierazi zuten eraiki beharreko pisuak halako bi izango zirela.
Gizon bat atxilotu dute Madrilen, alaba adingabeari sexu erasoak egin eta sarean zuzenean emateagatik
Atxilotuak material pornografikoa eskaintzen zuen aplikazio batean, txanpon birtualen truke. Epailearen aurretik igaro ondoren, baldintzarik gabe espetxeratzeko agindu zuen, haur pornografia eta sexu erasoak leporatuta.
Pertsona bat atxilotu dute Arrontegiko zubitik oinez zihoala
Atxilotuak uko egin dio bertatik alde egiteari eta bere burua identifikatzeari, nahiz eta arrisku handia izan berarentzat eta gidarientzat.
Gorpu bat aurkitu dute Malagan, emakume bat ibaira erori zen tokitik gertu
Guztira, 8.000 pertsona ebakuatu dituzte Andaluzian Leonardo depresioaren ondorioz. Aurreko egunetan baino euri gutxiago egin du gaur, ostirala, baina asteburuari begira Marta izeneko depresio batek euri zaparrada mardulak eragingo ditu.